فواید تغذیه با شیر مادر برای مادر و نوزاد

متخصصین معتقدند که شیر مادر بهترین هدیه‌ای است که می‌توانید به نوزادتان بدهید زیرا باعث رشد بهتر و سلامت نوزاد می‌شود. برخی از مواد فقط در شیر مادر یافت می‌شوند و از هیچ منبع غذایی دیگری نمی‌توان این مواد را تامین کرد. وجود این مواد برای سلامت نوزاد بسیار مهم بوده و نقشی حیاتی در تقویت سیستم ایمنی نوزاد دارد. درست است که شیر دادن به نوزاد، مشکلاتی نیز دارد اما مزایایی برای مادر و نوزاد دارد و بهتر است نوزاد خود را از بهترین‌ هدیه‌ای که می‌توانید در ابتدای زندگی به او دهید محروم نکنید.

امروزه، به دلیل فواید زیادی که شیر مادر برای نوزادان و مادران دارد، بسیاری از مادران تغذیه‌ی نوزاد با شیر مادر را انتخاب می‌کنند. چیزی که برای نوزاد خوب باشد، برای مادر نیز خوب است، و زمانی که مادر دوره‌ی طبیعی شیر دادن به نوزاد را می‌گذراند، خود نیز از مزایای این کار بهره‌مند می‌شود. برای تغذیه نوزاد با شیر مادر، مادر باید تغییراتی در سبک زندگی خود به وجود آورد و یک برنامه‌ی تغذیه‌ی منظم را دنبال کند. شیر مادر یکی از بهترین منابع غذایی برای نوزاد است، و نمی‌توان هیچ منبع غذایی دیگری را جایگزین شیر مادر و مزایای آن کرد. طرفداران تغذیه نوزاد با شیر مادر بسیار بیشتر از مخالفان هستند. متخصص اطفال می‌تواند جزئیات مربوط به فواید تغذیه با شیر مادر (برای مادران و نوزادان) را برای مادران توضیح دهد.
جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت در کلینیک تخصصی کودکان من و کودکم با شماره‌ی  03136826450   تماس بگیرید.

فواید شیر مادر برای نوزاد


شیر مادر یک غذای عالی و طبیعی برای نوزاد است. شیر مادر دارای آنتی بادی‌ها و آنزیم‌هایی است که تقویت کننده‌ی سیستم ایمنی بدن بوده و سلامت نوزاد را تامین می‌کنند. دانشمندان هنوز در تلاش برای تولید ماده‌ای شبیه شیر مادر هستند. مطالعات انجام شده نشان می‌دهند که شیر مادر:

  • از نوزاد در برابر آلرژی و اگزما محافظت می‌کند. اگر خانواده‌ی نوزاد سابقه اگزما یا آلرژی داشته باشند، تغذیه‌ی نوزاد از سینه مادر برای مادر نیز مفید خواهد بود. پروتئین‌های موجود در شیر گاو و شیر خشک باعث ایجاد آلرژی می‌شوند در حالی که پروتئین‌های موجود در شیر مادر به راحتی هضم می‌شوند.
  • کمتر از شیر خشک باعث ایجاد ناراحتی معده، اسهال، و یبوست می‌شود زیرا تجزیه و هضم شیر مادر برای بدن نوزاد آسان است.
  • خطر ایجاد عفونت ادراری، بیماری روده تحریک پذیر، التهاب معده و روده‌ی کوچک، عفونت گوش، و عفونت تنفسی را کاهش می‌دهد. به عنوان مثال، نوزادانی که با شیر خشک تغذیه می‌شوند سه برابر بیشتر از نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند در معرض ابتلا به عفونت گوش و پنج برابر بیشتر در معرض ذات الریه و عفونت‌های قسمت پایین دستگاه تنفسی قرار دارند.
  • سندروم مرگ ناگهانی نوزادان را کاهش می‌دهد. هرچند رابطه بین شیر مادر و کاهش سندروم مرگ ناگهانی نوزادن شناخته شده نیست، اما تعداد نوزادانی که به سندروم مرگ ناگهانی مبتلا می‌شوند در نوزادانی که با شیر مادر تغذیه می‌شوند حدود یک دوم این سندروم در نوزادانی است که با شیر خشک تغذیه می‌شوند.
  • از نوزاد در برابر بیماری‌هایی همچون مننژیت نخاعی، دیابت نوع یک، و لنفوم هاچکین محافظت می‌کند. با استفاده از شیر مادر، گلبول‌های سفید خون و عوامل ایمنی زا در بدن نوزاد تقویت می‌شوند.
  • ممکن است هوش نوزاد را افزایش ‌دهد. تحقیقات هنوز در حال انجام هستند اما برخی از مطالعات نشان می‌دهند نوزادانی که با شیر مادر تغذیه شده‌اند در زندگی از IQ یا بهره هوشی بالاتری برخوردار خواهند بود، حتی اگر شرایط اجتماعی اقتصادی نیز در نظر گرفته شوند. اعتقاد بر این است که اسیدهای چرب موجود در شیر مادر باعث تقویت مغز می‌شوند.
  • مانع چاقی می‌شود. برخی از مطالعات انجام شده نشان می‌دهند که نوزادانی که با شیر مادر تغذیه شده اند کمتر از دیگران به چاقی مبتلا می‌شوند. این نظریه می‌گوید مادرانی که از سینه خود به نوزاد شیر می‌دهند، از طریق سیگنال‌هایی که دریافت می‌کنند متوجه می‌شوند که نوزاد چه زمانی سیر شده و بیش از اندازه به نوزاد غذا نمی‌دهند.
  • باعث نزدیکی نوزاد و مادر می‌شود. نوزادانی که با شیر خشک تغذیه می‌شوند نیز رابطه‌ی نزدیکی با والدین خواهند داشت اما تماس پوستی در هنگام تغذیه با شیر مادر برای نوزاد تازه متولد شده اطمینان بخش است.
  • باعث کاهش مشکلات و بیماری‌های دندان می‌شود. نوزادانی که با شیر مادر تغذیه می‌شوند، کمتر به مشکلات دندان مبتلا می‌گردند و پوسیدگی دندان در آنها کمتر است.
  • خطر ابتلا به سرطان‌ دوران کودکی را کاهش می‌دهد. مطالعات نشان می‌دهند خطر ابتلا به سرطان‌های دوران کودکی، که تا قبل از 15 سالگی اتفاق می‌افتند، در نوزادانی که با شیر مادر تغذیه می‌شوند کمتر است.
  • خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی را کاهش می‌دهد. در نوزادانی که با شیر مادر تغذیه می‌شوند، احتمال ابتلا به فشار خون بالا کمتر است.

فواید شیر دادن برای مادران


شیردهی به نوزاد فقط برای نوزاد مفید نیست – شیردهی به نوزاد می‌تواند باعث سلامت مادر نیز شود. شیردهی فوایدی برای مادران دارد که عبارتند از:

  • خطر ابتلای مادر به سرطان سینه و تخمدان را کاهش می‌دهد. مطالعات انجام شده نشان می‌دهند که زنانی که نوزاد خود را با شیر مادر تغذیه می‌کنند، در سال‌های بعد کمتر در معرض خطر ابتلا به سرطان سینه و تخمدان قرار می‌گیرند.
  • باعث کاهش وزن اضافه شده در بارداری می‌شود. از آنجا که تولید شیر در هر روز حدود 300 تا 500 کالری می‌سوزاند، مادرانی که به نوزادشان شیر می‌دهند می‌توانند با یک روش راحت، به آرامی و بدون رژیم غذایی، به تدریج وزن اضافه شده در دوران بارداری را از دست دهند.
  • باعث می‌شود رحم مادر به اندازه‌ی قبل از بارداری برگردد. در حقیقت در چند هفته‌ی اول پس از بارداری ممکن است مادر در هنگام شیر دهی متوجه انقباضات خفیفی در رحم شود.
  • خطر ابتلای مادر به پوکی استخوان را کاهش می‌دهد. هنوز مطالعاتی برای بررسی این مورد در حال انجام است اما به نظر می‌رسد اگر مادران به نوزاد شیر بدهند، تراکم مواد معدنی موجود در استخوان‌ها افزایش می‌یابد.
  • به طور طبیعی باعث جلوگیری از بارداری می‌شود. هر چند این مورد به اندازه‌ی قرص‌ها و دیگر داروهای ضد بارداری تضمینی نیست اما اگر نوزاد شبانه روز شیر مادر بخورد و کمتر از شش ماه داشته باشد، باعث جلوگیری از بارداری مجدد می‌شود.
  • باعث نزدیکی مادر و نوزاد می‌شود. اکثر مادرانی که به نوزاد خود شیر می‌دهند، نزدیکی به نوزاد را از بهترین مزایای شیردهی بیان کرده‌اند. شیردهی عملی است که مادر و نوزاد در آن شریک هستند. در هنگام شیر دهی نگاه‌ها، صداها و نوازش‌هایی بین مادر و نوزاد رد و بدل می‌شود، و این دو عشق را به یکدیگر هدیه می‌دهند.
  • در مصرف پول صرفه جویی می شود. تغذیه نوزاد با شیر مادر کاملا رایگان است. حتی اگر مادر بخواهد یک شیردوش، یک بالش شیر دهی و چندین سوتین مخصوص شیر دهی بخرد، باز هم هزینه‌ی مصرفی نصف هزینه‌ی یک سال شیر خشک نوزاد خواهد بود.

