وقفه تنفسی (آپنه) خواب نوزاد؛ علت، علائم و درمان

آپنه تنفسی در کودکان یک اختلال تنفسی مرتبط با خواب است. این اختلال باعث کاهش و توقف در تنفس می‌شود که در طول خواب نوزاد اتفاق می‌افتد. بهتر است که خانواده‌ها در ذهن داشته باشند که توقف‌های کوتاه در تنفس کودکان زیر شش ماه شایع و معمول است و خطرناک محسوب نمی‌شوند. آپنه تنفسی نوزاد دو علت عمده دارد. این مسئله ممکن است یک مشکل تکاملی ناشی از ساقه‌ی مغز نابالغ باشد. یا به علت مشکل ثانویه‌ای که به دلیل یک شرایط پزشکی دیگری ایجاد شده است. اگر بدون درمان باقی بماند، عواقبی جدی به دنبال خواهد داشت مثل ضربان قلب پایین و رشد ناکافی.

وقتی شما مشکوک هستید که کودک شما وقفه‌های تنفسی جدی و طولانی مدتی را دارد، متخصص اطفال یک معاینه‌ی بالینی عمومی را انجام خواهد داد. او ضربان قلب و تعداد تنفس را بررسی خواهد کرد و میزان اکسیژن موجود در خون کودک را اندازه خواهد گرفت. مانیتورینگ (نظارت)، شایع‌ترین درمان تجویزی در نوزادان است. یک نظارت اختصاصی و سپس ثبت تعداد تنفس و ضربان قلب به شما زمان‌ رسیدن به سطوح خطرناک را هشدار می‌دهد. در بعضی موارد، دارودرمانی برای جلوگیری از شکست در سیگنال‌دهی به مغز مسبب ایجاد وقفه‌های تنفسی پیشنهاد می‌شوند. دانستن چگونگی انجام CPR نوزادی برای والدین مهم است اما برای والدینی با فرزندانی مبتلا به آپنه تنفسی، به طور ویژه‌ای مهم‌تر است.جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت متخصص اطفال با شماره 03136826450  تماس بگیرید.

انواع


وقفه‌ی تنفسی در خواب به سه نوع تقسیم می‌شود:

مرکزی

زمانی که تلاش بدن کودک برای نفس کشیدن کاهش می‌یابد و یا متوقف می‌شود، وقفه‌ی تنفسی در خواب از نوع مرکزی است. وقفه‌ی تنفسی مرکزی شایع‌ترین نوع وقفه‌ی تنفسی در خواب اطفال است و در نوزادان نارس بیشتر از نوزادان رسیده و سالم دیده می‌شود. اطفال به طور معمول عدم ثباتی در تنفس خود دارند. این دشواری در تنفس معمولا ناشی از یک مشکل در مغز یا قلب است و به طور طبیعی بیشتر از بیست ثانیه طول نمی‌کشد. این مسئله ممکن است بخشی از تکامل طبیعی نوزاد باشد که به طور اتفاقی تنها یک بار و بعد از آه کشیدن و حرکات طفل اتفاق بیفتد.

انسدادی

زمانی که بافت نرم موجود در پشت سوراخ‌های حلق، در طول خواب راه‌های تنفسی را مسدود می‌کنند، طفل وقفه‌تنفسی انسدادی دارد. این نوع از وقفه‌ی تنفسی در اطفال سالم نادر است.

مختلط

وقفه‌ی تنفسی مختلط، زمانی اتفاق می‌افتد که یک وقفه‌ی تنفسی مرکزی همراه با انسداد روی ددهد. اکثر وقفه‌های تنفسی که در نوزادان نارس و کوچک اتفاق می‌افتد از همین نوع مختلط است.

دلایل


دلایل متعددی وجود دارند که فرد را مستعد وقفه‌ی تنفسی در خواب می‌کنند. عمده‌ترین دلایل در اینجا آورده شده‌اند.

نارسی

نوزادان نارس در معرض ریسک بالاتری از وقفه‌ی تنفسی هستند. هرچه طفل نارس‌تر باشد، ریسک ابتلا به وقفه‌ی تنفسی نیز بیشتر است. در حقیقت، نارسی بزرگترین علت وقفه‌ی تنفسی است. در نوزادان نارس، وقفه‌ی تنفسی تمایل به ظهور در بین روزهای دوم تا هفتم بعد از تولد را دارد. این عارضه در روز اول بعد از تولد نادر است. وجود آن در هنگام تولد معمولا نشانه‌ی بیماری دیگری است.

خونریزی مغزی

نوزادان نارس ممکن است که از خونریزی مغزی رنج ببرند. این مورد هم فرد را به سمت وقفه‌ی تنفسی در خواب می‌برد.

اختلالات مادرزادی

شرایط خاصی مثل سندروم داون و فلج مغزی ریسک وقفه‌ی تنفسی را در تعداد زیادی از اطفال افزایش می‌دهند.

عدم تعادل در شیمی طفل

ممکن است که بعضی از اطفال در نتیجه‌ی عدم تعادل در ترکیبات شیمیایی بدنشان دچار وقفه‌ی تنفسی در خواب شوند. این اطفال ممکن است میزان کلسیم یا گلوکز در بدنشان صحیح نباشد.

