کهیر پوستی کودکان

کهیر پوستی (حساسیت پوستی)، مشکلی بسیار شایع در میان کودکان است. این حساسیت پوستی ممکن است براثر واکنش نسبت به مصرف مواد مختلفی مانند غذاها، شیره و صمغ گیاهان، برخی داروها یا نیش حشرات ایجاد شود. بیشتر کهیرهای پوستی حاد هستند، یعنی در طی چند روز برطرف می‌شوند، اما در برخی موارد نیز مزمن می‌باشند و ممکن است یک هفته یا بیشتر ادامه داشته باشند. کهیرهای پوستی، قسمت‌های قرمز و برجسته شده‌ای روی پوست هستند که اغلب باعث خارش می‌شوند. کهیرها در اندازه‌های مختلفی، از قطر 1 میلی‌متر تا چند سانتی‌متر، نمایان می‌شوند و گاهی هر کهیر بزرگی از چند دانه‌ی ریز تشکیل می‌شود. کهیرهای پوستی که براثر واکنش‌های حساسیتی ایجاد می‌شوند می‌توانند گاهی از علائم اولیه‌ی ابتلا به واکنش آنافیلاکتیک می‌باشند. علائم این بیماری خیلی سریع پدیدار می‌شوند و می‌توانند جان کودک را به خطر بی اندازند. برای رفع این مشکل ، از چندین گزینه‌ی درمانی استفاده می‌شود.

کهیر با پوست کودکان رابطه‌ی بسیار نزدیکی دارد، زیرا سیستم ایمنی کودک در حال یادگیری جدی بودن یا نبودن عوامل آلرژی‌زا می‌باشد . به همین دلیل کهیرهای پوستی در کودکان بسیار شایع است – و این مشکل نه‌فقط در کودک شما بلکه تقریباً در همه‌ی کودکان پدیدار می‌شود. اگرچه درصورتی‌که کهیرهای پوستی کودکتان به‌طور بخصوصی خارش‌آور یا متورم هستند، او را نزدیک متخصص اطفال ببرید. زمان بروز اولین علائم ، مدت باقی ماندن آن‌ها روی پوست، و هرگونه محرکی را که برای بروز آن احتمال می‌دهید، ثبت کنید و به پزشک گزارش دهید. این به پزشک و متخصص اطفال کمک می‌کند تا علت بروز کهیر را تشخیص دهد . کهیر اغلب بدون نیاز به درمان از بین می‌رود. اما پزشک ممکن است برای کاهش ورم و خارش ، یک داروی آنتی‌هیستامین تجویز کند. اگر کهیرهای پوستی کودکتان بسیار شدید باشند، ممکن است به مصرف قرص‌های کورتیکواستروئید (کورتون) نیاز داشته باشد.
جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت در کلینیک تخصصی کودکان من و کودکم با شماره‌  03136826450 تماس بگیرید.

علت‌ها


کهیر پوستی هنگامی رخ می‌دهد که بدن ماده‌ای شیمیایی بنام هیستامین تولید می‌کند. دلایل مختلفی برای بروز کهیر وجود دارد که تشخیص علت آن برای والدین ممکن است دشوار باشد. در اینجا به شایع‌ترین علل آن اشاره می‌کنیم:

• جای نیش حشرات. اگر کودک نسبت به نیش حشراتی مانند زنبور یا مورچه‌های آتشین (مورچه قرمز) حساسیت داشته باشد، مکن است براثر واکنش نسبت به نیش‌زدگی یا گزیدگی حشرات دچار کهیر پوستی شود.

