گوش درد کودکان و نوزادان؛ علت، علائم و درمان

گوش درد یک بیماری شایع در کودکان است. گوش درد ممکن است خطرناک باشد اما معمولاً به دلیل ابتلا به عفونت‌های جزئی ایجاد شده و غالباً پس از چند روز و بدون نیاز به درمان بهبود می‌یابد ولی با این حال می‌توان با انجام برخی از اقدامات به بهبودی سریع‌تر آن کمک کرد.

گوش درد کودکان و نوزادان ممکن است با سوزش و درد تیز و مبهم در گوش همراه باشد و احتمال دارد که این درد دائمی باشد یا متناوباً ایجاد شده و برطرف شود. در این بیماری ممکن است یک یا هر دو گوش درد بگیرد، شنوایی کودک دچار اختلال شده و یا وی در گوش خود احساس گرفتگی و فشار داشته باشد. اگر علت گوش درد کودک را نمی‌دانید یا اگر در مورد شنوایی او نگران هستید کودک را نزد پزشک ببرید.

گوش درد یکی از علل شایع مراجعه به متخصص اطفال یا مراجعه به اورژانس است. گوش درد دلایل مختلفی دارد. بیشتر گوش دردها خودبه‌خود و زمانی که علت زمینه‌ای ایجادکننده آنها برطرف شود بهبود می‌یابند. مدت زمان ابتلا به گوش درد به علت‌های زمینه‌ای آن بستگی دارد. اگر کودک از گوش درد رنج می‌برد یا نوزاد علائمی از گوش درد را نشان می‌دهد بهتر است وی را نزد پزشک ببرید. پزشک ممکن است آنتی بوتیک یا قطره گوش را برای تسریع در روند بهبودی وی تجویز نماید.

جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت تشخیص و درمان در کلینیک تخصصی کودکان من و کودکم با شماره‌  03136826450 تماس بگیرید.

علل


همان گونه که درد ناشی از گوش درد به طرق مختلف بر کودک اثر می‌گذارد ممکن است به دلایل مختلفی نیز ایجاد شود. برخی از این علل مستقیماً بر گوش اثر می‌گذارند و برخی بیماری‌ها نیز ممکن است بر اطراف گوش تأثیر داشته باشند.

دلایل شایع ابتلا به گوش درد کودکان عبارتند از:

  • ممکن است مایعات در عمق گوش جمع شود. عارضه‌ای که به چسب گوش معروف است بر کودکان بیش از بزرگسالان اثر می‌گذارد.
  • عفونت کانال گوش در قسمت بیرون از پرده گوش (آماس گوش خارجی)
  • وجود فولیکول مو در کانال گوش
  • ابتلا به اگزما در گوش (درماتیت سبورئیک)
  • آسیب‌دیدگی کانال گوش ناشی از ورود اجسام خارجی در گوش مانند نوک گوش پاک‌کن یا اشیاء تیز
  • انسداد گوش ناشی از چسب‌ها و مایع درون گوش یا اشیائی که در گوش فرورفته باشد.
  • عفونت و چرک گلو به دلایلی نظیر التهاب لوزه و سرماخوردگی کودکان
  • درد فک که به درد مفصل تمپروماندیبولار معروف است.
  • آبسه دندان در دهان یا دندان درد به علل دیگر
  • نورالوژی تریگمینال یا درد عصب صورت

علائم گوش درد


گوش درد نوادان و کودکان ممکن است به دلیل ابتلا به عفونت گوش ایجاد شود که می‌تواند برای نوزادان و کودکان به شدت ناراحت‌کننده باشد. برخی علائم گوش درد عبارتند از:

  • ممکن است نوزادان گرم و تحریک‌پذیر شوند.
  • ممکن است کودکان گوش خود را بکشند یا بمالند.
  • تب بالا بیش از 38 درجه
  • کم‌اشتهایی در نوزادان و کودکان
  • اختلالات خواب و بی‌قراری در هنگام شب
  • سرفه و آبریزش بینی
  • اختلالات شنوایی
  • اختلالات تعادلی

چه موقع باید به پزشک مراجعه کرد؟


در موارد زیر باید بلافاصله به پزشک مراجعه کنید:

  • اگر کودک شما زیر یک سال دارد و به عفونت گوش مبتلا شده است.
  • اگر کودک شما بیش از یک سال دارد و به گوش درد و تب مبتلا شده است.
  • اگر چیزی در گوش کودک فرورفته باشد.
  • اگر گوش درد کودکان با گرفتگی گردن همراه باشد.
  • اگر گوش درد نوزادان و کودکان با تورم و قرمزی پوست پشت گوش همراه باشد.
  • اگر گوش درد با سرگیجه و اختلالات تعادلی همراه باشد.
  • اگر کودک به گوش درد حاد که باعث گریه کردن او شده مبتلا گشته و داروهای مسکن نیز در کاهش آن مؤثر نباشند.
  • اگر خون یا چرک از گوش کودک خارج می‌شود زیرا ممکن است ناشی از پارگی پرده گوش باشد.
  • اگر کودک پس از گذشت دو روز از آغاز درمان با آنتی‌بیوتیک هنوز به گوش درد مبتلا است.

