درمان خون در مدفوع کودکان و نوزادان شیرخوار با تغییر الگوی تغذیه

مدفوع خونی

مدفوع خونی به خون تازه یا تغییر یافته موجود در مدفوع اشاره دارد. اگرچه، این مشکل در کودکان کمتر گزارش شده است اما می‌تواند نگرانی‌های زیادی را در میان والدین ایجاد کند. خون در مدفوع کودکان ممکن است آشکار باشد (به‌عنوان مثال روی کاغذ توالت یا صندلی توالت بعد از دفع دیده می‌شود) یا در صورت مخلوط شدن با مدفوع تا حدودی پنهان شود. رنگ خون ممکن است از قرمز روشن تا قهوه‌ای یا حتی سیاه باشد.
در بیشتر موارد، وجود خون در مدفوع بچه‌ها خوش‌خیم و موضعی است که ممکن است هیچ‌گونه مداخله پزشکی لازم نباشد اما در بعضی موارد ممکن است نشانه‌ای از وضعیت پاتولوژی اساسی و جدی باشد. بنابراين ارزيابی و تشخيص صحيح برای هر مورد خونريزي در مدفوع کودکان بايد انجام شود تا خطر عوارض به حداقل برسد.

مشاهده‌ی خون در مدفوع کودک برای والدین هشداردهنده است. اگرچه هرگز نباید این علائم را نادیده بگیرید اما لزوماً نشانگر یک مشکل جدی پزشکی نیست. مدفوع خونی معمولاً اما نه همیشه، خونریزی در دستگاه گوارش را نشان می‌دهد که اغلب خفیف و گذرا است اما بااین‌حال مراجعه به پزشک در صورت مشاهده خون در مدفوع کودک برای تشخیص هر چه سریع‌تر علت الزامی است.

اگر وجود مدفوعی خونی در مورد کودک یا شیرخوارتان شما را نگران و مضطرب کرده، بهترین راه مراجعه هر چه سریع‌تر به پزشک متخصص اطفال است. تشخیص به‌موقع می‌تواند به شما در پیگیری درمان مشکل فرزندتان کمک زیادی کند. برای رزرو وقت ملاقات با متخصص اطفال در کلینیک تخصصی کودکان من و کودکم با شماره تلفن  03136826450  تماس حاصل فرمایید.

علل وجود لکه خون در مدفوع بچه‌ها چیست؟


علل وجود لکه خون در مدفوع بچه‌ها چیست؟

عفونت در کودک و نوزاد ممکن است به دلایل مختلف رخ دهد که عبارتند از:

آنال مقعدی

 آنال مقعدی یک پارگی کوچک در کانال مقعد، بافتی که مدفوع از آن منتقل می‌شود، است.این پارگی‌ها یکی از دلایل پیشروی مدفوع خونین در 2 سال اول زندگی هستند و در کودکان بزرگ‌تر نسبتاً رایج هستند. آنال های مقعد معمولاً به علت یبوست ایجاد می‌شوند اما همچنین می‌توانند با اسهال مداوم ایجاد شوند. خون به‌طور مشخص به‌عنوان چند رگه قرمز روی قسمت خارجی مدفوع ظاهر می‌شود. از دست دادن خون معمولاً کم است و اشک معمولاً به‌سرعت با درمان خانگی برطرف می‌شود.

آبسه پری آنال اطراف مقعد

آبسه پری آنال یک عفونت پوستی است که در اطراف آنزیم ایجادشده توسط باکتری استرپتوکری A رخ می‌دهد. علائم شامل راش خارش‌آور قرمز در اطراف مقعد، درد رکتوم دفع و شکاف مقعد است که اغلب منجر به مدفوع خونین می‌شود. این وضعیت معمولاً کودکان 6 تا 10 ساله را تحت تأثیر قرار می‌دهد؛ اغلب موارد در بچه‌های پیش‌دبستانی رخ می‌دهد. یک دوره کوتاه آنتی‌بیوتیک معمولاً این عفونت را ظرف چند روز پاک می‌کند.

آلرژی غذایی

واکنش‌های غذایی آلرژیک، گوارشی غذا در نوزادان مبتلابه اسهال خونی باید جدی گرفته و پیگیری شود. حساسیت غذایی ممکن است علت وجود خون در مدفوع نوزاد باشد.

