علت، علائم و درمان آپاندیس کودکان(آپاندیسیت) با جراحی آپاندیس

آپاندیس کیسه‌ای شبیه انگشت کوچک دست است درست چسبیده به روده بزرگ و معمولا در سمت راست و پایین شکم دیده می‌شود. هرچند آپاندیس اندامی کوچکی به نظر می‌آید ولی درصورت عفونی شدن می‌تواند مشکلات بزرگی را به بار آورد.

آپاندیسیت نوعی التهاب آپاندیس است و زمانی رخ می‌دهد که به هر دلیلی مسیر آن بند آمده باشد. این انسداد ممکن است به علت سفت شدن مدفوع، عفونت یا التهاب غدد لنفاوی واقع در روده‌ها رخ دهد.

با آنکه آپاندیس علت اصلی جراحی شکم در کودکان شناخته شده است، ممکن است بعضی‌مواقع به یک بیماری حاد تبدیل شود. اگر آپاندیس پاره شود، باکتری‌ها به درون حفره شکمی سرازیر خواهند شد. احتمال دارد این وضعیت عفونت حاد به بار آورد. درصورتی‌که علائم آپاندیس در کودک ظاهر شد، از دادن قرص مسکن یا هر نوع نوشیدنی و خوراکی به او پرهیز کنید. درصورت نیاز معده کودک را خالی بگذارید تا آمادگی بهتری برای جراحی داشته باشد.

اگر فکر می‌کنید فرزندتان آپاندیس دارد مراجعه سریع به متخصص اطفال بسیار مهم است. درصورتی‌که کودکی آپاندیسیت داشته باشد و ظرف 48 ساعت تشخیص داده نشود، احتمال پاره شدن یا ترکیدن آپاندیس تاحدزیادی افزایش پیدا می‌کند. اگر فرزندتان دچار علائمی مثل دل درد توام با استفراغ است و یا در صورت مشاهده سایر علائم آپاندیس کودکان، بلافاصله او را تحت مراقبت پزشکی قرار دهید. متخصص اطفال سوالاتی را درباره علائم بیماری کودک می‌پرسد. ممکن است از شما درخواست انجام آزمایشات تصویربرداری مثل سونوگرافی یا سی‌تی‌اسکن کند. آزمایشات خون و ادرار می‌تواند به تشخیص آپاندیس کودکان کمک کند و شاید دیگر بیماری‌ها تایید نشوند. مشکل آپاندیس کودکان در این است که شاید با هیچ آزمایشی نتوان گفت کودکی به‌طور قاطع آپاندیس دارد. پزشک معالج باید براساس علائم کودک و نتایج آزمایشات بهترین تشخیص را ارائه کند. درصورتی‌که آپاندیس کودکان عفونی شده باشد، قطعا تنها روش درمان عمل جراحی است.
جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت در کلینیک تخصصی کودکان من و کودکم با  03136826450  تماس بگیرید.

علائم


تشخیص آپاندیس کودکان دشوار است، برای‌ اینکه کودک همیشه قادر به تشریح و توضیح صحیح علائم بیماری خود نیست. آپاندیس کودکان معمولا به‌صورت درد در اطراف ناف شکم آغاز می‌شود. احتمال دارد کودکان به علائم زیر دچار شوند:

  • بالا رفتن ضربان قلب
  • ادرار پیاپی و احساس درد همراه آن
  • تب خفیف
  • بی‌اشتهایی
  •  دل درد، بخصوص در سمت راست و پایین شکم
  •  استفراغ کودک

اکثر کودکان مبتلا به آپاندیس بین 8 تا 16 سال سن دارند. با این‌حال احتمال مبتلا شدن کودکان زیر 5 سال نیز به این بیماری وجود دارد. اغلب اوقات این کودکان با ناراحتی‌های وخیم مواجه هستند چون قادر به تشریح علائم بیماری خود نیستند. ممکن است کودک درد محسوسی را حین راه رفتن، سرفه، عطسه یا لمس شکم داشته باشد.
شاید بعضی‌اوقات والدین و پزشک علائم درد کودک را به بیماری دیگری نسبت دهند. در ادامه برخی از بیماری‌هایی که علائمی مشابه با آپاندیس کودکان دارند را ذکر می‌کنیم:

  • عفونت اداری کودک
  • سنگ کلیه
  •  یبوست کودک
  •  ذات‌الریه

تشخیص


تشخیص آپاندیس کودکان مخصوصا در سنین پایین دشوار است. اکثر مواقع به منظور تشخیص بیماری از تست آزمایشگاهی، سونوگرافی و سی‌تی‌اسکن به همراه سوابق و معاینات پزشکی بیمار استفاده می‌شود.

درمان


آپاندیس کودکان (بدون پارگی)

وقتی آپاندیس کودکان تشخیص داده شود کودک جهت تزریق مایعات و آنتی‌بیوتیک درون سیاهرگ و جراحی برداشتن آپاندیس در بیمارستان بستری خواهد شد. احتمالا این عمل با ایجاد شکافی به اندازه یک چسب زخم در سمت راست و پایین شکم انجام می‌شود. درخصوص برخی کوکان جراحی لاپروسکوپی (استفاده از ابزار و تلسکوپ کوچک) گزینه اصلی برداشتن آپاندیس محسوب می‌شود. پزشک اطفال درباره بهترین عمل جراحی کودک با والدین او مشورت خواهد کرد.

