انواع خون‌دماغ کودک و راه‌های پیشگیری مانند قطره، مرطوب کردن هوا

اولین باری که بینی کودک شما خونریزی می‌کند شاید به نظر بسیار وحشتناک بیاید. شما به کودک خود نگاه می‌کنید و انگار بدون هیچ دلیلی و کاملا ناگهانی از بینی او خون میاید و شما اصلا به خاطر نمی‌آورید که او زمین‌خورده یا آسیبی به خود زده باشد یا با دستش بینی خود را زخم کرده باشد. در این حالت اغلب والدین بسیار نگران می‌شوند و می‌خواهند سریعا به پزشک یا اتاق اورژانس مراجعه کنند.  شما باید آرامش خودتان را حفظ کنید، نفس عمیق بکشید و  به خاطر بیاورید که خون‌دماغ شدن کودکان تقریبا در همه موارد هیچ خطری ندارد و میزان خونریزی نیز بسیار کم است.

خون‌دماغ شدن در بین کودکان 3 تا 10 سال امری شایع است و در اغلب موارد به خطر بردن انگشت در بینی یا هوای خشک  است. خون‌دماغ شدن هرچند وحشتناک به نظر میاید اما به ندرت پیش میاید که نشانه‌ی هشداردهنده و خطرناکی باشد. در اغلب موارد خونریزی بینی به‌خودی‌خود برطرف می‌شود و به‌سادگی می‌توان آن را در خانه درمان و مدیریت کرد.

اما هنگامی که خون‌ریزی‌ها ادامه‌دار هستند یا همراه با نشانه‌های دیگری مانند سردرد بروز می‌یابند، احتمالا مراجعه به دکتر نیاز است.

در صورتی که از بابت خون‌ریزی دماغ مکرر فرزندتان نگران هستید، متخصص اطفال و کودکان در کلینیک متخصص اطفال می‌توانید با شماره تلفن  03136826450  تماس حاصل فرمایید.

انواع خونریزی از بینی


شایع‌ترین نوع خونریزی از بینی، خونریزی قدامی بینی است که از قسمت جلویی بینی میاید. علت بروز این خونریزی، پاره شدن مویرگ‌های ریز داخل بینی است.

خونریزی خلفی بینی از قسمت‌های عمقی بینی میاید و در این حالت خون به گلو نیز راه پیدا می‌کند حتی اگر شخص در حالت نشسته یا ایستاده باشد.  کودکان به ندرت دچار خونریزی خلفی بینی می‌شوند. این نوع خونریزی بیشتر در بزرگسالانی که آسیب بینی یا صورت دیده‌اند یا فشار خون بالا دارند رخ می‌دهد.

دلایل خون‌دماغ شدن کودک


اصلی‌ترین علت خون‌دماغ شدن کودکان، خشکی هوا است. زندگی در آب و هوای خشک و یا استفاده از وسایل گرمایشی داخلی موجب خشک شدن غشای داخلی بینی می‌شود و در نتیجه پوسته‌های خشکی در سطح داخلی بینی تشکیل‌شده که با جدا شدن آن‌ها خونریزی رخ می‌دهد. سرماخوردگی (علت، علائم و درمان (دارویی و خانگی)سرماخوردگی کودکان)) نیز موجب تحریک غشای داخلی بینی می‌شود و با فین کردن مکرر، خونریزی بینی ایجاد می‌شود. در واقع ابتلا به سرماخوردگی در هوای خشک زمستان، فرمول بسیار عالی برای خون‌دماغ شدن کودکان است.

آلرژی‌ها (آلرژی و حساسیت‌های فصلی در کودکان؛ علت ، علائم و درمان) نیز می‌توانند مشکلاتی ایجاد کنند و پزشکان نیز ممکن است داروهایی برای رفع آبریزش و خارش بینی تجویز کنند. این داروها غشای داخلی بینی را خشک کرده و می‌توانند موجب خون‌دماغ شدن شوند.

وارد شدن آسیب و ضربه دیدن بینی می‌تواند باعث خونریزی شود اما اغلب این آسیب‌ها جدی نیستند. اما در صورتی که کودک شما آسیبی دیده و خونریزی بینی او با گذشت 10 دقیقه هنوز متوقف نشده است و یا نگرانی‌های دیگری در مورد آسیب‌دیدگی کودک خود دارید، به پزشک مراجعه کنید.