سندرم انترو کولیت ناشی از پروتئین غذایی (FPIES)

سندرم انترو کولیت ناشی از پروتئین غذایی تقریباً به‌طور انحصاری بر نوزادان شیرخوار در طول سال اول زندگی‌شان تأثیر می‌گذارد و معمولاً به دلیل واکنش آلرژیک شیر یا پروتئین سویا ایجاد می‌شود. خردسالانی که غذاهای جامد مصرف می‌کنند ممکن است به دلیل واکنش به برنج، جو، تخم‌مرغ، مرغ، ماهی، آجیل یا سایر غذاها به این سندرم مبتلا شوند. علائم شامل استفراغ شدید در کودکان و اسهال خونی است. کم‌آبی، کمبود وزن و کم‌خونی، خطرات جدی است. درمان شامل جلوگیری از آلودگی غذا(ها) است. بیشتر بچه‌ها به این سندرم مبتلا می‌شوند.

پروکتوکولیت آلرژیک غذایی ناشی از پروتئین غذایی (FPIAP)

واکنش به شیر گاو و یا پروتئین سویا عامل اصلی پروکتوکولیت آلرژیک غذایی ناشی از پروتئین غذایی است که در نوزادانی که با شیر مادر و شیر خشک تغذیه می‌کنند ایجاد می‌شود و معمولاً در 6 ماه اول به وجودمی آید. تخم‌مرغ و گندم نیز ممکن است باعث واکنش شوند. در نوزادانی که فقط از شیر مادر تغذیه می‌کنند، پروتئین‌ها از رژیم مادر گرفته می‌شود و به شیر مادر منتقل می‌شوند. در  نوزادان مبتلابه پروکتوکولیت معمولاً به‌جز خونریزی در مدفوع علائم دیگری دیده نمی‌شود. درمان شامل اجتناب از مصرف غذاهایی توسط کودک و مادر شیرده است که باعث شروع این مشکل می‌شوند. اکثر کودکان مبتلابه پروکتوکولیت این وضعیت را در سن 2 سالگی تجربه می‌کنند.

عفونت‌های روده

عفونت‌های روده‌ای می‌تواند اسهال خونی در کودکان سنین مختلف ایجاد کند. عفونت‌های باکتریایی اغلب توسط باکتری‌هایی مانند کمپیلوباکتر، شیگلا، اشیرشیاکولی و سالمونلا ایجاد میشوند. عفونت معمولاً به دلیل مصرف مواد، آب یا سایر نوشیدنی‌های آلوده رخ می‌دهد. این عفونت‌ها همچنین در صورت عدم رعایت بهداشت مناسب – درست نشستن دست پس از استفاده از حمام یا تعویض پوشک - گسترش پیدا کنند. علاوه بر اسهال، علائم دیگری نیز شامل تب، دل‌درد و کاهش اشتها ایجاد می‌شود.

علل دیگر

فهرستی طولانی از سایر مشکلات پزشکی که می‌توانند به‌طور مداوم باعث ایجاد خونریزی شدید در کودکان شوند وجود دارد. برخی از ملاحظات عبارتند از:

پولیپ های کودکان رشد می‌کنند و به داخل روده بزرگ نفوذ می‌کنند. آن‌ها تقریباً همیشه غیرقابل تشخیص هستند اما اغلب باعث خونریزی اپیزودیک و بی‌درد می‌شوند. بیشتر پولیپ های کودکان در بچه‌های زیر 10 سال تشخیص داده می‌شود و با استفاده از اسکوپ هایی که به داخل کولون وارد می‌شوند، معمولاً این بیماری را برطرف می‌کند.

در هم‌روی روده  (انواژيناسيون) باعث می‌شود بخشی از روده داخل قسمت دیگری از آن بلغزد و درهم فرو بروند.این وضعیت خطرناک و مرگبار، روده را متزلزل می‌کند و قسمت آسیب‌دیده جریان خون را از بین می‌برد. این مشکل یک اورژانس پزشکی است و در درجه اول خردسالان زیر 2 سال را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

بیماری التهاب روده (IBD) شامل بیماری کرون و کولیت است که در 25 درصد موارد در افراد زیر 20 سال تشخیص داده می‌شود. التهاب روده بیشتر در نوجوانان تشخیص داده می‌شود، اما ممکن است در کودکان جوان‌تر نیز رخ دهد. اسهال خوني علائم شايع همراه با کاهش وزن، اشتها و احتمالاً تب است.