سایر

سایر علل ایجاد کننده‌ی وقفه‌ی تنفسی در خواب در اطفال شامل موارد زیر می‌شوند:

  • اختلال هنگام تولد
  • عفونت
  •  اختلالات تنفسی
  •  ریبلاکس یا GERD
  •  اختلالات مادرزادی قلبی
  •  سابقه‌ی خانوادگی از وقفه‌ی تنفسی انسدادی
  •  داشتن اضافه وزن
  •  نقص در ساختار دهان، فک، و یا حلق که راه هوایی را تنگ می‌کند.
  •  زبان بزرگ که باعث برگشت و انسداد راه هوایی در حین خواب می‌شود.

علائم


اگر نوزاد وقفه‌ی تنفسی داشته باشد، ممکن است:

  •  وقفه‌های طول کشیده در تنفس بیش از بیست ثانیه داشته باشد
  • الگوی وقفه‌های مکرر در تنفس کمتر از بیست ثانیه داشته باشد
  • مشکلات مرتبط مثل اکسیژن کم یا ضربان قلب پایین داشته باشد
  • اُغ زدن داشته باشد
  • بدن یا صورتش به رنگ آبی برگردد
  • بدن شل داشته باشد
  • نیاز به احیای تنفسی یا مراقبت‌های فوری داشته باشد.

عوارض


وقفه‌ی تنفسی عوارضی جدی ایجاد می‌کند و در مارد نادر مرگبار است – خصوصا اگر طفل قبل از بیست و هشت هفتگی متولد شود.
زمانی که تنفس طفل متوقف می‌شود سطح اکسیژن در خون افت می‌کند و سطح دی اکسید کربن بالا می‌رود. ممکن است که ضربان قلب به شدت افت کند (برادی کاردی) یا هوشیاری خود را از دست دهد و نیازمند احیا باشد.

تشخیص


اگر نوزاد مرتبا خرناس می‌کشد، که خواب بدون استراحت گفته می‌شود، در طول روز خواب‌آلود خواهد بود یا سایر علائم آپنه‌ی خواب داشته باشد، با پزشک صحبت کنید. احتمالا پزشک درخواست مطالعه‌ی خواب بیمار را می‌دهد.
یک مطالعه‌ی خواب (که به آن پلی‌سامنوگرام نیز گفته می‌‌شود) به پزشک امکان چک آپنه‌ی انسدادی و ثبت عملکردهای گوناگون طفل در طول خواب را می‌دهد. مطالعات خواب به پزشکان امکان مطالعه‌ی آپنه‌ی مرکزی و سایر اختلالات خواب را می‌دهد.
در مطالعه، حسگرها در نقاط کوچکی از بدن طفل بوسیله‌ی یک چسب ضعیف جایگذاری می‌شوند. حسگرها بوسیه‌ی سیم به کامپیوتر وصل می‌شوند تا در زمان خواب طفل، اطلاعاتی را فراهم کنند. مطالعات خواب بدون درد و بدون خطر هستند اما بیماران معمولا نیاز به گذران شب در بیمارستان یا مرکز خواب هستند.
در طول یک مطالعه‌ی خواب، پزشکان موارد زیر را مانیتور می‌کنند:

  • حرکات چشم
  •  ضربان قلب
  •  الگوی تنفس
  •  امواج مغز
  •  سطوح اکسیژن خون
  •  خروپف کردن یا سایر صداها
  • حرکات بدن یا موقعیت‌های حین خواب

درمان


درمان خاصی برای آپنه‌ی انسدادی بوسیله‌ی پزشک اطفال بر اساس موارد زیر معین خواهد شد.

  • سن طفل، سلامت کلی و تاریخچه‌ی پزشکی
  •  دلایل ایجاد کننده‌ی شرایط
  • تحمل طفل برای داروهای خاص، پروسه‌ها یا درمان‌ها
  •  انتظارات از دوره‌ی درمان و بیماری
    بیشتر اطفال با آپنه به طور طبیعی تکامل پیدا می‌کنند و علائم آپنه را از دست می‌دهند قبل از تولد یکسالگی. تداوم این علائم و مشکل بیشتر در اطفال با تولد قبل از 28 هفتگی دیده می‌شود. در این موارد گزینه‌های درمان کوتاه مدت مورد بررسی قرار می‌گیرند. این شامل استفاده از دستگاه برای کمک به تنفس آرام و راحت طفل یا دستگاه برای تحریک تنفس می‌شود.
    بعضی از والدین از یک هشداردهنده‌ی آپنه استفاده می‌کنند که علائم دوره‌های آپنه یا تولید صدا را مانیتور می‌کنند. صداها ممکن است طفل را بیدار کند و مجددا نفس بکشد یا والدین را بیدار کند که می‌توانند طفل خوابیده‌ی خود را چک کنند.
    در اطفالی که آپنه‌ی شدید دارند، درمان طولانی مدت ممکن است مورد نیاز باشد. هر شرایط پزشکی که باعث ایجاد آپنه در نوزاد می‌شود یا آن را بدتر می‌کند قابل درمان است. درمان به ماهیت مشکل بالینی بستگی دارد.