بیماری و مشکلات گوارشی در کودکان با نشانه اختلال در هضم و دفع

بیماری و مشکلات گوارشی در کودکان با نشانه اختلال در هضم و دفع

مشکلات گوارشی عملکردی(کنشی) واختلالات حرکتی در کودکان به انواع زیادی از شرایط گوارشی مربوط می‌شود که از زمان تولد تا 18 سالگی به وجود آمده‌اند.

مشکلات گوارشی عملکردی بیشتر ناشی از تغيير در نحوه عملكرد بدن (عملکرد تغيير یافته)هستند، تا ناشی ازعلل ساختاري يا بيوشيميايي قابل مشاهده در بدن .

حرکت دستگاه گوارش به وسیله حرکات سیستم گوارش و انتقال محتوای موجود در آن تعریف می‌شود. هنگامی که اعصاب یا عضلات در هر بخش از دستگاه گوارش به طورطبیعی عمل نمی‌کنند، منجر به بروزعلائم می‌شوند. اگرچه تحرک دستگاه گوارش را می‌توان با استفاده ازآزمایش اندازه گیری کرد،اما الگوهای غیرطبیعی همیشه علایم ایجاد نمی‌کنند. هنگامی که علائم وجود دارد، آزمایش‌های حرکتی می‌توانند اطلاعاتی برای تشخیص و درمان ارائه کنند.

مشکلات دستگاه گوارش در کودکان از بیماری‌های کوتاه مدت مانند اسهال و استفراغ و مسمومیت غذایی حساسیت غذایی وبیماریهای دراز مدت مانند سندرم روده تحریک پذیر  ناشی می‌شود. در رابطه با مشکلات دستگاه گوارش باید بگوییم که همه آنها دارای ویژگی‌های مشترکی هستند: آنها برسیستم گوارش کودک شما، که شامل معده و روده می‌شود، تاثیر می‌گذارند.همچنین این مشکلات علائم خاص و مشترکی دارند که پدر و مادرها می‌توانند یاد بگیرند و مراقب آنها باشند.

متخصصین ما با ارائه مشاوره تخصصی در خصوص علل و علائم بیماری های گوارشی در کودکان، مناسبترین درمان ها را با توجه به نوع بیماری کودکتان به شما معرفی میکنند.

جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو نوبت در کلینیک من و کودکم میتوانید با شماره های  03136826450   تماس بگیرید.

انواع مشکلات گوارشی کودکان


نمونه‌هایی از مشکلات دستگاه گوارش وناهنجاریهای حرکتی در کودکان که بر قسمت پایین دستگاه گوارش (از روده کوچک / روده، به روده بزرگ / روده یا روده بزرگ تا رکتوم(مقعد)) تأثیر می‌گذارند عبارتند از:

علایم و نحوه تشخیص مشکلات گوارشی در کودکان


علایم و نحوه تشخیص مشکلات گوارشی در کودکان

مشکلات در ابتدا با ویژگی‌های علائم مشخص می‌شوند. مشکلات ساختاری همانند زخم یا عفونت قابل مشاهده نیستند و توسط آزمایش‌های معمول، اشعه ایکس و یا آزمایش خون دیده می‌شوند.

نمونه هایی از علائم در مشکلات گوارشی عبارتند از:

  • درد یا ناراحتی شکمی
  • نفخ یا ورم شکم
  • ترشح مدفوع یا بی اختیاری
  • مشکلات عبور غذا یا مدفوع

معرفی بیماریهای گوارشی در کودکان و چگونگی درمان آنها


معرفی بیماریهای گوارشی در کودکان و چگونگی درمان آنها

در این بخش توضیح مختصری درمورد انواع بیماریهای شایع و درمان رایج برای آنها آورده شده است:

دفع مدفوع دردناک نوزادان(دیس شزی)

دیس شزی کودکان شرایط عملکردی است که در آن کودک قبل ازعبورموفق یا ناموفق مدفوع نرم  10 دقیقه زورمی‌زند و گریه می‌کند که در نوزادان سالم کمتراز شش ماهگی کاملا متفاوت است.

"دیس شزی نوزاد" مشکل در یادگیری او برای دفع مدفوع است. گریه نوزاد تلاش برای ایجاد فشار داخل شکمی است،چون هنوزنمی‌داند که باید کمی برای حرکت روده کمی تحمل داشته باشند. نوزاد از درد گریه نمی‌کند.