دیورتیکول مکل اتفاقی غیرطبیعی در هنگام تولد است که در آن‌یک کیسه خارج از روده کوچک ظاهر می‌شود. این وضعیت گاهی اوقات باعث می‌شود مدفوع دارای خونریزی اپیزودیک و غیر دردناك به‌ویژه در کودکان زیر 5 سال شود، هرچند كودكان بزرگ‌تر گاهی اوقات تحت تأثیر قرار می‌گیرند. جراحی به‌منظور برداشتن دیورتیکولوم این مشکل را حل می‌کند.

علائم خون در مدفوع کودکان و شیرخواران


علائم خون در مدفوع کودکان و شیرخواران

علائمی مانند تغییرات در عادت‌های دفع، رنگ مدفوع (به رنگ سیاه یا قرمز) و نظم و وجود درد و یا حساسیت ممکن است به پزشک اطلاع دهد که کدام منطقه از دستگاه گوارش آسیب‌دیده است. ازآنجاکه مصرف آهن، بیسموت یا غذاهایی مانند چغندرها می‌تواند شکلی همانند خونریزی از دستگاه گوارش به مدفوع بدهد، پزشک باید مدفوع خونی را قبل از تشخیص آزمایش کند.
سایر علائم:

  • خون قرمز روشن روی مدفوع
  • خون تیره مخلوط با مدفوع
  • مدفوع سیاه یا تیره
  • خون قرمز روشن در استفراغ
  • استفراغ رنگی مانند تفاله‌ی قهوه دارد

چه زمانی باید به پزشک مراجعه شود؟

اگر کودک شما به نظر می‌رسد مدفوع خونین دارد و کمتر از 3 ماه سن دارد و یا در صورت مشاهده موارد زیر سریعاً به پزشک مراجعه کنید:

  • اسهال
  • دل‌درد
  • گریه توقف‌ناپذیر در نوزادان
  • تب یا لرز
  • کبودی بی‌دلیل پوست
  • کاهش ادرار
  • کودک بر اساس ظاهر و رفتار غیرطبیعی به نظر می‌رسد بسیار بیمار است
  • خونریزی به نظر می‌رسد بیش از چند قطره است

اگر فرزند شما هیچ‌کدام از این علائم و نشانه‌ها را ندارد و به نظر خوب می‌رسد تا حداکثر 24 ساعت صبر کنید و سپس به پزشک مراجعه کنید.

اگر کودک شما موارد زیر را تجربه کرد با اورژانس تماس بگیرید:

  • سرگیجه، ضعف یا غش
  • عدم توجه، سردرگمی یا آشفتگی
  • تنفس سریع یا دشوار، یا درد قفسه سینه
  • رنگ‌پریدگی یا کبودی

آیا مدفوع خونی در کودک و نوزاد عوارضی به همراه دارد؟


اگر خون در مدفوع نوزاد بدون درمان باقی بماند و وضعیت بدتر شود، خطر ابتلا به عوارض پزشکی زیر در کودک وجود دارد:

  • زخم در اطراف دهانه مقعد: شکاف‌های مقعدی مکرر می‌تواند به زخم‌های دائمی در اطراف دهانه مقعد منجر شود، که منجر به سایش بیشتر به علت اصطکاک با مدفوع می‌شود.
  • عفونت‌های موضعی: فیشرها می‌توانند با باکتری‌های پوست آلوده شوند، باعث التهاب و ناراحتی شدید در هنگام عبور مدفوع شوند. علاوه بر این، عفونت پوست به اندام تناسلی منتقل می‌شود که باعث می‌شود همه‌چیز بدتر شود.
  • انسداد روده: شرایطی نظیر کولیت و بیماری کرون می‌توانند غشاهای روده را به طرز شدید عفونی کنند و باعث شوند محتویات مواد غذایی به‌راحتی حرکت نکنند. این اتفاق به طرز چشمگیری روند گوارش را کند می‌کند، بنابراین تغذیه نوزاد را مختل می‌کند.
  • سوءتغذیه: از آنجا که کودک شما قادر به هضم کامل مواد غذایی نیست او مستعد سوءتغذیه است، زیرا مواد مغذی مواد غذایی توسط دیواره‌های ملتحمه روده جذب می‌شوند. علاوه بر این، کودک از طریق مدفوع خون را از دست می‌دهد، بنابراین خطر کم‌خونی افزایش می‌یابد.
  • زخم معده: کسانی که از بیماری کرون رنج می‌برند به زخم‌هایی در هرجایی از دستگاه گوارش، ازجمله دهان مبتلا هستند. این زخم دوباره در معرض عفونت است.

