پوزیشن، وضعیت و شیوه های صحیح شیر دادن به نوزاد

هر چند تغذیه با شیر مادر، روش طبیعی برای تغذیه ی نوزاد است، اما تغذیه با شیر مادر نیز مهارتی است که باید یاد گرفته شود تا لذت بخش و مفید باشد. اولین چیزی که باید یاد گرفته شود است نحوه‌ی قرار دادن نوزاد در برابر سینه مادر است. قرارگیری کودک در موقعیت مناسب پیامدهای فراوانی دارد. اولا، باعث می‌شود نوزاد بتواند به راحتی شیر بخورد. در عوض سینه‌ی مادر نیز به نحوی تحریک می‌شود که دقیقا مقدار شیری که مورد نیاز نوزاد است را تولید کند. ثانیا، قرارگیری صحیح نوزاد مانع زخم شدن نوک سینه‌ها یا ایجاد عوارض دیگر شده یا شدت این عوارض را کاهش می‌دهد.

در نظر داشته باشید که تغذیه نوزاد با شیر مادر مهارتی است که هم نوزاد و هم مادر باید آن را یاد بگیرند. ممکن است در اولین تلاش‌ها این کار سخت به نظر برسد اما با تمرین و داشتن یک دیدگاه مثبت به زودی شیردهی به نوزاد و تغذیه او از سینه مادر هم برای نوزاد و هم برای مادر امری طبیعی خواهد شد. حالت‌های بسیار متفاوتی برای شیر دادن وجود دارد. نکته مهم این است که مادر بتواند حالتی که برای خود و نوزادش مناسب است را پیدا کند. برای اطمینان از صحت حالت خود و نوزادتان در هنگام شیر دادن می‌توانید با یک متخصص اطفال مشورت کنید. جهت دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت در کلینیک تخصصی کودکان من و کودکم با شماره  03136826450  تماس بگیرید.

روش‌های شیر دادن به نوزاد


معمولا اکثر مادران از چهار حالت زیر برای شیر دادن به نوزاد استفاده می‌کنند. هر چند ممکن است مادر یکی از حالت‌های قرارگیری را ترجیح دهد، اما توصیه می‌شود که از هر چهار حالت استفاده کند تا بتواند برای ایجاد تنوع و حتی تحریک نوزاد، حالت خود را تغییر دهد. توصیه می‌شود که اگر نوک سینه‌های مادر زخم شد، در هر مرتبه شیر دهی حالت قرارگیری خود را تغییر دهد. در تمام حالت‌های شیردهی مادر باید در موقعیت راحتی قرار گیرد. مادر باید لباسی بپوشد که دسترسی به سینه برای او راحت باشد. مادر باید در مکانی آرام و محیطی پر آرامش قرار گرفته؛ چندین بالش، دستمال کاغذی، یک لیوان آب یا آبمیوه در کنار خود داشته باشد. برای اینکه شیردهی به طور موثر انجام شود، مادر باید:

  • نوزاد را طوری در آغوش بگیرد که صورتش رو به نوک سینه باشد.
  • انگشتان خود را از روی محلی که باید در دهان نوزاد قرار گیرد بردارد و به نوزاد اجازه دهد تمام نوک سینه و هر چقدر از هاله‌ی اطراف نوک سینه که می‌تواند را در دهان بگیرد.
  • انگشتان خود را به آرامی به سمت دنده‌ها فشار دهد تا نوک سینه تا حد امکان برجسته شود.
  • با قرار دادن نوک سینه در بالا و عقب دهان نوزاد، هاله سینه را نیز وارد دهان نوزاد کند.
  • نوزاد را نزدیک بدن خود قرار دهد.

نوزاد باید:

  • رو به بدن مادر قرار گیرد.
  • دهانش را کامل باز کند (مانند خمیازه کشیدن).
  • نوک سینه را به سمت بالا و عقب دهانش بکشد.
  • لثه‌های خود را پشت نوک سینه قرار داده و هر چقدر از هاله‌ی سینه را که می‌تواند وارد دهانش کند.
  • زبان خود را به سمت بیرون و روی لثه‌ی پایین قرار داده؛ نوک و هاله‌ی سینه را با زبان نگه دارد.

حالت سنتی یا گهواره 

در حالت گهواره، مادر نشسته و محافظی پشت کمر خود قرار می‌دهد. یکی از بازوهای مادر محافظ نوزاد است و سر نوزاد روی قسمت تا شده‌ی آرنج مادر قرار می‌گیرد. دست دیگر مادر از پایین تنه‌ی نوزاد محافظت می‌کند. شکم نوزاد رو به مادر است. دست دیگر مادر می‌تواند سینه را کنترل کرده و آن را به سمت دهان نوزاد هدایت کند. ممکن است مادر بخواهد بالشی را در آغوش خود قرار داده و دست خود را به آن تکیه دهد تا جای دستش راحت باشد، یا بخواهد از چهار پایه‌ای برای بالا آوردن پاهایش استفاده کند. حالت گهواره رایج‌ترین حالت در آغوش گرفتن نوزاد برای شیردهی است اما کنترل آن بر نوزاد به اندازه‌ی حالت‌های دیگر نیست. حالت گهواره معمولا برای مواقعی مناسب است که مادر و نوزاد کاملا تغذیه با شیر مادر را یاد گرفته باشند.

