آریتمی در کودکان (ضربان قلب نامنظم): اختلال در ریتم طبیعی تپش قلب

آریتمی قلب نوزاد

آریتمی (ضربان قلب نامنظم) غیر طبیعی بودن ریتم قلب است. قلب تلمبه‌ای است که از بافت‌هایی عضلانی ساخته شده است. عمل تلمبه زدن آن با سیستم جریان الکتریکی کنترل می‌شود که انقباض‌های چهار دریچه قلب را هماهنگ می‌کند. وجود مشکل در این سیستم می‌تواند باعث بروز آریتمی شود. در آریتمی هماهنگی عضلات قلب به هم می‌ریزد، بنابراین باعث می‌شود تلمبه زدن قلب به شکلی موثر صورت نگیرد. برخی آریتمی‌ها ریسک بروز دیگر مشکلات سلامتی همچون سکته مغزی یا لخته شدن خون را افزایش می‌دهند. در یک آریتمی، سیگنال‌های الکتریکی غیرطبیعی در عضلات قلب باعث می‌شود که تپش قلب خیلی تند، خیلی آرام و یا به شکلی غیرطبیعی باشد. در هر یک از این وضعیت‌ها، قلب با هر بار تپش نمی‌تواند میزانی کافی خون به بدن پمپاژ کند. صرف نظر از این‌که چرا تلمبه زدن قلب به خوبی صورت نمی‌گیرد، اغلب تاثیر یکسانی روی بدن خواهد داشت و شامل نرسیدن خون و اکسیژن کافی به تمامی بافت‌های بدن می‌شود.

فهرست

کودکان مبتلا به آریتمی قلبی به مراقبت مداوم و ویژه تحت نظر پزشک نیاز دارند

کودکی مبتلا به آریتمی قلبی پس از درمان می‌تواند زندگی فعالی داشته باشد. میزان تحرک و فعالیت در هر کودکی متفاوت خواهد بود. در مورد فعالیت‌هایی که کودکتان می‌تواند داشته باشد با پزشک صحبت کنید. کودک‌تان در مابقی زندگی‌اش ممکن است نیاز به مراجعه منظم به متخصص قلب داشته باشد. این کار برای اطمینان یافتن از عملکرد صحیح قلب است. کودک شما ممکن است یک ضربان‌ساز یا ICD داشته باشد. در این صورت لازم است که پزشک به صورت منظم آن را بررسی کند و وقتی باتری ضعیف شد آن را تعویض کند.

برای دریافت مشاوره و رزرو نوبت در زمینه ی بررسی و درمان هرچه سریعتر ضربان نامنظم قلب فرزندتان  با متخصصین مجرب و باسابقه ی کلینیک تخصصی اطفال تماس حاصل کنید:  03136826450 

انواع آریتمی در کودکان


 انواع اریتمی در نوزادان

انواع آریتمی که در کودکان مشاهده شده‌اند:

این بیماری ارثی بوده و از والدین به فرزند می‌رسد. این اختلال معمولا کودکان و نوجوانان را تحت تاثیر قرار می‌دهد. در بسیاری از کودکان علائمی دیده‌ نمی‌شود، اما از حال رفتن نشانه شایعی از وجود این اختلال است.

PAC یا PVC تپش‌های نامنظم قلب هستند که در دریچه‌های بالایی قلب (دهلیز) یا دریچه‌های پایین قلب (بطن) شروع می‌شوند. این مساله در کودکان و نوجوانان شایع است. اغلب کاملا طبیعی و بی‌خطر در نظر گرفته می‌شوند.

تپش قلبی تند که با تب، هیجان و تحرک همراه باشد، طبیعی است.

این شایع‌ترین تاکی‌کاردی (تندتپشی) در کودکان است که به دهلیز‌ها و بطن‌ها مربوط می‌شود. زندگی بیمار را تهدید نمی‌کند. اگر به صورت مکرر رخ دهد و یا زیاد طول بکشد ممکن است نیاز به درمان داشته باشد.

