مراحل رشد ذهنی و حرکتی نوزاد در 12 ماه اول: جویدن، نشستن، ایستادن و…

مراحل رشد ذهنی و حرکتی نوزاد

از یک نوزاد ناتوان تا کودکی فعال: تنها 12 ماه زمان می‌برد تا کودک شما این تحول باور نکردنی را متحمل شود. کودک رشد کرده و در یک آهنگ حرکتی حیرت‌انگیز تغییر می‌کند و هر ماه با رشدهای مهیج جدیدی همراه می‌شود. پدر و مادرهای امروزی اغلب به این فکر می‌کنند که چه انتظاری داشته باشند و اینکه چگونه متوجه بشوند رشد کودک آنها طبق برنامه و بدرستی پیش می‌رود. به جای تمرکز زیاد بر مراحل مهم رشد کودک، دانستن اینکه کودکان طبق آهنگ خودشان رشد می‌کنند نیز اهمیت دارد. برای زمانی که رسیدن به یک مرحله خاص از رشد برای کودک یک فرآیند عادی باشد یک "پنجره" نسبتا وسیع وجود دارد. اگر کودک شما زودتر از موعد مورد انتظار به یک مرحله برجسته از رشد خود رسید، ممکن است دیرتر به مرحله‌ای دیگر از رشد خود برسد، چرا که او درگیر تکمیل دیگر مهارت خود است. برخی کودکان ممکن است اولین کلمات خود را در 8 ماهگی به زبان بیاورند، در حالی که برخی کودکان دیگر حتی تا کمی بعد از یک سالگی نیز حرف نمی‌زنند. همچنین کودک می‌تواند در هر زمانی بین 9 تا 18 ماهگی شروع به راه رفتن کند. با به خاطر داشتن این اختلافات، در اینجا چیزهایی وجود دارد که کودک ممکن است در طول هر مرحله سه ماهه از زندگی خود در حال انجام دادن باشد.

مهارت‌های کودک طی یکسال اول زندگی خود به سرعت رشد می‌کند و دانستن اینکه آیا کودک شما در مسیر صحیح رشد است یا خیر می‌تواند مشکل باشد. در سال اول، کودکان راه‌های جدیدی برای فکر کردن پیدا می‌کنند، ارتباط برقرار کرده و مسائلی را حل می‌کند (که به آنها مهارت‌های شناختی نیز گفته می‌شود). آنها به لحاظ فیزیکی رشد کرده و یاد می‌گیرند چگونه با دیگران برخورد داشته باشند. اگر شما کاملا مطمئن نیستید که مهارت‌های رایج در سال اول تولد کودک کدامند، نگاهی به لیست مراحل مهم رشد کودک بیندازید. این کار به شما یک ایده بهتر می‌دهد نسبت به اینکه بطور معمول چه مهارت‌هایی در این مرحله از رشد مورد انتظار است و همچنین آیا هیچ تأخیر احتمالی در رشد کودک وجود دارد که نیاز به مطرح کردن با پزشک متخصص اطفال داشته باشد یا خیر.

کلینیک تخصصی من و کودکم با برخورداری از دانش و تجربه کافی در زمینه مراحل رشد ذهنی و حرکتی کودکان بخصوص در بازه‌ی مهم زمان تولد تا قبل از ۱ سالگی، آماده ارائه مشاوره می باشد. جهت هماهنگی و دریافت نوبت قبلی با شماره  03136826450  تماس حاصل فرمایید.

رشد کودک: از یک ماهگی تا سه ماهگی


در طول مرحله اول رشد، بدن و ذهن کودکان در حال یادگیری زندگی در دنیای بیرون هستند.

بین زمان تولد تا سه ماهگی، کودک شما ممکن است شروع کند به:

  • خندیدن. در ابتدا کودک فقط برای خودش می‌خندد. اما طی سه ماه، او در پاسخ به خنده شما و تلاش برای خنداندن شما در پاسخ به خود می‌خندد.
  • سر و سینه خود را درحالی که روی شکم دراز کشیده است بلند می‌کند.
  • اشیاء را با چشمان خود دنبال کرده و چپ چشمی او به تدریج کاهش می‌یابد.
  • دست‌ها را باز و بسته کرده و اشیاء را به سمت دهان خود می‌برد.
  • اشیاء را در دستان خود نگه می‌دارد.
  • بدن را برای گرفتن اشیای آویزان کش می‌دهد ، گرچه او معمولا قادر به گرفتن آنها نخواهد بود.

