درمان به موقع بیماریهای عفونی کودکان و جلوگیری از مزمن شدن آنها

بیماری-عفونی-کودکان

مراکز درمانی بیماریهای عفونی به درمان کودکان و بزرگسالان در ارتباط با انواع مختلف عفونتها می‌پردازد. بیماری‌های عفونی محدوده وسیعی از عارضه‌ها از آنفولانزا گرفته تا بیماریهای پیچیده‌تر مانند عفونتهای استخوان و مفاصل کودکان را در بر می‌گیرد. علاوه بر درمان کودکان، توصیه می‌شود که تحقیقات گسترده‌ای در مورد روشهای بهتر تشخیص، درمان و جلوگیری بیماریهای عفونی انجام شود. والدین نقش مهمی در تقویت سیستم ایمنی نوازدان دارند و درنتیجه می‌توانند در جلوگیری از بیماریهایی مانند ذات‌الریه ، سیاه‌سرفه ، ایدز ، روتاویروس  بسیار مؤثر عمل کنند.

در ارتباط با بیماریهای عفونی، کودکان بیشتر از دیگران در معرض خطر هستند. بیماری‌های عفونی عامل مرگ و میر بیش از نیمی از کودکان در سراسر جهان بوده و دلیل اصلی رجوع کودکان بوسیله والدین به پزشک و بیمارستان می‌باشند.

متخصص اطفال در کلینیک من و کودکم در تشخیص و درمان انواع بیماریهای عفونی کودکان تجربه بسیار داشته و ارائه‌دهنده خدمات معاینه و تشخیص بیماری به صورت بستری یا سرپایی می‌باشد.

جهت کسب اطلاعات بیشتر در کلینیک من و کودکم با شماره‌های  03136826450  تماس بگیرید.

انواع بیماریهای عفونی در کودکان 


بیماری‌های عفونی شایع در کودکان شامل موارد زیر می‌باشند :

معرفی انواع بیماریهای عفونی و درمان متناسب با هر بیماری 


در این بخش برخی از بیماریهای عفونی در کودکان به همراه علایم و درمان آنها آورده شده است.

استافیلوکوک اورئوس مقاوم به متی‌سیلین (MRSA) در کودکان 

استافیلوکوک

استافیلوکوک اورئوس (استاف) نوعی باکتری است . استافیلوکوک اورئوس مقاوم به متی‌سیلین (MRSA) یک نوع استاف است که با آنتی‌بیوتیکهای عادی مثل پنی‌سیلین و آموکسی‌سیلین از بین نمی‌رود. درمان عفونت MRSA دشوار می‌باشد. ولی دیگر آنتی‌بیوتیکهای خوراکی یا وریدی (IV) می‌توانند این عفونت را درمان کنند. در صورت درمان به موقع، عفونت راحت‌تر درمان می‌شود.

بر روی پوست یا مجرای بینی کودک به طور طبیعی میکروبهای بسیاری وجود دارند. این میکروبها در حالت عادی ایجاد مشکل نمی‌کنند. ولی MRSA می‌تواند در صورت خراش یا بریدگی پوست یا ضعف سیستم ایمنی  باعث ایجاد عفونت شود. این عفونت می‌تواند به شکل یک تاول باشد و یا اینکه وارد جریان خون شده و باعث ایجاد عوارض دیگر شود.

کودک در اثر عوامل زیر به MRSA مبتلا شود:

  • لمس کردن و تماس با کسی که روی پوستش MRSA وجود داشته باشد
  • بودن در مجاورت کسی که مبتلا به MRSA است و سرفه یا عطسه کند
  • لمس هر سطحی که MRSA روی آن وجود داشته باشد
  • لمس زخم فردی که مبتلا به MRSA باشد

چنانچه MRSA از طریق برش یا زخم وارد پوست کودک شود، امکان دارد کودک مبتلا به عفونت فعال MRSA شود.

عفونت MRSA اغلب در اثر عفونت پوست ایجاد می‌شود. باکتری از طریق زخم باز وارد پوست می‌شود. در مورد کودکان متداول‌ترین راه ایجاد عفونت یک زخم یا خراش ساده می‌باشد.

