درمان سرفه (آلرژیک، شدید، خلطی، خشک) کودکان و نوزادان

سرفه یک اقدام رفلاکس وخیم است که برای افزایش تسویه مجراهای هوایی فوقانی طراحی شده است. موادی که (به همراه سرفه) بالا آورده می‌شوند ممکن است ناشی از عارضه‌های زیادی باشند، از عفونت ریه و سینوس گرفته تا استنشاق تصادفی جسم خارجی. سرفه همچنین ممکن است نشانه‌ای از عملکرد ریه در معرض خطر یا عارضه‌های نادر رفلاکس (به عنوان مثال ناهنجاری‌های تشریحی) باشد. همه کودکان گاهی سرفه می‌کنند، اما سرفه عود کننده، دشواری تنفس با سرفه و بالا آوردن چرک یا مواد خونی همراه با سرفه نیاز به یک ارزیابی کامل و بموقع دارد. سرفه "مرطوب" یا "مخاطی" از سرفه "خشک" یا "خراشیدگی" یا "سرفه پارس مانند" ("مانند صدای خوک آبی") متفاوت به نظر می‌رسد. اغلب پزشکان نشانه‌های سرفه را به عنوان "حاد"، سرفه‌هایی که کمتر از 4 هفته ادامه دارند در مقابل "مزمن" سرفه‌هایی که بیش از چهار هفته ادامه دارند، طبقه‌بندی می‌کنند.

بدن کوچک کودک می‌تواند صدای بزرگی را هنگام سرفه ایجاد کند. برای کمک به کودک به منظور مقابله کردن با سرفه، از دلایل و درمان‌هایی که می‌توانید در خانه انجام دهید مطلع شوید. اگر سرفه فرزند شما بعد از حدود یک هفته بهبود نیافته باشد، و البته اگر به نظر می‌رسد فرزندتان در نفس کشیدن مشکل جدی دارد، بلافاصله به متخصص اطفال مراجعه کنید. پزشک پس از ارزیابی کامل وضعیت کودک و بر اساس علت سرفه، بهترین درمان را توصیه می‌کند.

جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت در کلینیک تخصصی کودکان من و کودکم با شماره‌  03136826450  تماس حاصل فرمایید.

دلایل


سرفه معمولا نشانه‌ای از این است که بدن کودک سعی می‌کند از شر چیز آزار دهنده و محرک، از مخاط گرفته تا یک جسم خارجی، خلاص شود. علل شایع سرفه عبارتند از:

عفونت

سرما خوردگی، آنفولانزا، و خروسک، می‌توانند به سرفه دائمی در کودکان منجر شود. سرماخوردگی باعث ایجاد سرفه‌های خفیف تا سرفه‌ی خشک، کوتاه و زیاد ملایم می‌شود؛ آنفلوآنزا گاهی باعث سرفه شدید و خشک می‌شود؛ و کروپ یا خروسک اغلب در شب با تنفس صدادار و سرفه شبیه به پارس همراه است. این عفونت‌های ویروسی با آنتی بیوتیک‌ها درمان نمی‌شوند، اما می‌توانند با داروهای دیگر درمان شوند.

اسید رفلاکس

علائم اسید رفلاکس در کودکان ممکن است شامل سرفه، استفراغ مکرر یا بالا آوردن، طعم بد در دهان و سوزش سر دل باشد. درمان رفلاکس بستگی به سن کودک، سلامتی و سایر مسائل دارد. این 3 نکته را امتحان کنید: خوراکی‌های واکنش‌انگیز و محرک را از رژیم غذایی کودک حذف کنید (اغلب شکلات، نعناع فلفلی، سرخ کردنی، تند، غذاهای چرب و کافئین و نوشابه‌های گازدار). حداقل دو ساعت قبل از رفتن به رختخواب غذا بخورید. و وعده‌های کوچکتر بخورید. در صورتی که والدین در مورد اسید رفلاکس کودک نگران هستند، باید به پزشک مراجعه کنند.