این سندرم سیگنال الکتریکی غیرطبیعی است که خیلی سریع به بطن می‌رسد. تپش قلب تند یکی از علائم شایع آن است. ممکن است در برخی کودکان علائمی هم نداشته باشد. بر اثر نارسایی قلب ممکن است مرگ ناگهانی رخ دهد.

این آریتمی قلبی با خطر مرگ همراه است. ممکن است بر اثر بیماری‌های جدی قلب ایجاد شود. بر اثر انتقال سیگنال الکتریکی خیلی سریعی از بطن‌ها ایجاد می‌شود. کودک ممکن است احساس ضعف، خستگی، گیجی داشته باشد و یا ممکن است از حال برود (سنکوپ کند). کودک همچنین ممکن است تپش قلب خودش را هم احساس کند.

در این وضعیت ضربان‌ساز طبیعی قلب (گره سینوسی) آن‌طور که لازم است کار نمی‌کند. یک کودک معمولا هم برادی‌کاردی (کندتپشی) دارد و هم تاکی‌کاردی (تندتپشی). این مشکل در کودکانی که عمل جراحی باز قلب داشته‌اند ممکن است رخ دهد. در برخی کودکان ممکن است علائمی دیده نشود. علائم آن می‌تواند خستگی و گیجی در کودک باشد و یا ممکن است کودک از حال برود.

سیگنال الکتریکی از دریچه‌های بالایی به سمت دریچه‌های پایینی متوقف می‌شود. در این وضعیت معمولا قلب بسیار کندتر می‌تپد. این مشکل ممکن است پس از جراحی قلب رخ داده و یا بر اثر بیماری‌های قلبی ایجاد شود. ممکن است باعث از حال رفتن کودک شود.

چه چیزهایی باعث ایجاد آریتمی در کودکان می‌شود؟


آریتمی

گاهی ممکن است دلیل آریتمی نامعلوم باشد. برخی از دلایل شناخته شده آریتمی در کودکان عبارت‌اند از:

  • بیماری‌های قلبی که در بدو تولد به صورت مادرزادی وجود داشته‌اند
  • بیماری‌های قلبی که ارثی هستند
  • عفونت
  • غیرطبیعی بودن میزان برخی مواد شیمیایی در خون
  • واکنش طبیعی نسبت به فعالیت‌ها، تب یا احساسات
  • تغییرات در ساختار قلب
  • غیرطبیعی بودن جریان‌های الکتریکی

علائم وجود آریتمی در کودکان چه هستند؟


علایم اریتمی

گاهی کودکی مبتلا به آریتمی ممکن است هیچ علائمی نداشته باشند. علائم شایع آریتمی در کودکان عبارت‌اند از:

  • احساس ضعف
  • احساس خستگی
  • احساس وجود لرزش در قلب (تپش قلب)
  • فشار خون پایین
  • احساس گیجی
  • از حال رفتن (سنکوپ)
  • بی‌اشتهایی و غذا نخوردن

گاهی علائم آریتمی ممکن است شبیه دیگر مشکلات سلامتی یا بیماری‌های قلبی باشد. لازم است که برای تشخیص، پزشک کودکتان را معاینه کند.

عوارض جانبی آریتمی در کودکان چیست؟


عوارض جانبی به نوع آریتمی و میزان جدی بودن آن بستگی دارد. عوارض جانبی آن عبارت‌اند از:

  • آسیب رسیدن به مغز، کلیه‌ها، ریه‌ها، کبد و یا اندام‌های دیگر بدن
  • اختلالات قلبی
  • لخته بستن خون. لخته شدن خون در مغز ممکن است باعث سکته مغزی شود
  • مرگ ناگهانی بر اثر ایست قلبی

آریتمی در کودکان چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص اریتمی

علاوه بر بررسی کامل سوابق پزشکی و گرفتن آزمایشاتی فیزیکی از کودکتان، فرایندهای مختلفی هستند که برای تشخیص آریتمی قلبی ممکن است استفاده شوند. فرایندهایی همچون:

نوار قلب، سنجشی برای میزان فعالیت الکتریکی قلب است. با قرار دادن الکترودهایی در بخش‌های مشخصی روی بدن (قفسه سینه، بال‌ها، پاها)، تصویری از فعالیت الکتریکی قلب به دست می‌آید؛ فعالیت الکتریکی دریافت شده و با دستگاه نوار قلب تفسیر می‌شود.