در صورت رعایت دستورالعمل درمان توسط پزشک، در مورد عوارض نگران نباشید. همچنین می‌توانید برخی اقدامات احتیاطی را برای کاهش و جلوگیری از ایجاد خون در مدفوع نوزاد خود انجام دهید.

تشخیص علت این عارضه چگونه انجام می‌شود؟


تشخیص

خون در مدفوع، چه قابل‌مشاهده باشد یا مخفی، برای نوزاد شما عادی نیست و یک بررسی پزشکی نیاز است. این مشکل از طریق روش‌های زیر تشخیص داده می‌شود که می‌تواند مقدار دقیق خون را در مدفوع تعیین کند:

تجزیه‌وتحلیل مدفوع

پزشک شما یک آزمایش پاتولوژی مدفوع برای کودک توصیه می‌کند. این آزمایش به تعیین وجود باکتری، ویروس، مخاط و مقدار دقیق خون در مدفوع نوزاد کمک می‌کند. این آزمایش همچنین وجود خون مخفی را تشخیص می‌دهد.

آزمایش خون

آزمایش خون دومین تست اجباری برای تعیین این است که آیا مدفوع خونی کودک به علت عفونت ایجادشده است یا خیر.

تشخیص علائم

پزشک پس از تجزیه‌وتحلیل علائم مختلف دیگر نوزاد ، به‌غیراز خون در مدفوع، تشخیص بیماری را انجام می‌دهد. بیوپسی ممکن است در شرایط بسیار جدی انجام شود، جایی که نمونه‌ای از بافت ازلحاظ جسمی برای تعیین ماهیت دقیق مشکل پزشکی جمع‌آوری می‌شود.

چه می‌توانید برای جلوگیری / متوقف کردن خونریزی در مدفوع فرزندتان انجام دهید؟


متوقف کردن خونریزی در مدفوع

درمان مدفوعی خونی کودک به علت بیماری وابستگی زیادی د ارد و پزشک بعد از تشخیص دلیل بروز این عارضه درمان‌های لازم را به شمار ارائه خواهد کرد اما اگر علت خون یا مخاط در مدفوع کودک شما جدی نیست و اگر کودک در غیر این مورد سالم باشد چند اقدام است که می‌توانید برای جلوگیری از خونریزی بیشتر انجام دهید.

  • اگر این مورد خونریزی مربوط به رژیم غذایی باشد، ساده‌ترین راه این است که رژیم غذایی کودک را تغییر دهید. شیر اغلب مقصر است، بنابراین شیر گاو و سایر محصولات لبنی را از رژیم غذایی کودک و یا رژیم غذایی مادر (اگر کودک تنها با شیر مادر تغذیه می‌شود) حذف کنید. اگر کودک از شیر خشک تغذیه شود، می‌توانید سعی کنید آن را تغییر دهید.
  • شایع‌ترین علت کولیت در نوزادان جوان (که گاهی اوقات به خون یا مخاط در مدفوع منجر می‌شود) آلرژی غذایی است. دادن شیر مادر به کودک و نه هیچ‌چیز دیگری برای شش ماه اول بهترین راه برای کاهش خطر ابتلا به کولیت است.
  • هنگام معرفی هر غذای جدید به کودک خود همیشه مراقب باشید. در چند بار اول مقدار کمی به کودک بدهید و علائم آلرژی یا واکنش به مواد غذایی مانند استفراغ یا اسهال را بررسی کنید.
  • اگر خونریزی ناشی از شکاف‌های مقعدی باشد نشان‌دهنده‌ی یبوست است. افزایش مصرف آب (یا اگر کودک با شیر خشک تغذیه می‌شود، نسبت آب به شیر را افزایش دهید) و تهیه آلو خشک، آب‌لیمو یا آب‌میوه به رفع یبوست کمک می‌کند. غذاها مانند اسفناج، بروکلی، گلابی و غلات با فیبر بالا می‌توانند به نرم کردن روده‌ها کمک کنند.
  • اگر مدفوع خونی به علت مصرف بیش‌ازحد شیر در هنگام تغذیه با شیر مادر باشد، باید مقدار مصرف را کنترل کنید.

به‌عنوان نتیجه‌ی کلی مدفوع کودک خود را به‌طور منظم بررسی کنید تا ببینید که آیا اختلالاتی مانند مخاط بیش‌ازحد و یا خون در آن وجود دارد یا خیر. مدفوع غیرطبیعی باعث برخی مشکلات برای کودکان خواهد شد پس باید آگاه باشید.