آسم

تشخیص آسم می‌تواند دشوار باشد زیرا علائم از کودکی به کودک دیگر متفاوت است. اما سیاه سرفه (صدای خس خس در پایان سرفه) که ممکن است در شب بدتر شود، یکی از علائم آسم است. علت دیگر ممکن است یک سرفه باشد که با افزایش فعالیت بدنی و یا در طول بازی ظاهر می‌شود. درمان آسم بستگی به علت آن دارد و ممکن است شامل اجتناب از محرک‌هایی مانند آلودگی، دود یا عطر باشد. اگر والدین فکر می‌کنند که کودک علائم آسم دارد، به پزشک مراجعه کنند.

آلرژی / سینوزیت

آلرژی یا سینوزیت می‌تواند باعث سرفه دائمی، و همچنین خارش گلو، آبریزش بینی، آبریزش چشم‌ها، گلو درد و راش شود. با پزشک کودک در مورد آزمایش‌های آلرژی صحبت کنید تا دریابید که کدام آلرژن باعث مشکل می‌شود و در مورد چگونگی اجتناب از این آلرژن نیز سوال کنید. آلرژن‌ها می‌توانند شامل غذا، گرده، پرز حیوانات خانگی و گرد و غبار باشند. پزشک همچنین ممکن است داروهای آلرژی یا تزریقات آلرژی را توصیه کند.

سیاه سرفه

سیاه سرفه، با سرفه پشت سر هم مشخص می‌شود که هنگام استنشاق کردن با صدای خس خس همراه است. سایر علائم ممکن است شامل آبریزش بینی، عطسه و تب پایین باشد. سرفه سیاه مسری است، اما با واکسن به آسانی پیشگیری می‌شود. سرفه سیاه با آنتی بیوتیک درمان می‌شود.

دلایل دیگر سرفه کودکان

یک کودک همچنین ممکن است پس از اینکه مبتلا به سرفه شد، پس از استنشاق مواد خارجی مانند غذا یا یک اسباب بازی کوچک؛ یا پس از قرار گرفتن در معرض محرک‌هایی مانند آلودگی ناشی از سیگار یا دود شومینه، از روی عادت سرفه کند.

زمان مراجعه به پزشک


پدر و مادر در صورتی که کودک مبتلا به علائم زیر باشد باید با پزشک متخصص اطفال تماس بگیرند:

  • کمتر از 3 ماه سن دارد یا بیشتر از 3 هفته نارس بوده است.
  • برای نفس کشیدن تقلا می‌کند (به نظر می‌رسد که تازه از پله‌ها بالا رفته است)، قادر به راحت نفس کشیدن و غذا خوردن نیست یا با صر و صدا نفس می‌کشد.
  • پس از این که چیز کوچکی درون دهانش دارد یا در حال خوردن است شروع به سرفه کردن می‌کند.
  • سرفه بسیار سخت یا تکراری است که نمی‌تواند مابین سرفه‌ها نفس بگیرد یا در حین عود سرفه‌ها رنگش آبی می‌شود. این موضوع مخصوصا در مواردی که کودک به طور کامل در برابر سرفه سیاه ایمن نشده است، بحرانی و مهم است.
  • سرفه سخت که در آن تکرار عود استفراغ رخ می‌دهد.
  • برای مدت زمان طولانی از خوردن و آشامیدن امتناع می‌کند، یا آبریزش دهان غیر قابل کنترل دارد.
  • سرفه‌ کردنش بیش از 2 هفته ادامه دارد.

تشخیص


مانند اکثر ارزیابی‌های پزشکی، داشتن یک سابقه‌ی کامل و انجام یک معاینه فیزیکی جامع به طور کلی منجر به لیست محدودی از امکانات تشخیصی می‌شود. مطالعات آزمایشگاهی، مطالعات اشعه ایکس و آزمایش‌های تخصصی توسط متخصصان آلرژی یا متخصصان ریه ممکن است گاهی برای تصدیق یا تایید علت سرفه دوران کودکی ضروری باشد.

