علائم و درمان بیماری سرخجه (روبلا) در کودکان و نوزادان

روبلا، که سرخک آلمانی و یا سرخک سه روزه نیز نامیده می‌شود، یک عفونت ویروسی مسری است که نشانه‌ی اصلی آن راش قرمز رنگ متمایز است. روبلا مانند سرخک نیست هر چند این دو بیماری برخی ویژگی‌هایشان از جمله بثورات قرمز مشترک است. با این حال، روبلا ناشی از یک ویروس متفاوت از سرخک است و معمولا مسری بودن آن به اندازه‌ی سرخک شدید نیست. پزشکان ممکن است سرخجه در کودکان را از علائم آن حدس بزنند، اما از آنجایی که سایر عفونت‌های ویروسی نیز علائم مشابهی دارند، آزمایش نمونه‌‌ای از بزاق یا خون تنها راه تأیید تشخیص است. واکسن MMR (سرخک، اوریون، سرخجه) دو بار پیش از رفتن به مدرسه به کودکان داده می‌شود و تاثیر زیادی در پیشگیری از ابتلا به سرخجه دارد.

اگر فکر می‌کنید فرزند شما ممکن است در معرض سرخجه قرار داشته باشد یا اگر فرزند شما علائم یا نشانه‌های سرخجه را دارد، با متخصص اطفال تماس بگیرید. راش سرخجه معمولا 3 روز دوام دارد. غدد لنفاوی ممکن است یک هفته یا بیشتر متورم باقی بمانند و درد مفاصل ممکن است بیش از 2 هفته طول بکشد. کودکان مبتلا به سرخجه معمولا در عرض یک هفته بهبود می‌یابند، اما بهبودی در بزرگسالان ممکن است بیشتر طول بکشد. هیچ درمانی دوره‌ی عفونت سرخجه را کوتاه نمی‌کند و علائم به قدری ملایم است که معمولا نیازی به درمان نیست. با این حال، پزشک اغلب کناره‌گیری از دیگران را توصیه می‌کند. جهت دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت در کلینیک تخصصی کودکان من و کودکم با شماره  03136826450  تماس بگیرید.

دلایل


علت سرخجه در کودکان یک ویروس است که از فرد به فرد منتقل می‌شود. این عفونت می‌تواند زمانی که یک فرد آلوده سرفه یا عطسه می‌کند گسترش یابد، یا می‌تواند با تماس مستقیم با ترشحات تنفسی فرد مانند مخاط گسترش یابد. همچنین می‌تواند از یک زن باردار به کودک متولد نشده خود از طریق جریان خون منتقل شود. عفونت موجود در یک فرد مبتلا به سرخجه از 10 روز قبل از شروع راش، تا یک یا دو هفته پس از ناپدید شدن راش، واگیردار است. یک فرد آلوده می‌تواند بیماری را قبل از اینکه متوجه شود بیماری دارد، گسترش دهد. سرخجه در کودکان در حال حاضر بسیار نادر است، زیرا اکثر کودکان واکسیناسیون در برابر عفونت را در سنین کم دریافت می‌کنند.

علائم بیماری سرخجه


 نشانه‌ها و علائم سرخجه در کودکان اغلب بسیار خفیف هستند و به ویژه در کودکان دیدن علائم سرخجه دشوار است. اگر علائم و نشانه‌ها رخ دهند، معمولا بین دو تا سه هفته پس از قرار گرفتن در معرض ویروس ظاهر می‌شوند. علائم سرخجه معمولا حدود دو تا سه روز دوام دارند و ممکن است شامل موارد زیر باشند:

  •  تب خفیف 38.9 سانتی گراد یا پایین‌تر
  •  سر درد
  •  گرفتگی یا آبریزش بینی
  •  قرمزی و تورم چشم‌ها
  •  غدد لنفاوی حساس و ملتهب، در مرکز جمجمه، پشت گردن و پشت گوش‌ها
  •  راش ریز صورتی که از صورت آغاز شده و قبل از ناپدید شدن در همان ترتیب به سرعت به تنه و پس از آن بازوها و پاها گسترش می‌یابد.
  •  درد مفاصل

عوارض


سرخجه برای نوزاد در رحم خطرناک است. این می‌تواند منجر به سقط جنین در زنان باردار شود. کودک در رحم همچنین می‌تواند در طول حاملگی سرخجه را از مادرش بگیرد. این می‌تواند منجر به نقص‌های شدید زایمان شناخته شده با عنوان سندرم سرخجه مادرزادی شود. نشانه‌های سندرم سرخجه مادرزادی می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

  •  آب مروارید در چشم‌ها
  •  کری
  •  مشکلات قلبی
  •  مشکلات یادگیری
  •  اختلال رشد
  •  کبد و طحال بزرگ شده
  •  ضایعات پوستی
  •  مشکلات خونریزی