پزشک آزمایشات را برای کودک انجام می‌دهد و رشد و تغذیه او را بررسی می‌کند. کودکی که دیس شزی دارد، طبیعی به نظر می رسد.

دیس شزی نوزادان به ندرت بیش از یک یا دو هفته طول می‌کشد و به طور خودبه خود پس از رشد کودک حل خواهد شد.

دل درد در کودکان

کودکان کمتر از 5 یا 6 ساله اغلب نمی‌توانند درد خود را دقیقا با کلمات توصیف کنند .کودکان نوپا معمولا نمی‌توانند تفاوت بین درد فیزکی و احساسی را درک کنند.

دل درد کودک ممکن است گرسنگی، خستگی یا نیاز به استفاده از حمام را نشان دهد. کودکان مدرسه‌ای ممکن است در روزهای مدرسه با دل درد از خواب بیدار شوند.

نشانه‌هایی که کمک می‌کند بدانیم دل درد کودک یک مشکل پزشکی است یا خیر:

شدت. اگر کودک با لبخند راحت ایستاده باشد، درد ملایم است. اگر کودک قیافه خودش را درهم کشیده و اخم کرده است و فعالیتهای طبیعی متوقف شده است، درد متوسط ​​است. اگر کودک دراز بکشد، پاها خم کرده و گریه ‌کند، درد شدید است.

 

اگر درد کمتر از 5 دقیقه طول بکشد،جای نگرانی نیست حتی اگر درد چند روز طول بکشد.

دل دردهای مزمن یا مکرر شایع هستند بیشتر از 10٪ کودکان مدرسه‌ای وهمینطور بیش از 10٪ نوجوانان و بزرگسالان این مشکل را دارند.

اکثردل دردهای مزمن عملکردی(کنشی) هستند، به این معنی که درد واقعی است، اما به دلیل بیماری نیست. درد ناشی از تغییر شیوه‌های عملکرد بدن است و به دلیل بیماری نیست که با آسیب بافتی، التهاب و یا اختلال ساختاری مشخص شود.

مانند لرزیدن هنگام سرما، یا گرفتگی پای یک دونده، دل درد عملکردی درطیف وسیع رفتارهای مورد انتظار بدن انسان قرار دارد.

هر چه درد به ناف نزدیکتر باشد، بیشتر احتمال دارد عملکردی باشد.

یبوست عملکردی در کودکان

یبوست یکی از شایعترین مشکلات روده در کودکان است که 3 تا 5 درصد از مراجعات متخصص اطفال را شامل می‌شود. یک علامت است و بیماری نیست. خوشبختانه اغلب یبوست در نوزادان و کودکان ناشی از بیماری جدی پزشکی نیست. علت اغلب یبوست‌ها، عملکردی یا ایدوپاتیک(ناشناخته) است، به این معنی که نشانه‌ای از آسیب یا عفونت، خون یا اختلالات آناتومیک برای توضیح علائم واقعی آن وجود ندارد. کودکان برای جلوگیری یا کنترل یبوست نیاز به کمک والدین خود و گاهی اوقات یک مرکز مراقبت‌های بهداشتی دارند.

علل یبوست

یبوست در کودکان ممکن است ناشی از تغییردر رژیم غذایی و مصرف مایعات،یا در طول آموزش توالت یا دوری از روال معمول غذا خوردن یا اجتناب از حرکات روده ای به علت درد مانند درد مقعد، شکافها(شکافهای کوچک در پوست اطراف مقعد) یا بثورات(جوشهای پوستی)باشد. عوامل دیگری که می‌توانند نقش مهمی در ایجاد حرکات دردناک روده ای داشته باشند تغییر در روال کارهای روزانه، وقایع استرس زا، یا تأخیر در استفاده از توالت هنگام احساس فشارهستند.

کمابیش، تقریبا همه افراد مبتلا به یبوست شده‌اند. اکثرا مدت کوتاهی طول می‌کشد و جدی نیست. با یادگیری عواملي که باعث ايجاد يبوست مي‌شوند، مي‌توان از بروز آن جلوگيري کرد.