علائم عفونت پوستی MRSA شامل موارد زیر می‌باشد :

  • برآمدگی که دردناک، قرمز و متورم باشد و از آن مایع ترشح می‌کند
  • گرم بودن پوست اطراف زخم
  • برآمدگی که سریعاً بزرگتر شده یا بهبود پیدا نمی‌کند
  • زخم دردناک همراه با تب
  • راش (بثورات جلدی) یا تاول
  • جوش یا آبسه همراه با ترشح مایع

درمان به علائم، سن، وضعیت کلی سلامتی و شدت بیماری کودک بستگی دارد. در صورت درمان به موقع، عفونت MRSA به راحتی درمان می‌شود. درصورتیکه کودک مبتلا به عفونت پوستی خفیف MRSA باشد، پزشک محل عفونت را باز کرده و چرک داخل آن را خارج خواهد کرد. پزشک همچنین پماد آنتی‌بیوتیک برای کودک تجویز خواهد کرد. ممکن است کودک به مصرف آنتی‌بیوتیک خوراکی نیاز داشته باشد. پزشک به شما آموزش خواهد داد که چگونه زخم کودک را تمیز نگه داشته و آن را پانسمان کنید. اگر عفونت به دیگر قسمتهای بدن سرایت کرده باشد، کودک به درمان از طریق آنتی‌بیوتیک وریدی در بیمارستان نیاز دارد. در برخی از موارد، مانند عفونت مفاصل، امکان دارد برای خارج کردن عفونت به جراحی نیاز باشد.

در صورت استفاده از آنتی‌بیوتیک خوراکی مطمئن شوید که کودک :

  • داروها را به مقدار نیاز در زمان مناسب مصرف کند.
  • حتی در صورت بهبودی، مصرف دوره داروها تکمیل شود

بسیاری از عفونتها در طول 1 هفته بهبود پیدا می‌کنند، ولی امکان دارد بیشتر از این هم زمان ببرد. پزشک وضعیت سلامتی کودک را در این مدت دنبال کرده و از بهبودی او اطمینان حاصل می‌کند.

حقایقی در مورد تب در کودکان 

تب

تب شایع‌ترین نشانه‌ای ایست که باعث می‌شود والدین کودکانشان را به مراکز درمانی ارجاع دهند. در گذشته درجه حرارت رکتال (مقعدی) بیش از 4/100 فارنهایت یا 38 درجه سانتیگراد به عنوان تب در نظر گرفته می‌شد. معمولاً درجه حرارت دیگر نقاط بدن کمتر می‌باشد. آستانه تعیین تب بین افراد مختلف بسیار متفاوت می‌باشد زیرا که درجه حرارت بدن افراد می‌تواند به اندازه 1 درجه فارنهایت متفاوت باشد. درجه حرارت کمتر از 2/102 درجه فارنهایت (39 درجه سانتیگراد) به عنوان تب پایین در نظر گرفته می‌شود.

علت تب در کودکان 

دلایل تب در کودکان عبارتند از :

  • عفونت‌های باکتریایی
  • عفونت‌های ویروسی مانند آنفولانزا
  • مصرف دارو
  • داروهای غیرمجاز
  • بیماری‌های ناشی از گرمازدگی
  • آلرژی

درمان تب در کودکان

امکان دارد پزشک نتواند علت دقیق تب کودک را تشخیص دهد.

  • عفونت‌های ویروسی دستگاه تنفسی شایع‌ترین علت تب هستند. آنتی‌بیوتیک‌ها کمک به درمان عفونتهای ویروسی نمی‌کنند و همچنین احتمال واکنش به دارو و مشکلات دیگر را افزایش می‌دهند.
  • پزشک برای بهبود تب، مصرف استامینوفن (تایلنول) و ایبوپروفن (ادویل) را توصیه می‌کند.
  • کم‌آبی بدن را می‌توان بوسیله مصرف خوراکی مایعات یا از مصرف وریدی مایعات (IV) درمان کرد.
  • چنانچه پس از کاهش تب بیماری کودک بهبود پیدا کرد و کم‌آبی بدن و عفونتهای شدید درمان شدند، پزشک احتمالاً کودک را برای مراقبت و نظارت بیشتر در منزل مرخص خواهد کرد .