در این فرایند لباس‌های بالاتنه را در آورده و گیره‌هایی کوچک که به آن‌ها الکترود می‌گویند به قفسه‌سینه، بال و پاها وصل می‌شوند. این الکترودها با سیم به دستگاه نوار قلب وصل هستند. سپس دستگاه نوار قلب روشن شده و فعالیت الکتریکی قلب را به مدت یک دقیقه یا بیش‌تر ثبت می‌کند. در این نوار قلب، کودک دراز می‌کشد.

کودک همان‌طور که در بالا گفته شد به دستگاه نوار قلب وصل می‌شود. با این تفاوت که به جای دراز کشیدن، کودک به فعالیت می‌پردازد؛ روی تردمیل راه می‌رود یا روی دوچرخه ثابتی رکاب می‌زند، و همزمان نوار قلب هم از او گرفته می‌شود. این آزمایش برای ارزیابی تغییرات در نوار قلب به هنگام فشارهایی همچون تمرین کردن صورت می‌گیرد.

در این آزمایش،  نوار قلب در طول 24 ساعت یا بیش‌تر ثبت می‌شود. سه الکترود به قفسه سینه کودک وصل شده و با سیم‌های رابط به دستگاه نوارقلبی کوچک و قابل حمل وصل می‌شوند. حین این فرایند، کودک به فعالیت‌های معمولی روزانه‌اش می‌پردازد (به جز فعالیت‌هایی همچون دوش گرفتن، شنا، یا هر فعالیتی که باعث تعریق زیادی شده و منجر به شل شدن یا افتادن الکترودها شود).

آزمایشی تهاجمی است که در آن، لوله‌ای کوچک و باریک (کاتتر) در رگ خونی بزرگی در پا یا بال وارد می‌شود و به سمت قلب پیش می‌رود. این آزمایش، این امکان را برای پزشک فراهم می‌کند که محل و منشا آریتمی در بافت قلب را پیدا کند، درنتیجه بهترین راه درمان را هم تشخیص دهد.

این آزمایش برای کودکانی توصیه می‌شود که دوره‌های از حال رفتن (سنکوپ) مکرری دارند. این تست نشان می‌دهد که ضربان قلب و فشار خون نسبت به تغییر وضعیت کودک از حالت دراز کش به حالت ایستاده چه واکنشی نشان می‌دهند. در این آزمایش، وقتی که دلیل بیماری توسط پزشک تشخیص داده شد، برای کمک به جلوگیری از از حال رفتن، داروی مورد نیاز به صورت داخل وریدی تزریق می‌شود.

