بهترین و ساده ترین روش های درمان اسهال نوزادان و شیرخواران

اسهال نوزاد چگونه است و چگونه درمان می شود؟

اسهال خروج مکرر مدفوع آبکی و شل است که چند بار در روز رخ می‌دهد. پزشکان اسهال را عبور مدفوع آبکی سه یا چند بار در روز تعریف می‌کنند. تکرر مدفوع سفت اسهال نیست و امری طبیعی است. اسهال مزمن نوزاد به‌وسیله ویروس یا باکتری ایجاد می‌شود. اسهال عود شده زمانی رخ می‌دهد که نوزاد به علت مشکل بیوشیمی داخلی مانند آلرژی غذایی مجبور به دفع می‌شود. کم‌آبی در نوزادان مشکلی جدی است و همیشه باید اطمینان حاصل کنید که کودک شما مایعات کافی دریافت می‌کند. به خاطر داشته باشید که به کودک چندین وعده غذای کم‌حجم در روز بدهید و از تغذیه او با سه یا چهار وعده غذایی پرحجم اجتناب کنید. کودک همچنین باید استراحت کافی داشته باشد، که همراه با هیدراتاسیون و مصرف دارو قطعاً کمک خواهد کرد تا به‌راحتی درمان شود. اسهال می‌تواند یک بیماری سخت باشد اما قابل پیشگیری است.

مدفوع نوزاد یک شاخص سلامت کلی است. پس پوشک کودک را بدون بررسی مدفوع سریع دور نیندازید! ابتدا نگاهی به آن بکنید و اگر کوچک‌ترین سوءظن به اسهال دارید کودک خود را سریع به متخصص اطفال ارجاع دهید. اگرچه اسهال مکرر در میان نوزادان رایج است، دقیقاً مشخص نیست چه چیزی باعث آن می‌شود. درمان اسهال نوزادان استفاده زیاد از مایعات برای جلوگیری از کم‌آبی است. شما می‌توانید محلول او آر اس، که فراورده‌ای خوراکی است که در اسهال‌های متوسط برای جبران آب و نمک‌های از دست رفتهٔ بدن و پیشگیری از دهیدراسیون تجویز می‌شود، را به کودک بدهید. قبل از شروع هرگونه دارو، همیشه باید با متخصص کودک مشورت کنید. جهت دریافت نوبت مشاوره یا رزرو وقت در کلینیک تخصصی کودکان من و کودکم با شماره های  03136826450  تماس بگیرید.


علل اسهال در کودکان

علت اسهال در نوزادان همیشه مشخص نیست. بااین‌حال علل رایج عبارتند از:

  • مصرف بیش از حد میوه یا آب میوه
  • استفاده از آنتی بیوتیک ها یا داروهای دیگر توسط کودک یا مادر شیرده
  • آلرژی یا حساسیت به غذاهای خاص 
  • تغییرات تغذیه‌ای (در کودک یا مادر شیرده)
  • اسهال نوزاد موقع دندان درآوردن
  • اسهال نوزاد بعد از واکسن زدن

اسهال شدید می‌تواند ناشی از:

  • بیماری سندروم روده تحریک‌پذیر
  • عفونت باکتریایی
  • عفونت‌های ویروسی
  • انگل‌ها
  • سوءتغذیه
  • آماده‌سازی نادرست مواد غذایی
  • بهداشت نامناسب

علائم اسهال در نوزادان  

اسهال خود یک علامتی از مشکل است، اما والدین از راه‌های زیر می‌توانند اسهال را از مدفوع عادی متمایز کنند:

نوزاد بیش از حد معمول دفع دارد  

نوزاد شیرخوار سالم حداقل شش بار در روز مدفوع می‌کند که ممکن است بسته به برنامه شیردهی دفعات افزایش یابد و پس از هر بار تغذیه با شیر مادر دفع هم انجام شود. نوزادانی که از شیر خشک تغذیه می‌کنند معمولاً کمتر از 4 بار در روز دفع دارند.  تعداد دفعات دفع پس از دو ماه کاهش می‌یابد. تعداد دفع هر نوزاد با دیگران متفاوت است اما اگر تعداد آن به‌طور ناگهانی افزایش یابد و مدفوع آبکی باشد کودک از اسهال رنج می‌برد.

