سرگیجه در کودکان بر اثر آسیب های درونی گوش و با نشانه عدم تعادل

سرگیجه

سرگیجه به خاطر مشکل درگوش داخلی (سرگیجه محیطی) یا مغز(سرگیجه مرکزی) اتفاق می‌افتد. رایج‌ترین علت سرگیجه در کودکی سرگیجه پاروکسیمال خوش‌خیم(BPV) است. حملات سرگیجه‌  BPV بصورت ناگهانی اتفاق می‌افتند و ممکن است کودکان کم‌سن‌تر را وحشت‌زده کند. علائم شامل عدم تعادل، رنگ‌پریدگی، انحراف چشم وعدم ثبات هستند ولی میزان هوشیاری تغییر نمی‌کند.برای ارزیابی سرگیج باید سابقه بیماری از کودک یا فردی که از وی مراقبت می‌کند گرفته‌شود و بررسی فیزیکی و تست‌های آزمایشگاهی(در صورت وجود)  انجام شود تا علت زمینه‌ای علائم مشخص شود.طی حملات سرگیجه‌ درمان به‌صورت حمایتی است اما در سرگیجه مزمن ممکن است نیاز به بررسی ‌های خاص برای شناخت علت بیماری و درمان متناسب با داروها و/یا فیزیوتراپی(وستیبولار) باشد.

فهرست

چه موقع سرگیجه کودک خطرناک است؟

سرگیجه(Vertigo) واژه‌ای پزشکی برای توصیف حس دوران در سر است. کودک ممکن است احساس کند که دنیا در حال حرکت است درحالیکه هیچ حرکتی وجود ندارد. این حس ایجاد می‌شود و از بین می‌رود و ممکن است چند ثانیه یا روزها ادامه داشته باشد.کودک ممکن است احساس کند زمانی‌که موقعیت خود را تغییر می‌دهد، می‌ایستد، غلت می‌زند، سرفه یا عطسه می‌کند بدتر می‌شود. سرگیجه میتواند به دلیل مشکل در گوش داخلی اتفاق بیافتد.سرگیجه مسری نیست و از فردی به فرد دیگر منتقل نمی‌شود.

متخصصین ما با ارائه مشاوره تخصصی در کلینیک من و کودکم در خصوص علل و علائم سرگیجه در کودکان و مشکلات ناشی از آن، مناسب ترین روش درمانی را برای سرگیجه ی کودک به شما معرفی می کنند.جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو نوبت در کلینیک من و کودکم درمان میتوانید با شماره های  03136826450  تماس بگیرید.

علت سرگیجه چیست؟


علت دقیق سرگیجه همیشه مشخص نیست. اما چنانچه کودک مشکلی در گوش داخلی خود داشته باشد مغز ممکن است سیگنال‌های اشتباه دریافت کندکه این می‌تواند منجر به بروز سرگیجه شود. در زیر به شایع‌ترین علل مشکلات گوش داخلی در کودکان اشاره شده‌است:

  • احتقان: هر چیزی که احتقان ایجاد کند(مثل سرماخوردگی‌ها، آلرژی‌ها یا عفونت سینوسی). احتقان باعث می‌شود مایع از طریق شیپور استاش به سمت بالا برمی‌گردد. شیپور استاش گوش را به سینوس ها متصل می‌کند.
  • التهاب لابیرنت: وضعیتی که به دلیل بروز یک عفونت ویروسی در لابیرنت(بخشی از گوش داخلی) اتفاق می‌افتد.
  • آسیب سر: گاهی اوقات به دلیل آسیبی که به سر کودکان وارد شده ساختارگوش داخلی نیز دچار آسیب می‌شود که می‌تواند منجر به سرگیجه شود. گاهی اوقات گوش داخلی صدمه‌ای ندیده اما کودکان به دنبال یک آسیب به سر یک ضربه محکم و ناگهانی را تجربه می‌کنند که می‌تواند علائمی مانند سرگیجه را ایجاد کند.
  • بیماری منییر: زمانی‌که بدن مقادیر غیرطبیعی از مایع را در گوش داخلی تولید کند حملات دوره‌ای سرگیجه همراه با صدای زنگ زدن در گوش و ناشنوایی ایجاد خواهد شد. این بیماری رایج نیست اما در کودکان می‌تواند اتفاق بیافتد.
  • سرگیجه پاروکسیمال خوش‌خیم کودکی: علائم شامل احساس چرخش ناگهانی، از دست دادن تعادل، حالت تهوع و استفراغ . این حملات دوره‌ای ممکن است چندین بار در ماه طی چند سال تکرار شوند اما اغلب تا سن 8 سالگی از بین می‌روند.
  • میگرن : نوع خاصی از میگرن وجود دارد که به آن میگرن سرخرگی بازیلار گفته می‌شودو باعث بروز سردرد و سرگیجه می‌شود. زمانی‌که مشکل سردرد حل می‌شود سرگیجه نیز از بین می‌رود.