• غذا. کودک ممکن است براثر واکنش و حساسیت نسبت به برخی غذاها (لینک به مقاله حساسیت غذایی) دچار کهیر پوستی گردد. غذاهایی که بیشترین احتمال بروز حساسیت را دارند شامل شیر، تخم‌مرغ، بادام‌زمینی، آجیل‌های دیگر (مانند بادام و انواع گردوها)، دانه‌ی سویا، گندم، ماهی و صدف خوراکی می‌شوند. برخی چاشنی‌های غذایی و ادویه‌جات نیز می‌توانند باعث تحریک کهیر پوستی شوند. اگر کودکی به پروتئین موجود در غذاها حساسیت داشته باشد یا به عبارتی بدن او با تولید هیستامین، نسبت به مواد شیمیایی واکنش نشان دهد ممکن است پوست او کهیر بزند. برخی کودکان حتی در تماس با بعضی خوراکی‌ها به کهیر مبتلا می‌شوند – مثلاً وقتی‌که آب توت‌فرنگی روی پوستشان بریزد.

• مواد حساسیت‌زا. کودکانی که نسبت به لمس گربه آلرژی دارند ممکن است به خاطر دست زدن به آن پوستشان کهیر بزند. حتی ممکن است به خاطر آلرژی به آلودگی‌های هوا نیز کهیر بزند.
• بیماری. ممکن است هنگام سرماخوردگی  یا عفونت‌های ویروسی دیگر  کودک دچار کهیر شود. بروز کهیر و حساسیت پوستی در موارد ابتلا به عفونت‌های باکتریایی بسیار نادر است.

• تغییرات دمایی. گاهی اوقات دمای پایین و هوای سرد منجر به بروز کهیر پوستی می‌شود. این مشکل ممکن است در موارد تغییر دمای ناگهانی نیز رخ دهد- مثلاً وقتی پوست کودک بعد از سردی سریعاً گرم شود.
• داروها. داروهای آنتی‌بیوتیک و برخی داروهای دیگر ممکن است سبب بروز کهیر بروی پوست کودک شوند.

علائم


شایع‌ترین علائم کهیر پوستی در کودکان، تاول‌های برآمده‌ای در قسمت‌های مختلف بدن هستند که معمولاً به‌طور غیرقابل‌تحملی با خارش همراه هستند. کودک ممکن است آن‌ها را نخراشد اما بجای آن گریه و بدخلقی کند. درحالی‌که کودک نمی‌تواند احساسات خود را بیان کند؛ کهیر پوستی معمولاً با احساس سوزش و ناراحتی در ناحیه‌ی کهیر زده‌ی پوست همراه است.

کهیر در کودکان همچنین بسته به علت بروز آن، با علائم دیگری ممکن است همراه باشد. اگر کودکی دچار عفونتی باشد که باعث بروز کهیر می‌شود، ممکن است همچنین دچار آبریزش بینی، سرفه ، تب یا حتی گلودرد شود.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟


در صورت بروز این مشکلات، والدین باید کودک را نزد پزشک ببرند:

• لب‌ها یا زبان کودک متورم شود.
• کودک دچار مشکلات تنفسی یا خس‌خس سینه شود.
• کودک علاوه بر کهیر پوستی، بدحال باشد یا تب  داشته باشد.
• کهیرهای روی پوست درست بعدازاینکه کودک داروی خاصی را مصرف کرده است، بروز کرده باشد.
• کهیرهای پوستی بیشتر از شش هفته ادامه داشته باشند.

درمان



تشخیص علت آن

مؤثرترین درمان کهیر، برطرف کردن موادی ست که موجب بروز واکنش شده‌اند و نیز اجتناب از قرارگرفته در معرض این مواد در آینده است. به‌طور مثال، اگر یک دارو یا آنتی‌بیوتیک جدید منجر به کهیر شود، مصرف آن دارو را متوقف کنید و در آینده نیز مراقب باشید که این دارو را مجدداً برای او تجویز نکنند. اگر کهیر با واکنش‌های آلرژیک شدیدی مانند گلودرد همراه باشد، باید برای توقف سریع یک واکنش شدید از اپی‌نفرین (epinephrine) استفاده کرد.