مدفوع موکوس دار و بودار نوزاد
 

 اگر کودک دارای مدفوع مخاطی و چسبناک ، بارگه‌هایی از مواد چسبنده و براق است ممکن است نشانه‌ای از اسهال باشد. مدفوع نوزادان از رنگ زرد تا قهوه‌ای مایل به قرمز است. رنگ مدفوع کودک می‌تواند به خوراکی مصرف‌شده وابسته باشد. همچنین کودک گاهی مدفوع سبز رنگ دارد که به علت قارچ کبدی است که به دستگاه گوارش منتقل می‌شود و کاملاً طبیعی است.
مدفوع آبکی شاخص قطعی اسهال است و ممکن است با علائمی مانند دل درد ، تب و غیره همراه با علت اصلی اسهال همراه باشد. این علائم نشان می‌دهد که والدین باید نوزاد خود را به پزشک برسانند.


عوارض اسهال کودکان

اسهال ممکن است همیشه تنها عارضه ایجاد شده برای کودک نباشد و گاهی اوقات می‌تواند با عوارض دیگری همراه باشد، همچون:

  • کم‌آبی: بدن نوزاد مقدار زیادی آب از دست می‌دهد که باعث عدم تعادل مایع و الکترولیتی در بدن می‌شود. چنین شرایطی منجر به کم‌آبی بدن می‌شود و از دست دادن شدید آب می‌تواند سبب کاهش وزن نوزاد شود. پیامدهای جدی‌تر شامل عدم تمرکز و بی‌خوابی است.
  • ادرار سوختگی : بچه‌ها با دفع و پاک کردن مکرر دچار بثورات و راش روی پوست می‌شوند. ادرار سوختگی می‌تواند درد و ناراحتی ایجاد کند و چالش برانگیز باشد.

زمان مراجعه به پزشک 

شرایط زیر نیاز به مراقبت‌های پزشکی سریع  دارد:

  • مدفوع کودک دارای خون یا لخته خون قرمز است.
  • کودک تحریک‌پذیر است، انرژی کمی دارد و همیشه خواب‌آلود است.
  • نوزاد بیش از سه ساعت ادرار نکرده است که می‌تواند نشانه‌ای از کم آبی بدن باشد.
  • به علت خشکی دهان ترشح بزاق دهان نوزاد پایین تر از حد طبیعی است.
  • کودک مبتلا به اسهال است و دمای بدن  بیش از38 درجه سانتی‌گراد است.

درمان دارویی اسهال نوزادان

(دارو برای درمان اسهال نوزادان )پزشک زمانی که علت اسهال تشخیص داده می‌شود شروع به درمان می‌کند. داروها با توجه به مشکل و شدت مشکل متفاوت هستند. به عنوان مثال اگر کودک مبتلا به اسهال به علت عفونت باکتریایی باشد، آنتی بیوتیک تجویز می‌شود. هرگز داروهای بدون نسخه به کودک ندهید. بهتر است از تجویز پزشک استفاده کنید تا کودکتان دچار عوارض سو مصرف دارو نشود.

مراقبت از نوزاد مبتلا به اسهال

در اینجا سه ​​روش ساده برای مراقبت از نوزادی که از اسهال رنج می‌برد وجود دارد:

مصرف مقدار کافی مایعات 


 علاوه بر شیر مادر و آب والدین باید از او آر اس که محلول نمکی آب‌رسان خوراکی است به کودک بدهند.  هر سی دقیقه یا طبق دستورالعمل پزشک، دو قاشق غذاخوری او آر اس به کودک بدهید. همچنین نوزادانی که کمتر از شش ماه دارند نباید او آر اس مصرف کنند مگر اینکه توسط پزشک تعیین شود. بااین‌حال، شیر مادر همیشه یک گزینه امن است و پزشکان شیردهی منظم به نوزاد شیرخوار را در طول اسهال توصیه می‌کنند.