علائم و نشانه‌ها


علائم و نشانه‌ها

علائم زیر ممکن است در کودک مشاهده شود:

  • حرکات چشمی نامنظم
  • نوسان سر
  • تلوتلو خوردن
  • مشکل در صاف راه رفتن
  • کشیده شدن به یک سمت
  • لرزیدن
  • افتادن

کودک ممکن است علائم زیر را تجربه کند:

  • احساس دوران
  • سرگیجه
  • حالت تهوع
  • بیماری حرکت
  • سردرد
  • حساسیت به نور و صدا
  • صدای زنگ زدن در گوش
  • درد گوش یا احساس پری و فشار در گوش‌ها
  • ناشنوایی
  • عرق کردن

سرگیجه چطور تشخیص داده می‌شود؟


پزشک سوالاتی را راجع به سلامت عمومی کودک و علائم وی خواهد پرسید. این راه اصلی برای تشخیص سرگیجه است. کودک و به ویژه سر و گوش‌های وی بررسی خواهد شد. هیچ تست خاصی برای تشخیص سرگیجه وجود ندارد. در برخی موارد تست‌هایی مانند سی تی اسکن یا MRI مغزی به منظور تعیین اینکه علت، وجود بیماری دیگری نباشد انجام می‌شود.

درمان سرگیجه در کودکان


درمان سرگیجه در کودکان

روش درمان سرگیجه بستگی به علت آن دارد. اغلب اوقات سرگیجه به این دلیل که مغز قادر به تنظیم تغییرات درگوش داخلی است بدون هیچ درمانی از بین می‌رود.

درمان شامل:

  • تمرین‌های فیزیوتراپی برای بهبود تعادل. فیزیوتراپیست ممکن است به کودک حرکات سر و بدن خاصی را آموزش دهد.
  • دارو برای بهبود علائمی چون تهوع و بیماری حرکت
  • آنتی بیوتیک برای درمان عفونت‌های گوش داخلی
  • داروهای استروئیدی برای کاهش تورم
  • قرص‌های مدر برای کاهش میزان مایع در گوش داخلی

دارو درمانی


درمان پزشکی برای سرگیجه ممکن است شامل مصرف دارو در زمان حمله باشد.

  • آنتی هیستامین‎‌ها (مانند مسلیزین یا پرومتازین)
  • بنزودیازپین(مانند کلونازپام یا دیازپام) می‌توانند مصرف شوند اما بیشتر آرام بخش هستند.
  • پچ اسکوپولامین ترانس درمال نیز می‌تواند موثر باشد

حملات دوره‌ای کوتاه مانند مواردی که در سرگیجه پاروکسیمال خوش خیم BPVC اتفاق می‌افتد به مصرف داروی خاصی در زمان حمله  نیاز ندارد. چنانچه حملات به صورت مکرر اتفاق بیافتند داروها مورد استفاده در پیشگیری از میگرن می‌توانند برای پیشگیری مفید باشند. این داروها شامل پروپرانولول، آمی تریپ تیلین، توپیریمات و برای کودکان کم سن‌تر سیپوهپتادین.

چگونه فیزیوتراپی به درمان سرگیجه کمک می‌کند؟

در اشکالی از سرگیجه که گوش داخلی آسیب دیده و عملکرد آن گوش تثبیت شده هیچ تغییری درطول زمان در آن ایجاد نمی‌شود فیزیوتراپی می‌تواند نسبتا کمک کننده باشد. زمانی که گوش داخلی آسیب دیده فرد معمولا طی چند روز احساس دوران شدید در سر دارد. چنانچه پس از چندین هفته فرد هنوز عدم تعادل دارد فیزیوتراپی می‌تواند به بازگشت تعادل کمک کند. علتی که فیزیوتراپی مفید است این است که کمک می‌کند تا مغز بیاموزد از دست رفتن عملکرد در گوش را جبران کند. درست مانند اینکه شما می‌توانید با ورزش دادن ماهیچه‌های خود آنها را قوی کنید همچنین می‌توانید سیستم تعادلی در مغز خود را  با تمرین دادن وادار کنید بهتر عمل کند.

جلوگیری از آسیب و کنترل علائم


برای اجتناب از آسیب طی یک حمله سرگیجه، کودک نباید از ماشین‌ها استفاده کند. از فعالیت‌هایی مانند بالارفتن از ارتفاع و پیاده‌روی نیز باید اجتناب شود. برای جلوگیری از بدتر شدن علائم کودک باید از حرکت و تغییر موقعیت ناگهانی اجتناب کند. بسیار مهم است که موقعیت به آرامی تغییر کند.

چه موقع با پزشک کودک تماس بگیرید؟


چنانچه هریک از علائم زیر را مشاهده کردید سریعا با پزشک کودک خود تماس بگیرید:

  • حملات سرگیجه تکرار شونده یا طولانی
  • سرگیجه شدید(کودک قادر به حرکت نیست)
  • سرگیجه همراه با مشکل دیگری مانند زنگ زدن گوش یا درد گوش pain، سردرد، گرفتگی گوش یا ناشنوایی
  • زمانی که کودک گیج به نظر می‌رسد یا مثل همیشه نیست.