رشد کودک: 4 تا 6 ماهگی


رشد کودک

طی این ماه‌ها، کودکان واقعا در حال یادگیری بمنطور درک و دخالت در دنیای پیرامون خود هستند. آنها در استفاده از دستان خود، این ابزارهای شگفت انگیز، با مهارت می‌شوند. آنها صداهای خود را کشف می‌کنند. از 4 تا 6 ماهگی، کودک شما کارهای زیر را انجام خواهد داد:

  • غلطیدن از عقب به جلو یا از جلو به عقب. ابتدا معمولا غلطیدن از جلو به عقب اتفاق می‌افتد.
  • سخنان نامفهوم زده، صداهایی تولید می‌کند که می‌تواند شبیه صدای واقعی باشد.
  • خندیدن.
  • کش دادن بدن بمنظور گرفتن اشیاء (مراقب موهای خودتان باشید) و دستکاری کردن اسباب بازی‌ها و دیگر اشیاء با دست.
  • با کمک کردن می‌تواند نشسته و کنترل دست او عالی می‌شود.

رشد کودک: 6 تا 9 ماهگی


طی نیمه دوم این ماه، کودک کوچولوی شما آماده راه رفتن می‌شود. بعد از اینکه او می‌تواند با غلطیدن جابجا شود، چند ماه بعدی را برای فهمیدن اینکه چگونه به جلو یا عقب حرکت کند صرف می‌کند.

اگر شما هنوز از محافظ کودک استفاده نمی‌کنید بهتر است که برای کودک خود یک محافظ تهیه کرده و او را در آن قرار دهید. در طول این مدت، کودک شما ممکن است:

  • شروع به سینه مال کردن کند. این می‌تواند شامل اسکوت (چرخیدن به اطراف روی باسن خودش) باشد و یا "سینه خیز رفتن" (کشیدن خودش روی باسن با دستها و پاها) و به همین ترتیب سینه مال رفتن با دستان و زانوها باشد. برخی کودکان هیچگاه سینه مال نمی‌روند و مستقیما از مرحله اسکوت به مرحله راه رفتن می‌رسند.
  • بدون کمک قادر به نشستن باشند.
  • به کلمات آشنا مانند اسم خودش پاسخ دهد. کودک همچنین می‌تواند با مکس کوتاه و نگاه کردن به شما به کلمه "نه" پاسخ داده و بصورت نامفهوم کلمات "ماما" و "بابا" را به زبان بیاورد.
  • دست بزند و بازی‌هایی نظیر پاتی-کیک و دالی موشک را بازی کند.
  • یاد می‌گیرد بدن خود را کش داده تا در حالت ایستاده قرار بگیرد.

رشد کودک: 10 تا 12 ماهگی


آخرین مرحله رشد از سال اول کودک، کاملا یک نوع دگرگونی است. او دیگر یک نوزاد نیست و مانند یک کودک نوپا بنظر رسیده و عمل می‌کند. اما او از جهات بسیاری هنوز یک کودک است. او در حال یادگیری موارد زیر است:

  • او خودش شروع به خورد و خوراک می‌کند. کودکان در این مرحله از رشد "برداشتن و گرفتن اشیاء" را یاد می‌گیرند – بدین معنی که آنها می‌توانند اشیای کوچک مانند سرلاک حلقوی شکل را بین انگشت شست و انگشت اشاره خود بگیرند.
  • گشتن یا راه رفتن به اطراف اتاق با پا در حالی که از مبلمان منزل کمک می‌گیرند.
  • گفتن یک یا دو جمله، و اینکه مامان و بابا کلماتی اختصاصی برای والدین می‌شوند. متوسط تعداد کلماتی که کودک می‌تواند تا اولین سالگرد تولدش به زبان بیاورد در حدود 3 کلمه است اما محدوده این کلمات گسترده است.
  • به اشیایی که می‌خواهد اشاره می‌کند تا توجه شما را جلب کند.
  • با تقلید کردن از شما یا استفاده درست از اشیاء شروع به "بازی وانمودی" می‌کند، مانند وانمود کردن به صحبت با تلفن.
  • اولین قدم‌هایش را برمی‌دارد. این کار معمولا دقیقا حوالی یکسالگی اتفاق می‌افتد، اما می‌تواند تغییر زیاد داشته باشد.

رشد کودک شما: چه زمانی با متخصص اطفال صحبت کنیم


رشد کودک شما

اگر متوجه شدید که کودک شما مراحل رشد و تکامل را در موعد مقرر بخوبی طی نمی‌کند چه کار باید بکنید؟ اگر شما واقعا فکر می‌کنید که مشکلی وجود دارد، پس با پزشک کودک خود در رابطه با آن صحبت کنید چرا که اگر مشکلی وجود داشته باشد باید تا جایی که می‌توانیم آن را سریع تشخیص دهیم. بهترین کار تشخیص زودهنگام است و شما کودک خود را بهتر از هر کسی می‌شناسید. به خاطر داشته باشید که زمانی که کودک شما بتواند خودش بنشیند یا اولین کلماتش را بگوید بصورت دقیق مشخص نیست. این بدین دلیل است او در حالت طی کردن مراحل رشد خود است. آنقدر که به پیشرفت و رشد کودک نگاه می‌کنید به زمانبندی رشد او نگاه نکنید و فقط مطمئن باشید که کودک شما در حال تغییر و رشد است. رشد کودک یک مسابقه نیست. در فرم ثبت‌نام دانشکده هیچ‌کس از شما نمی‌پرسد که بچه شما چه زمانی برای اولین بار راه رفت یا برای اولین بار گفت "دا-دا".

