علت، علائم و درمان بیماری های ویروسی(واگیردار) در کودکان و نوزادان

ویروس‌ها موجودات بسیار کوچکی هستند که حاوی ماده‌ی وراثتی‌اند و درون یک پوشش پروتئینی قراردارند. ویروس‌ها به سلول‌های زنده و سالم حمله می‌کنند و از سلول برای تولید ویروس‌های مشابه خود استفاده می‌کنند و تکثیر می‌شوند. این مسئله می‌تواند باعث مرگ سلول، آسیب دیدن یا تغییر آن شود و در نهایت به بیمارشدن کودک بیانجامد. ویروس‌های مختلف به سلول‌های خاصی در بدن کودک حمله می‌کنند؛ مانند کبد، سیستم تنفسی یا خون. تعداد زیادی از بیماری‌های واگیردار شایع مانند اسهال، گلودرد، تب، راش پوستی و استفراغ در زمره عفونت‌های ویروسی قراردارند و معمولا خطرناک نیستند. با این‌حال برخی از بیماری‌های خاص ویروسی مانند سرخک، آبله‌مرغان و اوریون می‌توانند عواقبی بسیار جدی برای کودک ایجاد کنند. با توجه به آگاهی همگانی از مزایای واکسیناسیون، می‌توان تا حد زیادی این بیماری‌های واگیردار را کنترل کرد.

اگر کودک شما دچار عفونت ویروسی شده‌ است، هر چه سریع‌تر او را به متخصص اطفال ارجاع دهید. با تشخیص و درمان به‌موقع از عوارض بعدی بیماری‌های واگیردار جلوگیری می‌شود. ممکن‌ است متخصص اطفال، برای کودک شما ایبوپروفن یا استامینوفن تجویز کند. به کودک زیر سن 16، آسپرین ندهید؛ زیرا می‌تواند به عواقب شدیدی مانند سندرم ‌ری بیانجامد. سندرم ری باعث تورم و التهاب کبد و مغز می‌شود. می‌توانید با رعایت برخی نکات مانند واکسیناسیون، رژیم‌ غذایی سالم و رعایت بهداشت فردی از مبتلاشدن کودک به بیماری‌های واگیردار پیشگیری کنید. جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت در کلینیک تخصصی کودکان من و کودکم با شماره‌  03136826450  تماس بگیرید.

انواع عفونت‌های ویروسی


برخی از بیماری‌های شایع ویروسی که باعث آلوده‌شدن کودکان می‌شوند، عبارتند از:

راه‌های انتقال ویروس


  • احتمال انتقال بیماری‌های واگیردار از یک کودک به کودک دیگر در مراکز نگهداری از کودک مانند مهدکودک، کودکستان یا مدارس ابتدایی بیشتر است. بیماری‌ها از طریق قطرات حاصل از آبریزش بینی و بزاق آلوده یا سرفه منتقل می‌شوند. اگر فرد آلوده دچار اسهال شده‌ باشد، احتمال انتشار بیماری واگیردار از طریق استفراغ و مدفوع وجود دارد. نیش حشرات آلوده می‌تواند باعث انتقال عفونت ویروسی شود.
  • مصرف آب و غذای آلوده باعث انتشار عفونت‌های ویروسی می‌شود. ویروس‌ها می‌توانند از یک شخص به شخص دیگر (افقی) یا از مادر به کودک (عمودی) منتقل شوند. سرعت انتشار ویروس به ساختار بیولوژیکی آن بستگی دارد. به طور کلی کودکان در همان لحظه‌ای که در معرض ویروس قرار می‌گیرند دچار بیماری ویروسی نمی‌شوند. معمولا چند روز طول می‌کشد تا علائم بیماری واگیردار ظاهرشود. در برخی موارد، ممکن‌ است علائم بیماری واگیردار پس از دو یا سه هفته ظاهر شوند.
  • درصورتی‌که کودکان واکسینه نشوند در سنین یک تا شش سالگی به شش یا ده نوع بیماری ویروسی مبتلا می‌شوند. گاهی ممکن است والدین احساس کنند کودکشان همیشه بیمار است؛ اما علت آن می‌تواند این مسئله باشد که کودکان پس از بهبود یافتن از یک بیماری ویروسی در حال ابتلا به بیماری دیگری هستند. با بزرگتر شدن کودک، دیگر همانند قبل مستعد ابتلا به بیماری‌های ویروسی نخواهد بود. با این‌حال ویروس‌ها می‌توانند هنوز باعث بیمارشدن او شوند.