سوالات رایج در مورد سرگیجه در کودکان


آیا اختلال توارثی است؟

پیشینه خانوادگی وجود میگرن می‌تواند اشاره‌ای به تشخیص سرگیجه پاروکسیمال خوش خیم کودکی(BPV or BPVC) داشته باشد. حدود بیست درصد کودکان مبتلا به  BPV با افزایش سن سردردهای معمولی‌تری  را تجربه می‌کنند.

آیا روش درمانی بر اساس شدت بیماری متفاوت است؟

درمان سرگیجه در کودکان به علت زمینه‌ای، دوره و تعداد حملات بستگی دارد.

هر گزینه درمانی چه عوارض جانبی دارد؟

تعدادی از داروهای به کار رفته در درمان سرگیجه آرام‌بخش هستند. داروهای پیشگیری کننده هریک عوارض جانبی خاص خود را دارند. قبل از شروع پیشگیری بهتر است با پزشک کودک خود راجع به عوارض جانبی این داروها گفتگو کنید.

اگر اختلال درمان نشود چه اتفاقی خواهد افتاد؟

سرگیجه معمولا خود محدود شونده است اما چنانچه حمله‌ها به صورت مکرر یا در دوره‌های طولانی اتفاق بیافتند کودک می‌تواند از درمان وستیبولار و/یا داروها بهره ببرد.

مزایا و معایب درمان کدامند؟

درمان و عوارض جانبی آن باید با ناتوانی و کاهش کیفیت زندگی کودکی که حملات سرگیجه‌ای را تجربه می‌کند، مقایسه شود.

آیا سرگیجه با بالا رفتن سن از بین می‌رود؟

سرگیجه در اغلب کودکان با افزایش سن از بین می‌رود اما این بستگی به علت زمینه‌ای دارد.

این اختلال چطور زندگی روزمره، فعالیت‌ها و رشد و تکامل را تحت تاثیر قرار می‌دهد؟

حملات سرگیجه می‌توانند برای کودکان کم‌سن تر ترسناک و برای بزرگترها مختل کننده باشند. حملات ممکن است سبب ناتوانی در حرکت، تهوع و استفراغ شود.

چگونه این اختلال توانایی کودک برای یادگیری و رشد را تحت تاثیر قرار می‌دهد؟

سرگیجه یک تاثیر بلندمدت روی توانایی و رشد کودک ندارد مگر اینکه یک علت زمینه‌ای مرکزی داشته باشد.

آیا رژیم غذایی و ورزش علائم را کاهش می‌دهند؟

چنانچه کودک با خوردن غذای خاصی دچار سرگیجه می‌شود مانند آنچه در سردردهای میگرنی اتفاق می‌افتد رژیم غذایی باید اصلاح شود. از مواد غذایی مانند شکلات، مونوسدیم گلوتامات، کافئین و پنیرهای سخت مانند پنیر آبی باید اجتناب شود. ورزش‌های مانند مواردی که در درمان وستیبولار آموزش داده می‌شود می‌توانند بسیار مفید باشند.

آیا در سن خاصی مشکل بروز می‌کند یا اینکه سن بروز کاملا متغیر است؟

بسیار نادر است اما غیرممکن نیست که کودکان سرگیجه داشته باشند. دراوایل دهه سوم زندگی شایع‌تر می‌شود و پس از آن همه سنین را به صورت رایجی تحت تاثیر قرارمی‌دهد. اگرچه عواقب آن به دلیل از دست دادن تعادل  با افزایش سن تشدید می‌شود و  می‌تواند منجر به بروز شکستگی‌های شدید در سالمندان می‌شود.

کودک می‌تواند به دلیل استفاده از بازی‌های ویدئویی که حرکت را شبیه‌سازی می‌کنند دچار سرگیجه شود؟

بازی‌های ویدئویی سه بعدی می‌توانند کمی حس سرگیجه را ایجاد کنند اما این حس ماندگار نیست.

آیا استرس می‌تواند منجر به سرگیجه شود؟

استرس روانی می‌تواند اشکال زیادی از سرگیجه را تشدید کند اما نمی‌تواند به تنهایی منشا سرگیجه باشد.

آیا هیچ پروسه جراحی برای رفع سرگیجه وجود دارد؟

تعدادی روش جراحی برای تصحیح انواع خاصی از سرگیجه وجود دارد. چنانچه علت سرگیجه بیماری مانند منییر باشد که در آن عملکرد گوش درگیر در طول زمان تغییر می‌کند و این تغییرات با درمان پزشکی پاسخ نمی‌دهند جراحی ممکن است باعث از بین رفتن سرگیجه شود.

آیا اضطراب با سرگیجه ارتباط دارد؟

بله. سرگیجه اضطراب شدیدی را در اکثر افراد ایجاد می‌کند. اضطراب به تنهایی سرگیجه ایجاد نمی‌کند. اگرچه همراه با شرایطی که باعث ایجاد سرگیجه می‌شوند اضطراب سرگیجه را تشدید می‌کند. افراد مبتلا به اختلالات استرسی خاص مانند حملات ترس گاهی اوقات سرگیجه را تجربه می‌کنند.