علت ، علائم و درمان سندرم نوزاد لرزان

سندرم نوزاد لرزان كه به آسیب سر جدی، سندرم ضربات لرزشی، آسيب سر ضربتی و يا سندرم تكان شلاقی نیز شناخته مي‌شود، يك آسیب شديد مغزي در اثر تکان دادن نوزاد يا كودك نوپا با شدت می‌باشد. سندرم نوزاد لرزان، سلول‌های مغزی نوزاد را از بین می‌برد و مانع از دریافت اکسیژن توسط مغز او می‌شود. سندرم نوزاد لرزان يك نوع بد رفتاری با كودك است كه می‌تواند منجر به آسيب دائمی مغز يا مرگ شود. این سندرم (تکان‌های شدید نوزاد) قابل پيشگيری است. برای والدینی که در معرض خطر آسیب رساندن به کودک هستند، راهنمایی‌هایی در دسترس است. والدین می‌توانند سایر پرستاران کودک را نیز در مورد خطرات سندرم نوزاد لرزان آگاه کنند.

فقط چند ثانیه تکان دادن یک نوزاد می‌تواند باعث آسیب غیر قابل بازگشت به مغز شود. بسیاری از کودکان مبتلا به سندرم نوزاد لرزان می‌میرند. بازماندگان این سندرم ممکن است نیاز به مراقبت‌های پزشکی در تمام طول عمر داشته باشند. در صورتی که تردید دارید کودک شما در اثر تکان شدید آسیب دیده است، به دنبال مراجعه فوری به پزشک باشید. با متخصص اطفال تماس بگیرید یا فرزند خود را به نزدیک‌ترین اورژانس ببرید. انجام مراقبت‌های پزشکی فوری ممکن است زندگی فرزند شما را نجات دهد یا از مشکلات جدی برای سلامتی او جلوگیری کند. جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت در کلینیک تخصصی کودکان من و کودکم با شماره‌  03136826450  تماس بگیرید.

دلایل


عضلات گردن نوزادان ضعیف است و اغلب برای محافظت از سر سنگین خود تلاش می‌کنند. اگر نوزادی به شدت تکان داده شود، مغز ظریف او در داخل جمجمه به عقب و جلو حرکت می‌کند. این حالت باعث کبودی، تورم و خونریزی می‌شود. سندرم نوزاد لرزان معمولا هنگامی اتفاق می‌افتد که والدین یا پرستاران نوزاد به علت عصبانیت یا خشم اغلب به این دلیل که کودک به صورت بی‌وقفه گریه می‌کند، نوزاد یا کودک نوپا را به شدت تکان می‌دهند. سندروم نوزاد لرزان غالبا از طريق تکان دادن نوزاد روی زانو، افتادن جزیی يا حتي بازی‌های خشن اتفاق نمی‌افتد.

عوامل خطر


کودکان دارای نیازهای ویژه، چندقوها یا نوزادان دچار شرایطی مثل کولیک در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به سندرم نوزاد لرزان هستند. پسران بیشتر از دختران قربانی سندرم نوزاد لرزان می‌شوند و کودکانی که در خانواده‌های زیر سطح فقر زندگی می‌کنند، در معرض خطر بیشتری برای این صدمات و سایر انواع کودک آزاری هستند. سندروم نوزاد لرزان اغلب در نوزادان زیر يك سال اتفاق مي‌افتد و نوزادان 2 تا 4 ماهه بيشتر در معرض این خطر قرار دارند. معمولا سندرم تکان‌های شدید نوزاد بعد از سن دو سالگی اتفاق نمی‌افتد، اما در صورتی که لرزش بسیار خشونت آمیز باشد، کودکان پنج یا شش ساله نیز ممکن است از این طریق آسیب ببینند.

علائم سندرم نوزاد لرزان


علائم و نشانه‌های سندرم نوزاد لرزان عبارتند از:

  • تحریک پذیری بیش از حد
  • استفراغ
  • بی‌اشتهایی و مشکلات تغذیه‌ای
  • مشکلات تنفسی
  • تشنج (حمله ناگهانی)
  • لتارژی (خستگی مفرط، عدم حرکت، عدم توانایی در بیدار ماندن)
  • پوست رنگ پریده یا آبی رنگ
  • کبودی، مانند علائم چنگ زدن، بر روی بازوها یا سینه
  • پیشانی بلندتر از حد معمول، یا یک لکه نرم که برآمده به نظر می‌رسد.
  • ناتوانی در بلند کردن سر خود
  • لرزش (تکان خوردن)
  • ناتوانی در تمرکز یا دنبال کردن حرکات با چشم هایش
  • بی‌هوشی
  • کاما

آسیب‌های دیگری که ممکن است در ابتدا قابل توجه نباشند شامل خونریزی در مغز و چشم، آسیب به نخاع و گردن و شکستگی دنده‌ها، جمجمه و استخوان‌ها می‌باشد.