جلوگیری یا درمان یبوست

توجه به آنچه کودک شما می‌نوشد، می‌خورد، و میزان تمریناتی که کودک شما انجام می‌دهد، اغلب به جلوگیری یا رفع یبوست کمک می‌کند. منع کردن کودک از نگه داشتن مدفوع وتنظیم زمان منظم برای رفتن به توالت نیز مهم هستند. در اینجا چند توصیه آورده شده که می‌توانید انجام دهید:

فیبر به تشکیل مدفوع نرم وحجیم کمک می‌کند. فیبر را می‌توان در بسیاری از سبزیجات، میوه‌ها وغلات یافت. باید فیبر را کم کم  استفاده کنید تا بدن به مرورزمان به آن عادت کند. خوردن غذاهای پرچرب , غذاهای با میزان قند بالا و غذاهایی که فیبرکمی دارند یا بدون فیبرهستند, مانند بستنی، پنیر، گوشت، تنقلات مانند چیپس و پیتزا وغذاهای فرآوری شده مانند پوره سیب زمینی فوری یا غذاهای آماده یخ زده را محدود کنید.

مایعات کمک می‌کنند تا دفع مدفوع نرم و آسان باشد، بنابراین خیلی مهم است که به اندازه کافی مایعات بنوشید. اجتناب از مایعاتی که کافئین دارند (که در بسیاری از نوشابه‌های غیر الکلی  یافت می‌شود) چون تمایل به خشک کردن سیستم گوارش دارند.

آبمیوه حاوی سوربیتول، مانند آلوبخارا، گلابی و آب سیب می‌تواند یبوست را در نوزادان بیشتر از 6 ماه کاهش دهد. اما، آب میوه بیش از حد می‌تواند مشکلات گوارشی ویا مشکلات دیگری را ایجاد کند پس مصرف آن به طور صحیح محدود کنید.

ورزش منظم به سیستم گوارش کمک می‌کند تا فعال و سالم بماند. نیاز نیست ورزشکار باشید, دوچرخه سواری و یا 20 تا 30 دقیقه پیاده روی روزانه بسیارمفید است. کودک خود را به ورزش منظم و روزانه تشویق کنید.

نکته‌‌ی خیلی مهم این است‌ که برای حرکت روده اصرارداشته باشیم. انتظار فقط باعث بدتر شدن یبوست می‌شود. سعی کنید فرزندتان را صبح زود بیدارکنید تا زمان کافی برای رفتن به دستشویی قبل از مدرسه داشته باشد.صرف زمان به طورمنظم و بدون عجله برای رفتن به توالت بعد از غذا، به خصوص بعد ازصبحانه و یا شام، می‌تواند کمک کند.

اسهال

کودکان می‌توانند اسهال حاد یا مزمن داشته باشند. علل آن شامل باکتری، ویروس، انگل، دارو، اختلالات عملکردی و حساسیت غذایی است. عفونت روتاویروس شایع ترین علت اسهال حاد دوران کودکی است. اسهال روتاویروس معمولا درحدود 3 تا 9 روز برطرف می‌شود. داروها برای درمان اسهال در بزرگسالان برای کودکان خطرناک هستند و باید تنها تحت نظر پزشک دارو تجویز شود.

اسهال درکودکان ونوزادان خطرناک است. در کودکان کوچکتر، اسهال شدید تنها دریک یا دو روز میتواند منجر به کم آبی بدن شود و چون کودک در طی چند روز ممکن است از کم آبی بدن بمیرد، درمان اصلی اسهال در کودکان، آبرسانی مجدد است.

اگر یکی از علائم زیرمشاهده شود، باید کودک خود را به دکتر ببرید:

  • مدفوع حاوی خون یا چرک یا مدفوع سیاه رنگ
  • دمای بدن بالاتر از 101.4 درجه فارنهایت
  • عدم بهبودی بعد از 24 ساعت
  • نشانه‌های کم آبی (قسمت پایین را ببینید)

درمان اسهال

درمان اسهال

در بیشتر موارد،آبرسانی مجدد به بدن برای جلوگیری از کم آبی، تنها درمان لازم است. داروهایی که اسهال را متوقف می‌کنند ممکن است در بعضی موارد مفید باشد، اما برای افرادی که اسهال آنها ناشی ازعفونت باکتریایی یا انگل باشد ,متوقف کردن اسهال توصیه نمی‌شود چون آنها را درروده  گیر می‌افتند واین مشکل را طولانی‌ترمی‌کند. پزشکان معمولا آنتی بیوتیک تجویز می‌کنند. علل ویروسی با دارو درمان می‌شوند یا با توجه به شدت و نوع ویروس، اجازه می‌دهند دوره آن طی شود.

بیماری سلیاک کودکان

اگر کودک شما دارای بیماری سلیاک باشد، مصرف گلوتن به برآمدگی‌های انگشتی شکل روده به نام پرز آسیب وارد می‌کند این پرزها در پوشش داخلی روده کوچک کودک شما وجود دارد.