وعده‌های کم حجم و منظم

اسهال کودک را خسته می‌کند و مصرف غذا برای تهیه کالری مناسب ضروری است. نوزادان تنها با شیر مادر تغذیه می‌شوند بنابراین تعداد دفعات تغذیه را افزایش دهید. برای نوزادان بزرگ‌تر، مادر می‌تواند غذاهای جامد تهیه کند که می‌تواند یک بار در هر سه تا چهار ساعت تغذیه شود.

بهداشت پوشک

بهداشت پوشک کودک و در طول دوره اسهال خشک و تمیز نگه داشتن پوشک ضروری است. پایین تنه کودک را با آب و صابون شستشو دهید و پوست را استریل و پاک کنید و سپس صبر کنید تا قبل از پوشک کردن کودک پاهایش کاملاً خشک شوند. والدین می‌توانند از کرم ضد باکتریایی نیز پس از مشاوره با متخصص اطفال استفاده کنند.


رژیم غذایی مناسب برای درمان اسهال نوزادان


اگر کودک کمتر از شش ماه دارد مادر می‌تواند با خیال راحت نوزاد را با شیر مادر یا شیر خشک تغذیه کند، به جز در مواردی که کودک عدم تحمل لاکتوز  دارد. در چنین مواردی پزشک شیر خشک هیدرولیز شده تجویز می‌کند که به راحتی قابل هضم است. اگر کودک بزرگ‌تر از شش ماه باشد مادر می‌تواند از مواد زیر برای تغذیه کودک استفاده کند:

  • سیب درختی رنده شده
  • موز له شده
  • سیب زمینی پخته شده و پوره شده
  • فرنی ساده برنج
  • سبزیجات پخته شده مانند هویج و چغندرقند
  • غلات صبحانه مانند گندم یا بلغور جو دوسر
  • گوشت له شده

مادر می‌تواند به کودک مبتلا به اسهال میوه بدهد اما پوست و دانه‌هایش را باید بگیرد زیرا آن‌ها برای هضم سخت هستند. نوزادانی که شیر خشک مصرف می‌کنند می‌توانند تغذیه را به طور عادی ادامه دهند.
در ادامه برخی از اقلام غذایی که والدین باید هنگام اسهال نوزادان از دادن آن‌ها به کودک اجتناب کنند عبارتند از:

  • شیر گاو و محصولات لبنی مانند پنیر و کره
  • غذاهای حاوی شیر و شکر مانند شیرینی‌ها، کیک بیسکویت و غیره
  • آب میوه صنعتی
  • غذاهای سرخ شده و چرب
  • بعضی از میوه‌ها و سبزیجات مانند نخود، کلم بروکلی، آلو و ادویه‌جات مانند فلفل که باعث ایجاد گاز زیادی در دستگاه گوارش یا معده می می‌شوند.

جلوگیری از اسهال در نوزادان 

راه‌های ساده‌ای برای جلوگیری از اسهال وجود دارند.

  • حفظ بهداشت مناسب محیط نوزاد. نوزادان تمایل به قرار دادن چیزهایی درون دهان دارند، به این ترتیب پاتوژن های ناشی از اسهال را به دست می‌آورند. محیط و اسباب‌بازی‌های اطفال را تمیز نگه دارید. دست‌های کودک را به طور منظم شستشو دهید.
  • غذا را به صورت بهداشتی آماده کنید. غذای نوزاد را با سبزیجات و میوه‌های تمیز و پخته آماده کنید. هرگز غذاهای یخ‌زده از جمله سبزیجات یخ زده را به کودک ندهید زیرا آن‌ها می‌توانند حاوی باکتری‌هایی باشند که ممکن است به بزرگ‌سالان آسیب نرسانند اما بر نوزادان تأثیر می‌گذارند. اگر کودک شیر گاو مصرف می‌کند قبل از تغذیه شیر را بجوشانید و شیرین کنید. اطمینان حاصل کنید که آب مصرفی خانواده تمیز است چه از طریق دستگاه تصفیه چه از روش جوشاندن باشد.
  • اعضای خانواده باید بهداشت فردی خود را حفظ کنند. قبل از دست زدن به وسایل کودک دست‌ها را بشویید. این کار به جلوگیری از انتقال میکروب‌ها از بزرگ‌سالان به نوزاد کمک می‌کند.