داروهای آریتمی در کودکان


داروهای اریتمی در کودکان

پزشکان برای کنترل علائم برخی از آریتمی‌های کودکان به ویژه آن‌هایی که باعث تپش قلب تند می‌شوند، داروهایی را تجویز می‌کنند.
مسدود کننده بتا و مسدود کننده کانال کلیسم هر دو از طریق آهسته کردن ایمپالس‌های الکتریکی در قلب، تپش قلب را کنترل می‌کنند، اگرچه آن‌ها به شیوه‌های مختلفی کار می‌کنند. مسدود کننده بتا مانع ترشح آدرنالین (هورمونی که در واکنش به استرس ترشح می‌شود) باعث جلوگیری از افزایش تپش قلب می‌شود. از طرفی، مسدود کننده کانال کلیسم مانع ورود کلسیم به سلول‌های قلب می‌شود، در نتیجه نیروی انقباض را کاهش داده و ریتم قلب را کنترل می‌کند.
پزشکان با توجه به نوع و میزان جدی بودن آریتمی کودک شما، ممکن است یک یا چند دارو را برای کنترل ریتم قلب تجویز کنند. این داروها روزانه به صورت قرص یا شربت مصرف می‌شوند. مهم است که توصیه‌های پزشک در مورد زمان مصرف این داروها را رعایت کنید. کودکان مبتلا به آریتمی ناشی از عفونت یا آریتمی که پس از جراحی قلب ایجاد می‌شود، ممکن است تنها تا زمانی نیاز به مصرف دارو داشته باشند که قلب خود را بازسازی می‌کند. در موارد دیگر، پزشک ممکن است داروهای ضدآریتمی تجویز کند تا زمانی که عملی روی کودک برای درمان بیماری‌ انجام شود، بیماری‌هایی همچون مشکلات قلبی مادرزادی. برخی از کودکان ممکن است نیاز باشد تا آخر عمر داروهای ضدآریتمی مصرف کنند.

درمان‌های دوران بارداری


کودکانی که در رحم مادر علائمی از نارسایی قلبی یا آریتمی شدید را از خود نشان می‌دهند، ممکن است قبل از تولد با داروهای ضدآریتمی بهبود یابند. این داروها وقتی که به مادر داده می‌شوند از طریق جفت یا پلاسنتا (ارگانی موقت که هنگام بارداری تشکیل شده و مواد مغذی و اکسیژن لازم برای رشد را به جنین می‌رساند) به جنین رسیده و ریتم قلب او را کنترل می‌کند.

درمان کم‌‌تهاجمی برای بهبود آریتمی در کودکان


درمان آریتمی کودکان

متخصصان بسیاری از کودکانی که آریتمی دارند را با فرایندهای کم‌‌تهاجمی درمان می‌کنند. این روش‌ها ممکن است شامل استفاده از سیمی باریک و انعطاف پذیر متصل به الکترودهایی باشد که برای انتقال گرما یا سرما جهت از بین بردن بافت‌های غیرطبیعی یا اضافه به کار برده می‌شوند. فرایندهای دیگر از لوله‌ای باریک به نام کاتتر جهت قرار دادن دستگاه‌هایی استفاده می‌کنند که ریتم قلب را تنظیم می‌کنند.
در طول این درمان‌ها که از طریق بیهوشی عمومی صورت می‌گیرند، پزشک این سیم یا کاتتر را از طریق رگ یا سرخرگی در پا یا گردن به داخل قلب می‌رساند. متخصصان قلب و عروق معمولا در تست الکتروفیزیولوژی از روشی کم‌تهاجمی جهت تشخیص مکان دقیق بافت آسیب دیده‌ای که باعث ایجاد آریتمی شده است، استفاده می‌کنند. جهت بهبود مشکلات قلبی مادرزادی که باعث آریتمی می‌شوند، می‌توان از درمان‌های کم‌تهاجمی در ترکیب با فرایندهای جراحی نیز استفاده کرد. کودکانی که فرایندی برای کاشت دستگاه ریتم قلب دارند بهتر است که شب را برای مراقبت‌های مورد نیاز در بیمارستان باشند. درمان‌های کم‌تهاجمی برای آریتمی به ندرت عوارض جانبی داشته باشند.

تخریب با کاتتر معمولا برای درمان کودکانی استفاده می‌شود که دچار تند تپشی قلب یا تاکی‌کاردی هستند و به درمان دارویی پاسخ نمی‌دهند. در این روش، پزشک ابتدا از یک کاتتر برای تحریک، ثبت و تعیین سیستم الکتریکی قلب استفاده می‌کند. پس از تعیین منطقه‌ای که نیاز به درمان دارد، پزشک از کاتتر برای انتقال انرژی لازم جهت از بین بردن بافت غیرطبیعی از طریق گرم کردن یا سرد کردن آن استفاده می‌کند. پس از تخریب با کاتتر، کودک معمولا پس از چند ساعت معاینه توسط متخصصانی همچون متخصص اطفال و پرستاران قلب نوزادان، می‌تواند به خانه بازگردد.