علائم بیماری‌های واگیردار


در بخش زیر به برخی از شایع‌ترین علائم بیماری‌های واگیردار اشاره می‌کنیم:

  • قرمزشدن و آب‌ریزش چشم‌ها
  • گلودرد
  • استفراغ و اسهال مکرر
  • احساس لتارژی شدید و تمایل به خواب بیش‌تر
  • کیپ‌شدن بینی یا آبریزش بینی
  • از دست‌دادن اشتها
  • عطسه یا سرفه مداوم
  • تب شدید که حتی پس از مصرف دارو پایین نمی‌آید.
  • راش پوستی که شامل تاول‌های عفونی است.
  • احساس بی‌قراری و بیماری

چه موقع باید به پزشک مراجعه ‌کرد؟


اگر کودک شما یکی از موارد زیر را داشته‌باشد، باید فوراً به پزشک مراجعه ‌کنید:

  • درصورتی‌که خیلی رنگ‌پریده شده باشد و بیدارکردن او دشوار باشد.
  • درصورتی‌که نتواند به خوبی نفس بکشد.
  • درصورتی‌که کودک شما سه ماه یا زیر سه ماه سن دارد و تب دارد یا شیر نمی‌خورد.
  • درصورتی‌که کودک شما تب دارد و روی پوستش لکه‌های قرمز یا بنفش یا کبود دارد و هنگامی‌که آن نقاط را فشار می‌دهید، کم‌رنگ نمی‌شود.

درمان بیماری‌های واگیردار


داروها

اکثر عفونت‌های ویروسی با مصرف دارو و کنترل علائم بهبود می‌یابند. والدین باید صبرکنند تا ویروس مسیر خود را طی کند و کودک به تدریج بهبود یاید که این امر ممکن‌است سه تا یک هفته طول بکشد. داروهایی که برای کنترل علائم بیماری‌های واگیردار به کودک داده می‌شود به او کمک می‌کند هرچه زودتر بهبود یابد. درصورتی‌که کودک دچار اسهال شده ‌باشد، پزشک قرص زنیک و پودر او آر اس، مسکن و داروهای تب‌بر تجویز می‌کند. درصورتی‌که کودک سرفه کند و سرما خورده باشد، برای بهبود کودک دارو تجویز می‌کنند.

درمان خانگی

برخی از اقدامات ساده به بهبود کودک کمک می‌کنند.در بخش زیر به این موارد اشاره می‌کنیم:

  • هنگامی‌که کودک بیدار می‌شود، هر ۱۵ دقیقه به او مقدار کمی آب بدهید، با این کار از خشک‌شدن گلو جلوگیری می‌کنید و گلودرد کودک تسکین می‌یابد. مصرف آب می‌تواند جبران‌کننده‌ی آب از دست‌رفته هنگام تب باشد. تکه‌های یخ با آب‌رسانی مجدد به بدن به تسکین گلودرد کمک می‌کنند و یک روش مناسب برای آب‌رسانی‌ به بدن است و تسکین گلودرد کمک می‌کند و روش مناسبی برای آب‌رسانی به بدن کودک هستند به‌ویژه اگر کودک دچار استفراغ یا اسهال باشد. تکه‌های یخ باعث بدترشدن گلودردکودک یا تشدید فعالیت ویروس نمی‌شوند.
  • دادن آب و مایعات به نوزادان اهمیت ویژه‌ای دارد، مایعات باید شامل شیر یا مایعات آب‌رسان مانند گاسترولیت باشد.
  • اگر کودک نتوانست به‌مدت چند‌روز چیزی بخورد، نگران نشوید؛ زیرا پس از آن‌که بهبود یافت مجددا شروع به خوردن می‌کند.
  • اجازه دهید کودک استراحت ‌کند.
  • از داروی بازکننده‌ی بینی برای کمک به تنفس و تمیزکردن مجرای بینی استفاده‌ کنید. هنگامی‌که مجرای بینی کودک تمیز باشد، راحت‌تر می‌تواند غذا یا شیر بخورد.
  • به کودک آسپرین ندهید.

پیشگیری


هیچ راهی برای جلوگیری از ابتلا به بیماری‌های واگیردار وجود ندارد؛ اما والدین می‌توانند با رعایت موارد زیر از کودک خود در برابر ویروس‌ها محافظت کنند:

  • کودک خود را در مقابل برخی از ویروس‌ها مانند سرخک، سرخجه، آبله‌مرغان و اوریون مصون کنند.
  • اطمینان حاصل ‌کنند که کودک به اندازه‌ی کافی می‌خوابد و رژیم غذایی متعادلی دارد، این نکات به حفظ سلامت و سیستم ایمنی آن‌ها کمک می‌کند. اکثر کودکان نیازی به مصرف روزانه ویتامین‌ها ندارند.
  • درصورتی‌که کودک بیمار شده ‌باشد؛ او را به مدسه یا مهدکودک نفرستند.
  • به کودکان بزرگ‌تر یاد دهند هربار سرفه یا عطسه می‌کنند یا از دستمال کاغذی استفاده می‌کنند، دست‌های خود را بشویند. به کودکان یاد دهند پس از استفاده از دستمال فورا آن را درون سطل زبال بیاندازند.