تشخیص


راش سرخجه در اطفال می‌تواند مانند سایر راش‌های ویروسی باشد. بنابراین، پزشکان معمولا با کمک آزمایش‌های آزمایشگاهی سرخجه را تایید می‌کنند. کودک ممکن است یک کشت ویروسی یا یک آزمایش خون داشته باشد که می‌تواند وجود انواع مختلف پادتن‌های سرخجه را در خون او تشخیص دهد. پادتن‌ها پروتئین‌هایی هستند که بدن کودک برای از بین بردن بیماری حامل ارگانیسم‌ها و سموم تولید می‌کند. این پادتن‌ها احتمال ابتلا به عفونت‌های اخیر یا پیشین و یا دریافت واکسن سرخجه را نشان می‌دهند. اگر سرخجه مشکوک باشد، نمونه‌ای بزاق از دهان کودک یا خون گرفته شده از ورید از بازو می‌تواند گرفته شود و برای پادتن‌های خاص آزمایش شود. اگر کودک دارای سرخجه است و یا آن را در گذشته داشته است، بزاق یا خون کودک برای پادتن‌های خاص آزمایش دقیق می‌شود:

  •  پادتن ایمونوگلوبولین M: اگر کودک دارای یک عفونت سرخجه جدید باشد، این وضعیت وجود خواهد داشت.
  •  پادتن ایمونوگلوبولین G: در صورتی که کودک در گذشته مبتلا به این عفونت بوده است یا در برابر آن واکسینه شده است، این وضعیت وجود خواهد داشت.

اگر هیچ یک از آنتی بادی‌ها وجود نداشته باشد، کودک سرخجه ندارد و علیه آن ایمنی نشده است.

درمان بیماری سرخجه


سرخچه نمی‌تواند با آنتی بیوتیک درمان شود زیرا آنتی بیوتیک‌ها در برابر عفونت‌های ویروسی موثر نیستند. به جز مواردی که در آنها عوارض وجود دارد، بیماری سرخجه در کودکان خودش بهبود می‌یابد. به منظور کاهش ناراحتی جزیی، والدین می‌توانند استامینوفن یا ایبوپروفن به کودک بدهند. به یاد داشته باشید، والدین هرگز نباید آسپرین را به یک کودک مبتلا به بیماری ویروسی بدهند، زیرا استفاده از آن در چنین مواردی با توسعه سندرم ری همراه بوده است.

درمان خانگی


در موارد نادر زمانی که یک کودک مبتلا به سرخجه است، اقدامات خود مراقبتی ساده ضروری است:

  •  در صورت نیاز در رختخواب استراحت کنید.
  •  برای تسکین ناراحتی تب و درد از استامینوفن (تیلنول، و بقیه) استفاده کنید. در صورتی که تب خیلی بالا رفت با پزشک تماس بگیرید.
  •  اگر دوستان، خانواده و به خصوص زنان باردار در معرض این بیماری قرار گرفته‌اند، در مورد تشخیص کودک به آنها اطلاع دهید.
  •  از افرادی که دارای شرایطی می‌باشند که باعث نقص یا سیستم ایمنی موقوف شده می‌شود، دوری کنید.
  •  به مدرسه یا مراقب کودک بگویید که کودک مبتلا به سرخجه است.

کمپرس خنک

اگر دمای بالای بدن کودک باعث ناراحتی آنها می‌شود، والدین همچنین می‌توانید با خنک نگه داشتن آنها این ناراحتی را کاهش دهید. قرار دادن کمپرس خنک، نه سرد، به پیشانی آنها می‌تواند موثر باشد.

نوشیدن مقدار زیادی مایعات

اگر کودک دارای درجه حرارت بالا است، اطمینان حاصل کنید که آنها مقدار زیادی مایعات بنوشند، زیرا ممکن است در معرض خطر کم آبی باشند. هیدراته بودن نیز به کاهش ناراحتی ناشی از سرفه کمک می‌کند.

درمان علائم شبیه به سرماخوردگی

اگر بیمار علائمی مانند سرماخوردگی دارد از جمله، آبریزش بینی، گلو درد یا سرفه، مواردی وجود دارد که فرد می‌تواند برای احساس راحتی بیشتر انجام دهد. استنشاق بخار برای کودکان به دلیل خطر سوزاندن، توصیه نمی‌شود، اما ممکن است نشستن در حمام داغ و بخار، به کودک کمک کند. در عوض، قرار دادن یک حوله مرطوب بر روی یک رادیاتور گرم، آب بیشتری را در هوا آزاد می‌کند. به کودک نوشیدنی‌های گرم، به ویژه نوشیدنی‌هایی که حاوی لیمو یا عسل هستند بدهید، که همچنین می‌توانند به ریلکس کردن مجراهای تنفسیشان، شل کردن خلط و آرام کردن سرفه کمک کنند. عسل نباید به نوزادانی که کمتر از 12 ماه دارند، داده شود.

پیشگیری


عموما واکسن سرخجه شامل ترکیبی از واکسن‌های اوریون، سرخک و سرخجه می‌باشد که بهترین و ایمن‌ترین انواع واکسن‌ها را دارد. بنابر توصیه‌ی پزشکان کودکان باید این واکسن را در سنین 12 تا 15 ماهگی و دوباره بین 4 تا 6 سالگی پیش از رفتن به مدرسه دریافت کنند. دختران حتما باید این واکسن را دریافت کنند تا احتمال بروز سرخجه در دوران بارداری از بین برود. معمولا نوزادان به دلیل ایمنی دریافتی از مادرشان 6 تا 8 ماه پس از تولد در برابر سرخجه ایمن هستند. در صورتی که کودکی پیش از 12 ماهگی به این واکسن نیاز داشته باشد، در مواردی مانند سفر به کشورهای دیگر، می‌توان وی را در 6 ماهگی واکسینه کرد. اما این کودکان پس از این سن و در زمان‌های مقرر باید این واکسن را دریافت نمایند.