آنتی‌هیستامین H1

داروهای آنتی‌هیستامین، داروهای ضد آلرژی هستند که روش اولیه‌ای برای درمان کهیر پوستی می‌باشند. آنتی‌هیستامین‌های H1 با مسدود کردن نوع خاصی از سلول‌ها (بنام گیرنده‌ی H1) عمل می‌کنند، ازاین‌رو مانع از روند واکنش آلرژیک خواهد شد. نمونه‌هایی از آنتی‌هیستامین‌های H1 شامل دیفن‌هیدرامین هستند که می‌توان آن را به‌صورت خوراکی یا به‌صورت پماد موضعی استفاده کرد و هیدروکسی‌زین (آتاراکس). دوز استاندارد داروی دیفن هیدرامین در کودکان 2 تا 11 ساله، 1 تا 2 میلی‌گرم/سی‌سی در هر شش ساعت (بالاترین دوز مصرفی این دارو حدود 50 میلی‌گرم در هر نوبت و 300 میلی‌گرم در هرروز) می‌باشد. در کودکان بالاتر از 12 سال، دور مصرفی 25 تا 50 میلی‌گرم در هر 2 تا 4 ساعت می‌باشد؛ بالاترین مقداری که می‌توان در یک روز مصرف کرد، 400 میلی‌گرم است.

داروهای آنتی‌هیستامین سریعاً عمل می‌کنند و بسیار مؤثر هستند؛ اگرچه هردوی این داروها؛ اگر به‌صورت خوراکی مصرف شوند، برای کودک خواب‌آور هستند. به همین دلیل اگر کهیرهای پوستی یک کودک بیشتر از چند روز ادامه داشته باشند، ممکن است به آنتی‌هیستامین‌های نسل دوم (جدیدتری) نیاز باشد.

آنتی‌هیستامین H2

آنتی‌هیستامین‌های H2 با مسدود کردن نوع دیگری از سلول‌ها، سلول‌های گیرنده‌ی H2، عمل می‌کند. اگرچه این داروها کلاً به‌تنهایی مصرف نمی‌شوند، اما از آن‌ها برای تقویت آنتی‌هیستامین‌های H1 و عملکرد و تأثیر بهتر آن‌ها استفاده می‌شود. در برخی موارد، متخصص اطفال ممکن است ابتدا چند روز مصرف آنتی‌هیستامین H1 را تجویز کند و اگر تأثیری نداشته باشند، می‌تواند آنتی‌هیستامین H2، مانند رانیتیدین را به داروی مصرف اضافه کند.

کورتیکواستروئید (کورتون)

به‌طورکلی داروهای استروئیدی مانند پردنیسون، در صورتی تجویز می‌شوند که همه‌ی درمان‌های دیگر امتحان شده‌اند ولی با شکست مواجه شده‌اند. دلیل این امر این است که داروهای استروئیدی در موارد کهیر حاد کمکی نمی‌کنند و نیز مصرف مداوم داروهای استروئیدی، عوارض بسیاری را در پی خواهد داشت. یکی از نگرانی‌های مصرف داروهای استروئیدی برای کودکان، اثر آن روی رشدشان می‌باشد، رشد ناکافی کودک ممکن است به خاطر کاهش شکل‌گیری استخوان و کاهش ترشح هورمون‌ها باشد. اگرچه، مصرف یک دوره داروی پردنیسون (مصرف روزانه برای چند روز و کاهش تدریجی آن)، می‌تواند برای کودکانی که با درمان‌های دیگر بهبود نیافته‌اند، مؤثر واقع شود.

درمان خانگی


والدین می‌توانند این روش‌های درمانی را در خانه انجام دهند:
• روی نواحی کهیر زده‌ی پوست، پماد کالامین بمالید.
• ناخن‌های کودکتان را کوتاه و تمیز کنید تا از آسیب دیدن پوست او هنگام خاراندن آن جلوگیری شود.
• لباس‌هایی که بافت نخی و طبیعی دارند به تن آن‌ها کنید تا از خارش پوست او کاسته شود.
• اگر والدین فکر می‌کنند که مواد شوینده یا محصولات مراقبت پوستی خاصی ممکن است باعث بدتر شدن حساسیت پوستی می‌شود؛ محصولات دیگر را امتحان کنند. مایع دستشویی غیر بیولوژیکی و تمیزکننده‌ها و صابون‌های ملایم برای پوست کودکان مناسب‌تر هستند.