علت ایجاد سینوزیت چیست؟ 

سینوزیت

در برخی از مواقع عفونت سینوسی پس از عفونت دستگاه تنفسی فوقانی (URI) یا سرماخوردگی ایجاد می‌شود. عفونت دستگاه تنفسی فوقانی باعث التهاب در مجرای بینی شده که می‌تواند ورودی سینوسهای پارانازال را مسدود کرده و منجر به عفونت سینوس شود. آلرژی هم می‌تواند به دلیل ورم بافت بینی و تولید مقادیر زیاد موکوس (ترشحات مخاط)،  باعث ایجاد سینوزیت شود. عوامل دیگری هم در انسداد جریان طبیعی ترشحات سینوسها نقش داشته و می‌توانند باعث سینوزیت شوند از جمله:

  • ناهنجاری در ساختار بینی
  • بزرگ شدن آدنوئید
  • شیرجه زدن و شنا کردن
  • عفونت دندانها
  • آسیب‌دیدگی بینی
  • گیر کردن جسم خارجی در بینی
  • بیماری ریفلاکس معده (GERD) 
  • تنفس غیر مستقیم دود سیگار

علائم سینوزیت به مقدار زیادی به سن کودک بستگی دارند. موارد زیر جزو شایع‌ترین علائم سینوزیت محسوب می‌شوند. اگرچه ممکن است این علائم در هر کودکی متفاوت باشد. این علائم عبارتند از:

  • آبریزش بینی 
  • سرفه شبانه
  • سرفه گاه به گاه در طول روز
  • ورم دور چشم
  • معمولاً در کودکان کمتر از 5 سال سردرد وجود ندارد

نحوه درمان سینوزیت بوسیله پزشک تعیین خواهد شد. درمان سینوزیت شامل موارد زیر می‌باشد:

  • مصرف آنتی‌بیوتیک طبق دستور پزشک (آنتی‌بیوتیک معمولاً برای مدت حداقل 14 روز تجویز خواهد شد)
  • استامینوفن (برای تسکین درد)
  • دکونژستانت یا ضد احتقان (برای مثال پزودوافدرین ]سودافد[ و یا رقیق‌کننده ترشحات مخاطی مانند گایافانزین ]روبیتوسین[)
  • بخور سرد در اتاق کودک
  • اسپری بینی برای کاهش التهاب
  • دارو برای درمان GERD (ریفلاکس معده)

مصرف آنتی‌بیوتیک بایستی پس از 10 تا 14 روز متوقف شود مگر اینکه علائم شدیدی ایجاد شوند مانند : تب، درد و حساسیت در صورت ، ورم دور چشم (5).

گلودرد استروپتوکوکی عودکننده در کودکان 

گلو-درد

چنانچه کودک در طول سال هفت بار یا بیشتر به گلودرد استروپتوکوکی مبتلا شد، امکان دارد پزشک با جراحی لوزه‌های او را بردارد (تانسیلکتومی).

تشخیص گلودرد استروپتوکوکی نیاز به تست مثبت غربالگری گلودرد دارد. موارد زیر نشان می‌دهند که چه زمانی باید این آزمایش را انجام داد:

  • درجه حرارت دهان حداقل 101 درجه فارنهایت (3/38 درجه سانتیگراد) باشد
  • بزرگ شدن گره‌های لنفاوی در گردن
  • وجود لکه‌های سفید در لوزه

امکان دارد پس از برداشتن لوزه‌ها نیز گلودرد ایجاد شود. ولی در برخی از کودکان که مبتلا به گلودرد عودکننده هستند، عمل تانسیلکتومی باعث کاهش شدت و دفعات عفونت گلودرد استروپتوکوکی می‌شود.

اگرچه بسیاری از کودکان با افزایش سن دیگر به این نوع گلودرد مبتلا نمی‌شوند. تصمیم برای برداشتن لوزه کودک بایستی با توجه به خطر استفاده از داروی بیهوشی و خونریزی بررسی شود. همچنین برای بهبود پس از جراحی کودک نباید تا چند روز به مدرسه برود.

تانسیلکتومی یک جراحی اختیاری است مگر در موارد : سرطان لوزه، خونریزی لوزه و انسداد مجرای هوا بوسیله لوزه .

ذات‌الریه چیست؟ 

ذات-الریه

ذات‌الریه در اثر عفونت ریه‌ها ایجاد می‌شود. کیسه‌های هوایی در ریه‌ها (آلوئول) از چرک و مایعات دیگر پر شده و درنتیجه رسیدن اکسیژن به جریان خون دشوار می‌شود. فرد مبتلا به ذات‌الریه دارای تب، سرفه و مشکلات تنفسی است.

علائم این بیماری به سن بیمار و علت ایجاد بیماری بستگی دارد. این علائم عبارتند از:

  • تنفس بسیار سریع (در برخی از موارد این تنها نشانه بیماری می‌باشد)
  • تنفس همراه با خس‌خس سینه 
  • تب
  • سرفه
  • گرفتگی بینی
  • لرزش بدن
  • استفراغ 
  • درد قفسه سینه
  • درد شکمی (به علت سرفه و دشواری در تنفس)
  • بی‌تحرکی
  • کاهش اشتها در کودکان با سن بیشتر و یا تغذیه نادرست در نوزادان که می‌تواند منجر به کم شدن آب بدن شود.