بیماری سلیاک یک بیماری برای تمام طول عمراست، اما از طریق تغییر دائمی در رژیم غذایی قابل کنترل است. هر کسی که مبتلا به بیماری سلیاک است باید رژیم غذایی بدون گلوتن مصرف کند.

درمان 

بیماری سلیاک با نخوردن گلوتن درمان می‌شود. این امر کمی دشوار است زیرا در بسیاری از غذاها گلوتن وجود دارد، اما یک متخصص تغذیه می‌تواند با تنظیم رژیم غذایی به کاهش گلوتن فرد کمک کند. لازم نیست تا وقتی که واقعا بیماری سلیاک تشخیص داده نشده است رژیم غذایی بدون گلوتن را شروع کنید.

اگر برای کودک شما بیماری سلیاک تشخیص داده شده است، چالش بزرگی پیش رو دارید باید یاد بگیرید که کدام غذاها حاوی گلوتن هستند. شاید نتوانید همه آنها را به یاد داشته باشید، اما می‌توانید لیستی را همراه خود نگه دارید و قبل از اینکه دررستوران غذا سفارش بدهید منو برای غذا درخواست کنید تا بدانید کدام غذاها سالم و بی خطر هستند و کدامیک نه .

سندرم روده تحریک پذیر

سندرم روده تحریک پذیراختلال در عملکرد روده است که شامل علائم درد یا ناراحتی شکمی وتغییر درعادت روده می‌شود(تغییر در تکرر یا انسجام) –در این مواقع اسهال مزمن یا مکرر، یبوست یا هر دو به صورت یک در میان اتفاق می‌افتند. IBS شامل یک گروه از اختلالات عملکردی روده است.

درمان 

هنگامی که IBS تشخیص داده می‌شود، اهداف درمانی این است که به خانواده و کودک اطمینان دهیم که جای نگرانی نیست و کاری کنیم که علائم این بیماری کاهش یابد یا به طورکامل از بین برود. دکتر باید کودک و خانواده را آموزش دهد و به آنها اطمینان دهد که اگرچه IBS باعث ایجاد ناراحتی می‌شود، اما منجر به بیماریهای جدی‌تر نمی‌شود و خطرناک نیست.

اگرچه درمانی برای IBS وجود ندارد، اما علائم معمولا کاهش می‌یابند.کاهش علائم شامل ترکیبی از روشها شامل تغییر در رژیم غذایی، داروها و سایر روشهای درمانی است.

وعده‌های غذایی سنگین می‌تواند باعث دل درد و اسهال شود، بنابراین خوردن وعده‌های سبک‌تریا خوردن تکه‌های کوچکترغذا ممکن است به کاهش علائم IBS کمک کند. خوردن وعده‌های غذایی کم چرب و غذاهایی که دارای کربوهیدرات زیاد هستند، مانند ماکارونی، برنج، نان کامل و غلات، میوه‌ها و سبزیجات می‌تواند موثرباشد.

برخی از غذاها و نوشیدنی‌ها ممکن است موجب بروزعلائم IBS در بعضی از کودکان شود، مانند

  • مواد غذایی پرچرب
  • فرآورده‌های شیری
  • نوشیدنی‌های کافئین دار
  • نوشیدنی‌هایی که حاوی مقدار زیادی شیرین کننده‌های غیر طبیعی هستند، که به جای شکراستفاده می‌شوند.
  • غذاهایی که ممکن است باعث ایجاد نفخ شکم شوند مانند لوبیا و کلم

کودکان مبتلا به IBS می‌توانند خوردن این غذاها را محدود کرده یا از آنها اجتناب کنند. نگه داشتن یک دفتریادداشت غذایی روش خوبی است تا ببینند کدامیک ازمواد غذایی باعث ایجاد علائم می‌شوند، بنابراین می توانند آنها را از رژیم غذایی خود حذف کنند یا کاهش دهند.

نباید در مورد وجود یا شدت درد اعتراض کنند. با مروراطلاعات اخیراز IBS و اثراتی که استرس و اضطراب می‌تواند در بدترشدن این وضعیت داشته باشد کمک می‌کند تا کودک و خانواده بدانند چرا درد اتفاق می‌افتد. باید در مورد مشکلات روحی و مسائل تحریک کننده علائم سوال شود واگر چیزی وجود داشت مورد بحث وبررسی قرار گیرد.