حالت گهواره ضربدری 

حالت گهواره ضربدری شبیه به حالت گهواره بوده و فقط نحوه‌ی قرارگیری دست متفاوت است. در حالت گهواره ضربدری، مادر برای حرکت دادن نوزاد کنترل بیشتری دارد. شکم نوزاد رو به مادر قرار می گیرد. یک دست در قسمت پایین، زیر سر و پشت شانه‌های نوزاد بوده و انگشتان دست به سمت بالا بوده و سر نوزاد را نگه می‌دارند. دست دیگر (دست موافق سینه‌ای که نوزاد از آن شیر می‌خورد) از سینه محافظت کرده و سینه را کمی باریک می‌کند تا نوزاد در حالت مناسب قرار گرفته و بتواند به خوبی سینه را بگیرد. این حالت به مادر کمک می‌کند تا نوزاد را به سمت سینه هدایت کرده و نوزاد بتواند به خوبی سینه مادر را بگیرد.

حالت فوتبال 

در حالت فوتبال، مادر روی تخت یا کاناپه می‌نشیند. نوزاد در زیر بازوی مادر و در جهتی که می‌خواهد شیر بخورد به نحوی که راحت باشد قرار می گیرد و قفسه سینه‌ی نوزاد رو به قفسه سینه‌ی مادر است. سر نوزاد در دست مادر است (در جهت سینه‌ای که از آن شیر می‌خورد) و قسمت بالای بدن توسط دست مادر یا یک بالش محافظت می‌شود. مادر می‌تواند با آن دست، سر نوزاد را کنترل کرده و دهان نوزاد را به سرعت هدایت کند تا سینه را بگیرد. دست دیگر مادر از سینه محافظت کرده و سینه را باریک ‌می‌کند. مادر می‌تواند برای حفاظت از نوزاد از یک بالش استفاده کند. حالت فوتبال شبیه حالت گهواره ضربدری است. اما از آنجا که نوزاد به شکم مادر تکیه نمی‌دهد، برای زنانی خوب است که سزارین انجام داده‌اند. همچنین حالت فوتبال برای شیر دادن به دوقلوهایی مناسب است که نمی‌توانند مقدار کافی از هاله‌ی اطراف سینه (دایره‌ی تیره اطراف نوک سینه) را در دهان بگیرند. حالت فوتبال برای زنانی که زیاد به نوزاد شیر می‌دهند نیز مناسب است.

حالت خوابیده به پهلو 

در حالت خوابیده به پهلو، مادر و نوزاد به پهلو می‌خوابند و قفسه ‌های سینه‌ی آنها رو به یکدیگر قرار می‌گیرد. برای حفاظت از نوزاد بالشی پشت او قرار داده می‌شود. دهان نوزاد باید نزدیک نوک سینه‌ی مادر قرار گیرد. دستی که در سمت بالای سر مادر است باید سینه‌ی پایین را کنترل کرده و با خم شدن مادر به سمت نوزاد، سینه را به سمت دهان نوزاد هدایت کند. همچنین مادر می‌تواند نوزاد را روی یک بالش محکم در کنار خود قرار داده و از سینه‌ی بالا برای شیر دادن استفاده کند. قرار دادن نوزاد روی بالش کمک بزرگی برای برخی از مادران است یا برخی از مادرانی که سینه‌ی کوچک دارند می‌توانند با اینکار راحت‌تر نوزاد خود را ببینند. حالت خوابیده به پهلو برای مادرانی که سزارین انجام داده‌اند یا برای مواقعی که مادر خسته است مناسب می‌باشد.

نکته هایی برای شیر دادن صحیح به نوزاد


ممکن است نیاز باشد مادر دفعات زیادی تلاش کند تا بتواند مهارت قرارگیری در حالت مناسب را به خوبی یاد بگیرد. به یاد داشته باشید که نوزاد نیز در حال یادگیری است. اگر مادر احساس کرد که نوزاد سینه را به خوبی نگرفته- یعنی دهان نوزاد کمی باز است، نوزاد بجای مکیدن در حال گاز گرفتن است، در پشت گلوی نوزاد صدایی تولید می‌شود، یا نوک سینه در هنگام مکیدن آسیب می‌بیند- باید به آرامی انگشت تمیز خود را وارد کنار دهان نوزاد کرده و او را از سینه جدا کند. چند نفس عمیق و آرام بخش بکشد و سپس مجددا شیردهی را شروع کند. آموزش نحوه‌ی صحیح گرفتن سینه به نوزاد یکی از مهم‌ترین موارد در نگهداری از نوزاد است. در این روش صحیح شیر دادن به نوزاد، مادر در هر حالتی که باشد:

  • نباید در هنگام شیر دهی روی نوزاد خم شود. نوزان باید روی مادر باشد، نه مادر روی نوزاد. خم شدن مادر باعث مشکلات کمر و گردن می‌شود.
  • بدن و سر نوزاد را در یک راستا قرار دهد. در هنگام شیر دهی، بدن نوزاد باید هم راستا با سر بوده و به یک سمت نچرخیده یا بالا و پایین نباشد.
  • برای محافظت از بازوی خود و نوزاد، از یک یا دو بالش استفاده کند. استفاده از بالش باعث راحتی بیشتر مادر و نوزاد در زمان شیردهی می‌شود.