چالش‌های شیر دادن به نوزاد


تغذیه نوزاد با شیر مادر هیچ مشکلی ایجاد نمی‌کند، اما ممکن است در روزهای اول پس از تولد باعث استرس شود:

یادگیری اولیه شیر دادن به نوزاد

نوزاد نمی‌داند که چگونه سینه مادر را بگیرد و مادری که اولین نوزاد خود را به دنیا آورده نیز نمی‌داند چگونه به نوزاد شیر دهد. چند روز تمرین برای مادر و نوزاد لازم است تا از آن به بعد همه چیز به درستی پیش رود.

  • ممکن است شیر کافی بیرون نیامده و باعث شود شیر دادن به نوزاد برای مادر سخت باشد اما نوزاد به زودی یاد می‌گیرد که چگونه به درستی سینه مادر را گرفته و آن را بمکد.
  • هر چه نوزاد بیشتر سینه مادر را بمکد، شیر بیشتری بیرون خواهد آمد.
  • مادر باید در دوران تغذیه‌ی نوزاد با شیر مادر از یک رژیم مناسب برخوردار باشد تا شیری که تولید می‌شود کیفیت خوبی داشته باشد زیرا شیر مادر بهترین غذا برای جسارت در زندگی است.

زخم نوک سینه

در اولین روزهای تغذیه با شیر مادر، که نوزاد و مادر هر دو در تلاش برای تغذیه مناسب هستند، ممکن است نوک سینه زخم شود زیرا نوزاد نمی‌تواند به خوبی سینه را بگیرد.

  • زمانی که نوزاد شروع کند سینه را به درستی در دهان بگیرد، زخم نوک سینه‌ها برطرف می‌شود. این مشکل با قرار دادن نوک سینه‌ها در معرض هوا نیز کمی بهبود می‌یابد.
  • مادر می‌تواند از یک سشوار با درجه کم نیز برای خشک کردن نوک سینه‌ها استفاده کند.
  • برای تمیز کردن نوک سینه‌ها نباید از الکل، صابون، بنزوئین، یا حوله مرطوب استفاده کرد.
  • نوک سینه‌ها را فقط با آب تمیز کنید و هرگز از مواد بهداشتی نفتی (مواد بهداشتی که از مشتقات نفت در آنها استفاده شده) برای درمان نوک سینه استفاده نکنید.
  • با استفاده از لانولین غیر دارویی می‌توان ترک نوک سینه‌ها را بهبود بخشید.

انسداد مجاری شیر

  • گاهی‌، در روزهای اول شیردهی، توده‌های حساسی در سینه ایجاد می‌شود که ممکن است دردناک نیز باشد.
  • ممکن است توده‌های حساس در اثر انسداد مجاری شیر با شیر خشک شده ایجاد شده باشند.
  • برای خلاصی از توده‌های حساس، مادر باید دفعات شیر دادن به نوزاد را افزایش داده و ابتدا از آن سینه که مشکل توده حساس دارد به نوزاد شیر داده شود.
  • مادر باید سینه‌های خود را تخلیه کند. تخلیه سینه را می‌توان با دست یا با شیردوش انجام داد.
  • اگر با انجام مراحل بالا مشکل برطرف نشد، می‌توان کمپرس گرم روی محل گذاشت تا جریان خون در محل افزایش یابد.
  • ماساژ محل و دوش آب گرم نیز مفید است.

شیر دادن در مکان‌های عمومی

ممکن است مادران در مورد شیر دادن به نوزاد در مکان‌های عمومی مردد بوده و احساس خوبی از این کار نداشته باشند. در فروشگاه‌ها و برخی از مکان‌های عمومی محلی برای شیر دادن به نوزادان اختصاص داده شده که مادران می‌توانند بدون هیچ نگرانی در آنجا نوزاد را شیر دهند.