در بیشتر موارد، ذات‌الریه بوسیله ویروس ایجاد شده و نیاز به آنتی‌بیوتیک ندارد. اگرچه ذات‌الریه‌ای که در اثر باکتری ایجاد شده باشد بوسیله مصرف آنتی‌بیوتیک خوراکی در منزل درمان می‌شود. نوع آنتی‌بیوتیک بستگی به نوع باکتری دارد که باعث ایجاد ذات‌الریه شده است. داروهای ضد ویروس برای این امر موجود هستند ولی بایستی برای درمان به‌موقع آنفولانزا استفاده شوند. کودکان در صورت تب شدید مداوم و یا مشکلات تنفسی بایستی در بیمارستان درمان شوند. همچنین در صورت موارد زیر کودک بایستی به بیمارستان برده شود:

  • نیاز به اکسیژن‌درمانی
  • وجود عفونت ریه که به جریان خون منتقل شده باشد
  • وجود بیماری مزمن که به سیستم ایمنی آسیب وارد کند
  • در صورتی که کودک استفراغ کرده و قادر به مصرف دارو از راه دهان نیست
  • ابتلا به ذات‌الریه عودکننده
  • ابتلا به سیاه‌سرفه

درمان در بیمارستان شامل مصرف آنتی‌بیوتیک وریدی یا IV (ورود دارو به بدن از طریق ورید) و یا درمان تنفسی می‌باشد. موارد  شدیدتر بایستی در بخش مراقبتهای ویژه (ICU) درمان شوند (7).

عفونت استخوان، مفاصل و عضلات در کودکان 

عفونت-استخوان

عفونت معمولاً بوسیله باکتری‌هایی که در محیط زندگی وجود دارند ایجاد می‌شوند. شایع‌ترین باکتری که باعث عفونت استخوان، مفاصل و عضلات در کودکان می‌شود استافیلوکوکوس اورئوس (عفونت استاف) نام دارد. باکتری از طریق راههای گوناگونی وارد بدن می‌شود. باکتری‌ها در جریان خون حرکت کرده تا اینکه به استخوان، مفصل یا عضله برسند. سپس باکتریها جریان خون را ترک کرده و در استخوان، مفصل و یا عضله تکثیر می‌شوند.

 

کودکانی که مبتلا به عفونت در استخوان، مفاصل و یا عضلات هستند دارای علائم زیر می‌باشند:

  • تب
  • درد
  • ورم
  • قرمزی
  • حرارت
  • محدودیت حرکتی در ناحیه آسیب‌دیده – چنانچه عفونت در پا یا کمر وجود داشته باشد، ممکن است کودک لنگ‌لنگان راه رفته یا نتواند راه برود.
  • امکان دارد کودک زودرنج ، بیحال و افسرده شده، غذا نخورد و یا استفراغ کند.

بسیاری از کودکانی که دچار عفونت استخوان، مفصل یا عضله هستند قبلاً دچار آسیبهای جسمی شده‌اند. علائم عفونت معمولاً با علائم این آسیبها اشتباه می‌شود. والدین این گونه تصور می‌کنند که آسیب با گذشت زمان بهبود می‌یابد، به همین دلیل ممکن است زمان زیادی بگذرد تا آنها متوجه عفونت شوند. چنانچه علائم سریعاً در منزل بهبود پیدا نکردند، بایستی کودک را فوراً به پزشک برد.

 

تشخیص و درمان سریع تمامی بیماریهای عفونی از جمله عفونت استخوان، مفصل و عضله به بهبود وضعیت سلامتی کودک کمک می‌کند. چنانچه بیماریهای عفونی سریع درمان نشوند، ممکن است به بافتها آسیب وارد شده و عارضه‌های مزمن ایجاد شوند. مهم‌ترین عامل در درمان عفونت استخوان و مفصل و عضله، رسیدگی سریع به عفونت می‌باشد. تمامی عفونتهای باکتریایی دستگاه اسکلتی‌عضلانی بوسیله آنتی‌بیوتیک درمان می‌شوند. در برخی از مواقع عفونت بایستی با جراحی خارج شود. امکان دارد نیاز باشد تا جراح بعضی از قسمتهای بافت آسیب‌دیده را خارج کند.