ضربان‌ساز وسیله‌ای قابل کاشت، سایز آن به اندازه دو کوارتر(سکه آمریکا) در کنار هم است که سیم‌هایی با الکترودهایی در سر آن‌ها دارد. این سیم‌ها ریتم قلب را تنظیم می‌کنند. ضربان‌سازها برای درمان کودکانی استفاده می‌شود که بر اثر آسیب‌دیدگی به سیستم الکتریکی قلب‌شان، ریتم قلب کندی دارند. در نوزادان تازه متولد شده که نیاز به ضربان‌ساز دارند، سیم‌ها در خارج از قلب قرار می‌گیرند تا زمانی که کودک آن‌قدر بزرگ شود که فرایند کاشت سیم‌ها قابل انجام باشد. کودکانی که قرار است فرایند کاشت ضربان‌ساز را انجام دهند، معمولا شبی را برای انجام معاینه‌های لازم در بیمارستان می‌مانند. پزشک  می‌تواند زمانی که کودک‌تان به فعالیت‌های طبیعی‌اش باز می‌گردد را به شما بگوید.

دفیبریلاتور قابل کاشت برای درمان کودکانی استفاده می‌شود که تپش قلب بسیار تندی دارند و در معرض ایست قلبی ناگهانی هستند. دفیبریلاتور دستگاه کوچکی است که با باتری کار می‌کند و زیر پوست روی قفسه سینه یا شکم کاشت شده و اغلب پایین‌تر از ترقوه یا پایین دنده‌ها قرار می‌گیرد. این وسیله دارای سیم‌هایی با الکترودهایی در سر آن است که از درون رگ‌ها کشیده شده و یا به قلب وصل می‌شود تا همیشه ریتم قلب را بررسی کند. اگر دستگاه وجود یک آریتمی را تشخیص دهد، شوکی الکتریکی قوی می‌فرستد تا ریتم قلب را تنظیم کند.

کودکانی که فرایندی برای کاشت دفیبریلاتور در پیش دارند بهتر‌ است شبی را برای معاینه‌های لازم در بیمارستان بمانند. پزشک می‌تواند زمانی که کودک‌تان می‌تواند به فعالیت‌های طبیعی روزانه‌اش بازگردد را به شما بگوید.

چگونه می‌توانم به کودکم کمک کنم با آریتمی زندگی کند؟


آریتمی در نوزادان

برخی آریتمی‌ها هیچ مشکلی ایجاد نمی‌کنند. برخی جدی‌تر هستند. کودکی با آریتمی جدی نیاز به چک‌آپ مرتب خواهد داشت.

درباره کنترل آریتمی کودکتان با پزشک صحبت کنید. ممکن است کودک‌تان نیاز به تست‌های مرتبی داشته باشد. یا ممکن است کودک‌تان توانایی شرکت در برخی ورزش یا فعالیت‌ها را نداشته باشد.

چه وقتی لازم است که با پزشک کودکم تماس بگیرم؟


اگر کودک‌تان علائمی از آریتمی را با خود دارد با پزشک تماس بگیرید. علائمی از قبیل:

  • احساس ضعف یا خستگی
  • داشتن تپش قلب
  • احساس گیجی
  • از حال رفتن(سنکوپ)
  • بی‌اشتهایی یا غذا نخوردن

نکات کلیدی درباره آریتمی در کودکان


  • آریتمی، ریتم نامنظم قلب است که امکان دارد تپش قلب خیلی تند، خیلی کند یا نامنظم باشد.
  • آریتمی ممکن است هیچ علائمی از خود نشان ندهد. گاهی هم ممکن است نشانه‌هایی ملایم تا جدی داشته باشد.
  • آریتمی ممکن است نیازی به درمان نداشته باشد. اگر درمان صورت گیرد، کودکتان‌ نیاز به مصرف دارو، حذف با بسامد رادیویی، کاشت دستگاه یا جراحی داشته باشد.