روش‌های درمانی


چه باید کرد

  • آرامش خود را حفظ کنید و به کودک خود نیز دلگرمی و اطمینان بدهید.
  • از کودک خود بخواهید روی صندلی را روی پای شما بنشیند و کمی سر خود را به سمت جلو بگیرد.

اگر کودک به جای خوابیدن یا دراز کشیدن، بنشیند، خونریزی او زودتر بند میاید. معمولا پیش از این توصیه می‌شد که کودک در این هنگام دراز بکشد اما باید بدانید اینکار موجب افزایش فشارخون در سر می‌شود. با بالا رفتن فشار خون، خون بیشتری در رگ‌ها پمپاژ می‌شود و در نتیجه خونریزی بیشتر شده و متوقف کردن آن مشکل می‌شود.

همچنین با دراز کشیدن، خون به سمت گلو بازمی‌گردد و اگر کودک مقدار زیادی خون وارد معده‌اش شود، استفراغ می‌کند

.

  • به آرامی قسمت نرم بینی را با یک دستمال فشار دهید.
  • فشار دادن بینی را برای حدود 10 دقیقه ادامه دهید. اگر اعمال فشار را زود متوقف کنید ممکن است خونریزی مجددا آغاز شود. فشار دادن بینی باعث می‌شود مستقیما روی رگ فشار وارد شود. این کار باعث توقف خونریزی و لخته شدن خون می‌شود.
  • بعد از خون‌دماغ شدن به کودک خود آرامش بدهید و به او یاد دهید که از فین کردن، خاراندن بینی یا دست بردن در بینی خودداری کند.

نباید‌ها . . .

  • نباید وحشت کنید. بدین منوال شما کودک خود را نیز می‌ترسانید.
  • نباید بگذارید کودک شما دراز بکشد. این کار موجب برگشت جریان خون به سمت گلو می‌شود. در این حالت کودک مزه بدی در دهان خود حس  می‌کند و ممکن است دچار سرفه و استفراغ شود.
  • نباید برای متوقف کردن خونریزی  درون بینی کودک را با دستمال یا پنبه پر کنید.

بعد از توقف خونریزی

به کودک خود بیاموزید که تا 24 ساعت نباید فین کند و یا با دست، درون بینی خود را تمیز کند. این کار موجب می‌شود لخته‌های خون در بینی کاملا سفت شوند.

  • در صورتی که کودک شما در حین خون‌دماغ شدن، خون خورده باشد ممکن است استفراغ کند که این امری عادی است تا خون از معده خارج شود.

بعد از اتمام کامل خون‌دماغ شدن


بعد از این که کودک شما خون‌دماغ شد باید اقدامات زیر را انجام دهید:

  • کودک شما باید طی 24 ساعت بعدی استراحت کند.
  • از گرفتن دوش آب داغ خودداری کنید.
  • به کودک خود بیاموزید فین نکند و تکه‌های خون را از درون بینی خود نکند.

چه زمان خون‌دماغ شدن نشانه‌ی نگران‌کننده‌ای است؟


خون‌دماغ شدن تقریبا هرگز نشانه‌ی هشداردهنده و خطرناکی نیست و نیاز به مراجعه به پزشک ندارد. ممکن است به نظر شما بیاید که کودکتان خون زیادی از دست داده، اما این موضوع نیز به ندرت نگران‌کننده است. برخی از کودکان در نیمه‌های شب از خواب بیدار می‌شوند و در این حال، یک لکه بزرگ خون روی بالش آن‌ها است. با دیدن این صحنه نباید نگران شوید. مقدار خون معمولا بیشتر از آنچه که واقعا هست به نظر میاید. شما می‌توانید تا صبح صبر کنید و سپس به پزشک مراجعه کنید، مگر این که حال کودک شما به شدت بد باشد و مریض به نظر بیاید.

همچنین قورت دادن مقداری خون در حین خون‌دماغ شدن نیز امری عادی است. وجود خون در معده بسیار تحریک‌کننده است و موجب حالت تهوع و استفراغ می‌شود. پس استفراغ کودک امری مورد انتظار است.