عوارض


عواقب بالقوه تکان دادن نوزادان و کودکان نوپا بسیار زیاد است. این موارد عبارتند از:

  • آسیب به مغزی
  • نابینایی
  • از دست دادن شنوایی
  • اختلالات گفتاری و یادگیری، از جمله عقب ماندگی ذهنی
  • تشنج
  • آسیب به گردن و نخاع که می‌تواند منجر به اختلال در عملکرد حرکتی شود که شدت آن از لخت شدن بدن تا فلج کامل متفاوت است.
  • مرگ

تشخیص


کودکانی که به شدت تکان داده شده‌اند ممکن است نیاز به بررسی توسط متخصصین پزشکی مختلف و همچنین متخصص سوء استفاده از کودکان داشته باشند. برای تشخیص آسیب‌ها، ممکن است تست‌های مختلفی مورد نیاز باشند از جمله:

  • اسکن توموگرافی کامپیوتری (CT): سی تی اسکن از تصاویر اشعه ایکس برای ارائه تصاویر مقطعی از مغز کودک استفاده می‌کند. این آزمایش می‌تواند به تشخیص آسیب‌هایی که نیاز به درمان فوری دارند کمک کند.
  • ام آر آی: تصویربرداری رزونانس مغناطیسی یا ام آر آی از یک میدان مغناطیسی قوی و امواج رادیویی برای ایجاد تصاویر دقیق از مغز کودک استفاده می‌کند. از آنجایی که ام آر آی برای کودکانی که بی‌ثبات هستند، مشکل است، معمولا دو یا سه روز پس از آسیب انجام می‌شود.
  • بررسی اسکلتی: مجموعه‌ای از اشعه‌های X اسکلتی - احتمالا شامل بازوها، دست‌ها، ران‌ها، پاها، ستون فقرات، دنده‌ها و جمجمه می‌تواند برای تعیین اینکه آیا شکستگی اتفاقی یا عمدی بوده است و همچنین تشخیص شکستگی‌های قبلی، استفاده شود.
  • تست چشم پزشکی: معاینه چشم می‌تواند خونریزی و سایر آسیب‌های چشم را نشان دهد.
  • آزمایشات خون: برخی از اختلالات متابولیک و ژنتیکی، و همچنین اختلالات خونی و لخته شدن، می‌توانند منجر به علائمی شوند که ممکن است شبیه سندرم نوزاد لرزان باشند. آزمایش خون می‌تواند به رد برخی از این شرایط کمک کند.

بسته به میزان آسیب‌های وارده، ممکن است نیاز باشد که نوزاد در واحد مراقبت‌های ویژه اطفال تحت نظارت قرار گیرد.

درمان سندرم نوزاد لرزان


نوزاد دچار این سندرم باید در بیمارستان، و گاهی اوقات در بخش مراقبت‌های ویژه بستری شود. درمان با اکسیژن ممکن است برای کمک به تنفس کودک استفاده گردد. پزشکان ممکن است دارویی را برای کمک به کاهش تورم مغز به کودک بدهند. گاهی اوقات یک تشک خنک کننده به کاهش دمای بدن کودک و کاهش تورم مغز کمک می‌کند. با توجه به علائم، پزشکان ممکن است از داروهای تشنج و یا سایر درمان‌ها استفاده کنند.

جراحی

کودکانی که خونریزی شدید مغزی دارند نیاز به عمل جراحی خواهند داشت. اغلب این نوزادان نیاز به تخلیه خون اطراف مغز دارند تا آسیب مغزی در حال پیشرفت در اثر تورم مغز کاهش یابد. ممکن است درمان‌های دیگری، از جمله انجام ارزیابی‌های چشم پزشکی و بررسی‌های عصبی نیز مورد نیاز باشد.

سایر درمان‌ها

علاوه‌بر مراقبت‌های پزشکی، کودکان ممکن است نیاز به گفتار درمانی و زبان درمانی، درمان بینایی، فیزیوتراپی، درمان استعدادی و خدمات آموزشی ویژه داشته باشند. برخی ممکن است به کمک متخصصان تغذیه و مشاوران رفتاری نیاز داشته باشند.

پیشگیری


سندرم نوزاد لرزان كاملا قابل پيشگيري است. مراقبت از یک کودک می‌تواند چالش‌هایی را به خصوص برای والدینی که برای اولین بار صاحب فرزند می‌شوند، به همراه داشته باشد. با این حال، مهم است به یاد داشته باشید که تکان دادن، پرتاب و یا ضربه زدن به یک کودک هرگز قابل قبول نیست. نکات زیر ممکن است به جلوگیری از بد رفتاری با نوزاد کمک کنند:

  • ابتدا مطمئن شويد که هيچ مشکل مشهودی برای کودک وجود ندارد. پدر و مادر باید بررسی کنند که آیا نوزاد دچار  ادرار سوختگی شده است و آیا کودک گرسنه یا سردش نیست. اطمینان حاصل کنید که نشانه‌ای از بیماری مانند تب و تورم وجود ندارد. پدر و مادر همچنین باید بررسی کنند که هیچ حالتی که باعث درد نوزاد باشد، وجود ندارد.
  • اگر نیازهای کودک برآورده شده است، سعی کنید از نویز استفاده کنید. والدین می‌توانند رادیویی را روشن کنند یا آواز بخوانند و با کودک صحبت کنند. بعضی اوقات نوزادان سر و صدایی مانند جارو برقی، خشک کن لباس، سشوار و یا پنکه را دوست دارند.
  • یک اسباب بازی یا پستونک به کودک بدهید.
  • نوزاد یا کودک را سوار ماشین کنید، بهتر است او را در صندلی ایمنی خود بنشانید.
  • چرخی بزنید.
  • نفس عمیقی بکشید و تا 10 شماره صبر کنید.
  • مدتی بیرون باشید و اجازه دهید کودک به تنهایی گریه کند.
  • برای حمایت احساسی با کسی تماس بگیرید.
  • با یک متخصص اطفال تماس بگیرید. ممکن است دلیل پزشکی وجود داشته باشد که کودک گریه می‌کند.
  • هرگز نوزاد را با پرستار، دوست یا عضوی از خانواده که به او اعتماد کاملی ندارید، تنها نگذارید.
  • قبل از سپردن نوزاد به یک پرستار یا مرکز نگهداری روزانه، ارجاعات لازم را به دقت بررسی کنید.