هنگام دریافت سابقه‌ی سرفه کودکی، مسائلی که باید ارزیابی شوند عبارتند از:

  • مدت و شدت سرفه،
  • ویژگی یا مشخصه‌ی سرفه (به عنوان مثال، "مشخصه‌ی پارس کردن" در سرفه خروسکی)،
  • رویدادهایی که منجر به سرفه می‌شوند (به عنوان مثال، استنشاق جسم خارجی)،
  • رویدادهایی که بر سرفه تاثیر می‌گذارند (مثلا فعالیت بدنی باعث افزایش سرفه و تنگی نفس در خس خس سینه می‌شود)،
  • رویداد‌های تسریع کننده‌ی همراه با سرفه (به عنوان مثال، علائم GERD مرتبط با تغذیه)،
  • پیشرفت بدتر شدن علائم و ایجاد تب، (برای مثال ذات الریه به عنوان عارضه عفونت تنفسی فوقانی)،
  • تأثیرات محیطی (مثلا آلرژی بینی)، و
  • مولفه‌های عاطفی احتمالی (برای مثال تیک‌های حرکتی خوش خیم)

آزمایش ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • اشعه ایکس قفسه سینه و / یا اشعه X سینوسی،
  • تست‌های عملکرد ریوی- تعیین شایستگی استنشاق ریه و تلاش و قابلیت بازدم،
  • آزمایش آلرژی،
  • سواپ بینی برای عوامل عفونی خاص (به عنوان مثال، ویروس سین‌سیشیال تنفسی، سرفه سیاه)،
  • مطالعات تخصصی اشعه ایکس برای کمک به تعیین آناتومی (به عنوان مثال، آزمون بلع باریوم)، و
  • آندوسکوپی و برونکوسکوپی (قرار دادن دستگاه قابل انعطاف با دوربین برای ارزیابی راه هوایی فوقانی.

درمان


با توجه به تنوع دلایل سرفه دوران کودکی، درمانی که در دسترس است باید به عامل سبب شونده‌ی مناسب سوق داده شود.

  • عفونتهای عادی تنفسی فوقانی ("سرماخوردگی" ) نسبت به استراحت، مایعات و مراقبت بیشتر، بهترین پاسخ را می‌دهند. مطالعات متعدد نشان داده است که داروهای مختلف بدون نسخه (OTC) مفید نیستند. علاوه بر این، تعدادی از مطالعات عوارض جانبی بالقوه را برای کودکان زیر شش ساله به دلیل ماهیت داروهایی که در این فرمول‌بندی ن وجود دارد، نشان داده‌اند.
  • استفاده از دستگاه بخور سرد ممکن است برای درمان تورم حلقوی ("حنجره") همراه با کروپ یا خروسک بسیار مفید باشد. گاهی اوقات یک دوز دارو ضد التهابی دگزامتازون (دکادرون) تجویز می‌شود.
  • عفونت‌های باکتریایی (به عنوان مثال، ذات الریه و عفونت‌های سینوسی
  •  پاسخ خوبی به آنتی بیوتیک‌های انتخاب شده می‌دهند.
  • خس خس با داروهای مختلف استنشاقی درمان می‌شود، و اگر نگرانی در مورد استنشاق جسم خارجی وجود داشته باشد ممکن است نیاز به برداشت از طریق برونکوسکوپی باشد.
  • رفلاکس ممکن است از طریق غلیظ کردن شیر خشک برای نوزادان و یا داروهای خوراکی بسته به شدت علائم و عوارض اسید رفلاکس در مری، درمان شود. درمان بیماری‌های نادر (به عنوان مثال، فیبروز کیسه‌ای) یک روش تیمی برای کنترل و به حداقل رساندن دوره این بیماری‌ها را به کار می‌گیرد.

هرگز آسپرین را به کودکان زیر 18 سال ندهید. آسپرین در کودکان ممکن است سبب بروز سندرم ری، که یک بیماری مغز نادر اما جدی است، شود.