در دو حالت است که با خون‌دماغ شدن کودک لازم است به پزشک مراجعه کنید:

  • خون‌دماغ شدن همراه با سردرد شدید (سردرد کودکان(سردرد پشت سر،عصبی،شبانه)نشانه چیست و چگونه درمان میشود؟). این حالت می‌تواند نشان‌دهنده بالابودن فشار خون باشد که باید فورا بررسی شود.
  • خونریزی از بینی همراه با خونریزی غیرعادی از نواحی دیگر یا کبود شدن بدن. برای مثال: خونریزی لثه، خون در ادرار یا مدفوع و یا کبودی شدید در تمام بدن.

همچنین در این موارد نیز باید کودک را نزد پزشک ببرید:

  • عدم توقف خونریزی بعد از 20 دقیقه، با وجود فشار آوردن به پره‌های بینی
  • کودک شما به طور کلی بیحال و مریض است، به نظر رنگش پریده و یا بدنش کبود است
  • کودک شما کمتر از دو سال سن دارد و خون‌دماغ شده
  • کودک شما مرتبا خون‌دماغ می‌شود

خون‌دماغ شدن در شب


خون‌دماغ شدن کودک در شب ممکن است به نظر شما بسیار وحشتناک بیاید چرا که ممکن است کودک خودش متوجه خونریزی بینی نشود و بنابراین خون زیادی روی پشتی یا رختخواب او ریخته شود. برخی از کودکان همانطور که در حالت خواب هستند، خون‌دماغ می‌شوند و ناخواسته مقداری خون قورت می‌دهند و سپس این خون را با سرفه یا استفراغ روی رختخواب خود می‌ریزند. هرچند دیدن این حالت بسیار وحشتناک به نظر می‌رسد اما اگر خون‌دماغ شدن در شب کمتر از یک‌بار در ماه اتفاق می‌افتد، در اغلب موارد هیچ جایی برای نگرانی ندارد.

شش روش طبیعی برای پیشگیری از خون‌دماغ شدن کودکان


  • اگر خون‌دماغ شدن اغلب در شب اتفاق می‌افتد، پیشنهاد می‌شود که شب‌ها از دستگاه بخور سرد استفاده کنید. در هنگام صبح دستگاه را خاموش کنید تا هوای اتاق کودک شما در طول روز دوباره عوض شود.
  • راه دیگر برای مرطوب کردن راه هوایی این است که از محلول شست و شوی سالین استفاده کنید. استفاده از محلول شست‌وشو همچنین موجب تمیز شدن بینی از آلرژن‌ها می‌شود. انجام این کار برای برخی کودکان مشکل است اما به مرور زمان به انجام این کار عادت می‌کنند.
  • روغن بینی: زدن روغن گیاهی به بینی یک روش سنتی برای درمان گرفتگی مزمن بینی و سینوزیت خشک (علت، علائم و درمان سینوزیت مزمن کودکان و نوزادان) است. زمانی که روغن گرم شد، چند قطره از آن را در بینی بچکانید و به آرامی داخل بینی را ماساژ دهید یا از بیرون به کناره‌های بینی فشار دهید. می‌توانید بعد از شست و شوی بینی با سالین در صبح از روغن بینی استفاده کنید و یکبار هم قبل از رفتن به رختخواب روغن بینی را بزنید.
  • ویتامین C و بیوفلاوویوئید‌ها باعث تقویت مویرگ‌ها و موجب کاهش خونریزی می‌شوند. خوردن مرکبات با اسفناج، فلفل، سیب، هندوانه، سیر و پیاز یک راه آسان برای دریافت ویتامین C و بیوفلاوویوئید اضافی در رژیم غذایی است.
  • ویتامین K به لخته شدن خون کمک می‌کند. با استفاده از کلم بروکلی، چربی‌های حیوانی، کره و پنیر تازه می‌توانید ویتامین K بیشتری به رژیم غذایی خود اضافه کنید. سبزیجاتی با برگ سبز تیره و همچنین جو و گندم و جوی دوسر نیز حاوی ویتامین K هستند.
  • چایی برگ گزنه یک درمان پیشگیرانه برای خون‌دماغ شدن است که موجب تقویت مویرگ‌ها و درمان آلرژی می‌شود. یک‌دوم فنجان از چایی گزنه را 2 تا 3 بار در روز به کوک خود بدهید تا زمانی که خون‌دماغ شدن او بهبود پیدا کند.