تشخیص


وقتی پزشک به ابتلا به عفونت گوش مظنون است از ابزار مخصوصی به نام اوتوسکوپ برای معاینه گوش استفاده کند. یک پرده گوش سالم رنگ خاکستری مایل به بنفش داشته و شفاف است. ممکن است عفونت گوش باعث التهاب، تورم یا قرمزی پرده گوش شود. بنا به تشخیص پزشک ممکن است نیاز به انجام آزمایش‌های بیشتری نیز باشد.

اقدامات درمانی


برای کودکان دو ساله یا بزرگ‌تر که بیماری شدید یا تب ندارند به مدت یک یا دو روز روند بیماری را تحت نظر داشته باشید. بسیاری از دلایل عفونت‌های گوش میانی پس از گذشت چند روز بهبود می‌یابند.

والدین می‌توانند برای کمک به کاهش گوش درد د کودکان اقدامات درمانی زیر را انجام دهند:

  • اگر کودک آبریزش بینی دارد به او قطره بینی بدهید. این باعث می‌شود که او راحت‌تر نفس کشیده و غذا بخورد. از این قطره‌ها بیشتر از یکی دو روز استفاده نکنید. اگر پرده گوش پاره شده است از قطره گوش یا روغن زیتون استفاده نکنید.
  • برای کاهش درد گوش به کودک داروهای مسکن مانند استامینوفن (تایلنول کودکان) یا ایبوپروفن (ادویل کودکان) بدهید. میزان مصرف این داروها باید مطابق دستورالعملی که در بسته آنها وجود دارد باشد.
  • اگر کودک به گوش درد مزمن یا عفونت‌های مکرر گوش مبتلا شده است ممکن است پزشک برای تخلیه گوش از مایعات اضافی و عفونت لوله‌های کوچکی به نام گرومت در گوش کودک قرار دهد.
  • درمان برای خارج کردن اجسام خارجی از گوش کودک معمولاً به نوع شی واردشده در گوش بستگی دارد. اگر جسم نرمی مانند دانه ذرت وارد گوش شده باشد احتمالاً پزشک از انبرک یا قاشق مخصوصی برای خارج کردن این جسم از گوش استفاده می‌کند. اگر جسم سختی مانند مهره پلاستیکی گردن بند وارد گوش کودک شده باشد معمولاً پزشک از سرنگ مخصوصی برای بیرون آوردن آن استفاده می‌کند.

 درمان خانگی گوش درد کودکان 


  • به مدت 20 دقیقه یک کمپرس آب گرم را به دقت روی گوش کودک قرار دهید. با این کار درد گوش او کمتر می‌شود.
  • دو تا سه هفته پس از بهبود عفونت گوش به پزشک مراجعه نمایید تا از سالم بودن پرده گوش کودک اطمینان حاصل کنید.
  • کودک را به گونه‌ای که سر او کمی بالاتر از بدن قرار داشته باشد یا به طور نیمه نشسته بخوابانید. این کار به کاهش درد گوش کمک می‌کند.
  • کودک نباید در معرض دود سیگار قرار داشته باشد زیرا دود سیگار می‌تواند تناوب و شدت عفونت گوش را افزایش دهد.
  • اگر باد یا سرما علائم گوش درد کودک را وخیم‌تر می‌کند باید گوش‌های او را بپوشانید.

 پیشگیری


در برخی موارد می‌توان از ابتلا به گوش درد در کودکان پیشگیری کرد:

  • برای تمیز کردن داخل گوش چیزی در گوش خود فرو نکنید.
  • از کودکان در برابر سرماخوردگی به خصوص در اولین روزهای پس از تولد محافظت کنید. بیشتر عفونت‌های گوش با سرماخوردگی شروع می‌شوند. به آنها آموزش دهید که میکروب‌ها را گرفته، آنها را دور بیندازند و سپس از بین ببرند و بهداشت دست‌های خود را رعایت کنند.
  • عفونت‌های گوش غالباً پس از ابتلا به آنفولانزا ایجاد می‌شوند. کودکانی که در معرض خطر ابتلا به آنفولانزا هستند باید سالیانه چک آپ شوند.
  • از قرار گرفتن کودک در معرض دود دخانیات اجتناب کنید زیرا شدت و تناوب ابتلا به عفونت را افزایش می‌دهد.
  • آلرژی‌های کودک خود را کنترل کنید. التهاب ناشی از آلرژی‌ها از عوامل ایجاد عفونت‌های گوش هستند.
  • بهترین روش تغذیه کودکان در بدو تولد استفاده از شیر مادر است. آنتی‌بیوتیک‌های موجود در شیر مادر احتمال ابتلا به عفونت‌های گوش را کاهش می‌دهند.
  • اگر کودک به وسیله شیشه شیر تغذیه می‌شود، زاویه شیر دادن به او را مورد توجه قرار دهید. در صورتی که کودک در هنگام شیر خوردن در حالت افقی قرار داشته باشد ممکن است مایع وارد لوله‌های گوش او شود.
  • برخی تحقیقات نشان می‌دهد که استفاده از پستانک ممکن است احتمال ابتلا به عفونت گوش را در کودکانی که مستعد ابتلا به بیماری‌های گوش هستند افزایش می‌دهد.
  • ادنوئیدها نیز ممکن است احتمال ابتلا به گوش درد کودکان را افزایش دهند که در این صورت باید به متخصص مراجعه شود.