رشد کودک شما – ماه به ماه


جدول زیر مراحل برجسته رشد در هر ماه را که کودک در سال اول تولد به آن می‌رسد، در چهار رده اصلی نشان می‌دهد. به خاطر داشته باشید که همه کودکان با هم متفاوت هستند و و هر کودک طبق آهنگ خودش رشد می‌کند. هیچ زمان دقیقی برای بروز اکثر این مهارت‌ها وجود ندارد. اگر کودک شما در یک ماه که در جدول زیر لیست شده است، به یک مرحله برجسته از رشد خود دست نیافته است، این امر کاملا یک تنوع طبیعی در رشد کودک است. به پیشرفت توجه کنید و نه ضرب‌العجل.

 

حرکتی درشت

حرکتی ظریف

زبانی/شناختی

اجتماعی

1 ماهگی

حرکت دادن سر از یک طرف به طرف دیگر در حال درازکش روی
شکم

محکم چنگ گرفتن

خیره شدن به دستان و انگشتان

دنبال کردن حرکت یک شیء با چشم

2 ماهگی

نگه داشتن سر و گردن به مدت کوتاه در حالت دراز کش روی
شکم

باز و بسته کردن دست‌ها

شروع به بازی کردن با انگشتان

خندیدن در پاسخ افراد

3 ماهگی

رسیدن به اشیاء و گرفتن آنها

گرفتن اشیاء با دست

نجوا کردن با صدای آرام

تقلید کردن از شما در حالی که زبانتان را بیرون می‌آورید

4 ماهگی

کشیدن بدن با دستان در حالت دراز کش روی شکم

ربودن اشیاء و گرفتن آنها!

خنده با صدای بلند

لذا بردن از بازی و ممکن است در صورت توقف بازی گریه کند

5 ماهگی

شروع به غلطیدن در یک جهت یا جهات دیگر

در حال یادگیری برای جابجا کردن اشیاء از دستی به دست
دیگر

دمیدن هوا از دهان "صدای وز وز درآوردن" (بیرون دادن کف
دهان)

سراغ پدر و مادر را گرفتن و گریه کردن در صورتی که جلوی
دید او نباشند

6 ماهگی

غلطیدن به دو سمت

استفاده از دست‌ها برای "جمع کردن" اشیای کوچک

سخن نامفهوم گفتن

تشخیص چهره‌های آشنا – پرستاران و دوستان و همچنین
خانواده

7 ماهگی

به اطراف رفتن – شروع به سینه‌مال رفتن، اسکوت یا
"سینه‌مال رفتن با دست"

در حال یادگیری برای استفاده از شست و انگشتان

سخنان نامفهوم زدن در یک شکل پیچیده‌تر

پاسخ به ابراز احساسات افراد دیگر

8 ماهگی

بخوبی و بدون کمک می‌نشیند

دست‌ها را می‌تواند به هم بزند

به کلمات آشنا پاسخ می‌دهد مانند وقتی که نام او را صدا
می‌زنید

انجام بازی‌های تعاملی مانند دالی موشک

9 ماهگی

می‌تواند برای خزیدن یا بالا رفتن از پله‌ها تلاش کند

اشیاء را با دو انگشت شست و اشاره می‌گیرد

بقای اشیا را یاد می‌گیرد – یعنی می‌داند که چیزی وجود
دارد حتی اگر نتواند آن را ببیند

در آستانه اضطراب گرفتن از غریبه‌ها قرار دارد

10 ماهگی

خود را به بالا کشیده و می‌ایستد

اسباب ‌بازی‌ های خود را جمع کرده و مرتب می‌کند

بای بای کرده و/یا دستان خود را برای برقراری ارتباط بالا
می‌برد

یاد می‌گیرد که دلیل و معلول را بفهمد ("وقتی گریه می‌کند
مامان می‌آید")

11 ماهگی

گشتن در اطراف اتاق، استفاده از مبلمان

در حالی که شما کتاب می‌خوانید آن را ورق می‌زند

برای هر کدام از والدین از کلمات "ماما" یا "بابا"
استفاده می‌کند

از بازی‌های مختص زمان غذا خوردن را استفاده می‌کند
(انداختن قاشق، غذا ریختن) برای آزمایش عکس‌العمل شما:
درخواست غذا

12 ماهگی

ایستادن بدون کمک و ممکن است کودک اولین قدم‌هایش را نیز
بردارد

کمک کردن در حین پوشیدن لباس (فشار دادن دست به داخل
آستین‌ها)

گفتن متوسط 2 تا 3 کلمه (اغلب "ماما" و "دادا")

بازی‌های تقلیدی مانند وانمود کردن به استفاده از تلفن را
انجام می‌دهد