آپاندیس کودکان با پارگی

درصورتی‌که آپاندیس کودک پاره شده باشد بیمار را به منظور تزریق آنتی‌بیوتیک وریدی در بیمارستان بستری خواهد کرد. جراحی ضروری است اما نیازی نیست بلافاصله انجام شود، به‌هرحال درمان با آنتی‌بیوتیک بسیار حائز اهمیت است و می‌بایست در اسرع وقت انجام شود. به جهت اطمینان از حفظ سلامت کودک، تحت کنترل قراردادن عفونت قبل از جراحی بسیار اهمیت دارد. بعد از اینکه درمان با آنتی‌بیوتیک آغاز شد، احتمالا جراح عمل برداشتن آپاندیس را انجام می‌دهد یا شاید تا زمان التیام عفونت صبر کنید. زمان انتظار ممکن است از یک روز تا یک هفته به طول بینمجامد.
آپاندیسی که پاره شده باشد احتمالا با دو نوع عفونت همراه است و نیاز به درمان دارد، 1) عفونت زخم (عفونت ناشی از شکاف دادن محل جراحی) و 2) آبسه یا چرک (تجمع چرک در شکم بیمار). درصورتی‌که زخم عفونی شده باشد نیاز به درمان تحت بیهوشی کامل و در اتاق جراحی دارد. پس از پاکسازی و درمان عفونت پرستاران و پزشکان این ناحیه را با نوار پانسمان مرطوب می‌پوشانند. توصیه‌های لازم جهت مراقبت از زخم بیمار در منزل به والدین داده می‌شود.
اگر در محل جراحی چرک جمع شود، نیاز به خارج کردن مایع عفونی از بدن بیمار است. این درمان یا توسط جراح اطفال در اتاق جراحی یا توسط رادیولوژیست مداخله‌ای و در مرکز رادیولوژی انجام می‌شود. هر دو متخصص از تزریق داروی بیهوشی کامل برای خارج کردن عفونت چرکی استفاده می‌کنند.
در اکثر عمل‌های جراحی برداشتن آپاندیس، بیمار خون بسیار ناچیزی را از دست می‌دهد. تنها در موارد نادر و شرایط اورژانسی به بیمار خون تزریق خواهد شد.

جراحی آپاندیس فاصله‌ای

درمان با آنتی‌بیوتیک و به تاخیر انداختن جراحی تا زمان التیام یافتن آپاندیس را اصطلاحا جراحی آپاندیس فاصله‌ای می‌نامند. این جراحی 4 تا 6 هفته پس از آغاز درمان با آنتی‌بیوتیک انجام می‌شود. هر نوع جراحی شرایط مختص به خود را دارد و نیازهای هر کودک با هم فرق می‌کند. جراح اطفال درباره بهترین روش درمان کودک با والدین او صحبت خواهد کرد.

بیمار چه مدت دربیمارستان بستری خواهد بود؟


آپاندیس کودکان (بدون پارگی)

کودکان مبتلا به آپاندیس معمولا تا 2 روز پس از جراحی در بیمارستان بستری خواهند شد. وقتی بیمار بتواند مایعات بنوشد، مصرف قرص مسکن دهانی برای او مشکلی ایجاد نکند و تب نداشته باشد، قاعدتا از بیمارستان مرخص خواهد شد.

آپاندیس کودکان با پارگی

کودکان مبتلا به پارگی آپاندیس معمولا باید برای چند روز یا هفته در بیمارستان بستری باشند و به آنها آنتی‌بیوتیک تزریق شود. قبل از مرخص شدن، کودک باید بتواند مایعات بنوشد، مشکلی با مصرف قرص مسکن نداشته باشد، تعداد گلبول‌های سفید خون او نرمال باشد (تعداد بالای این گلبول‌ها به معنای وجود عفونت است) و اینکه بیمار تب نداشته باشد. درصورتی‌که بیمار از این شرایط برخوردار باشد، عفونت درمان شده است.

بهبودی


والدین انتظار دارند فرزندشان یک یا دو روز بعد از جراحی از بیمارستان مرخص شود و پس از گذشت چند هفته از جراجی آپاندیس، بهبودی کامل را بدست آورند. احتمالا پزشک داروی مسکن برای بیمار تجویز خواهد کرد.
توصیه می‌شود به مدت 3 تا 5 روز پس از جراحی آپاندیس با روش لاپروسکوپی و 10 تا 14 روز بعد از جراحی آپاندیس باز از بلند کردن اشیاء سنگین یا مشارکت در فعالیت بدنی طاقت‌فرسا جدا خودداری کنید.
توصیه می‌شود از یک بالش یا چیز نرمی مشابه آن بر روی شکم و به عنوان تکیه‌گاه استفاده کنید تا از درد حین سرفه کردن، خندیدن، عطسه کردن یا دیگر جابجایی‌های شکمی کاسته شود.
در اینجا برخی از نکات مفید درخصوص فرآیند بهبودی کودک را معرفی می‌کنیم:

  • خواب کافی داشته باشید، بیمار برای درمان به استراحت نیاز دارد.
  • قبل و بعد از لمس محل جراحی دستان خود را بشویید.
  • تا زمان بهبودی بخیه‌ها و برداشتن نوار پانسمان از دوش گرفتن خودداری کنید.
  • از پوشیدن لباس تنگ یا جذب پرهیز کنید.
  • برای اینکه خیلی روی درد جراحی متمرکز نشوید، به سراغ فعالیت‌های سرگرم‌کننده بروید مثل گوش دادن به موسیقی یا انجام بازی‌های رایانه ای.
  •  وقتی احساس آمادگی کردید به مدرسه بازگردید، اما قبل از این تصمیم ابتدا با پزشک مشورت کنید.