آفت دهان در کودکان چگونه ایجاد و درمان میشود؟

آفت‌های دهان، زخم‌های سفید و دردناک داخل دهان است. آفت دهان با احساس سوزش شروع می‌شود. سپس یک نقطه یا برآمدگی قرمز ایجاد شده و این نقطه کم کم سفید می‌شود. آفت‌های دهان معمولا در دهان، گونه‌ها و داخل لب‌ها ایجاد می‌شوند. ممکن است آفت‌های دهان بسیار دردناک باشند. ممکن است وجود آفت‌ها باعث مشکل در صحبت کردن، خوردن و نوشیدن برای کودکان شود. نباید آفت دهان را با تبخال اشتباه گرفت. تبخال در بیرون از دهان یا اطراف لب‌ها به وجود می‌آید و مسری است. اگر کودکتان از آفت‌های دردناک رنج می‌برد، بهداشت دهان او را نادیده‌ نگیرید. تمیز نگه داشتن و رعایت بهداشت دهان کودک مانع ایجاد زخم‌های بیشتر شده و دوره درمان را کاهش می‌دهد. صبور و آرام باشید، و برای کودک توضیح دهید که داشتن یک دهان تمیز برابر با داشتن دهان سالم است.

درد ناشی از آفت دهان باید بین 7 تا 10 روز بهبود یافته و بین 1 تا 3 هفته کاملا برطرف شود. در اکثر موارد، آفت دهان به خودی خود بهبود می‌یابد. درمان خانگی باعث کاهش درد و ناراحتی ناشی از آفت دهان می‌شود. در برخی موارد نادر، آفت‌های دهان نشان دهنده‌ی وجود مشکل جدی یا عفونت است. اگر کودک آفت بزرگ و عمیقی دارد و به نظر می‌رسد پس از دو هفته نیز بهبود نخواهد یافت، متخصص اطفال برای او دارو تجویز خواهد کرد. آفت‌های دهان معمولا دوباره عود می‌کنند.
جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت در کلینیک تخصصی کودکان من و کودکم  با شماره‌های  03136826450  تماس بگیرید.

علت ایجاد آفت دهان


علت دقیق ایجاد آفت دهان شناخته شده نیست. محققان دریافته‌اند با وجود اینکه آفت‌های دهان مسری نیستند، اما ممکن است در بین اعضای یک خانواده وجود داشته باشند. بنابراین، اگر والدینی مستعد ابتلا به آفت‌های دهان باشند، کودکان آنها نیز در طول زندگی در معرض خطر ابتلا به آفت دهان قرار خواهند داشت.
عوامل دیگری که خطر آفت دهان را افزایش می‌دهند عبارتند از:

  •     استرس
  •     حساسیت غذایی (شکلات، قهوه، آناناس، تخم مرغ و آجیل)
  •    اختلالات سیستم ایمنی
  •    مصرف غذاهای اسیدی و پر ادویه
  •   ابتلا به بیماری روده تحریک پذیر
  •    ابتلا به بیماری سلیاک
  •     کمبود برخی از مواد مغذی در بدن (مخصوصا ویتامین B12، اسید فولیک و آهن).
  •     زخم‌هایی که در اثر گاز گرفتن یا به شدت مسواک زدن در دهان ایجاد می‌شوند (زیرا باعث آسیب لایه ی ظریف روی لثه‌ها می‌شوند).
  •     قرارگیری در معرض برخی مواد محرک (مانند سولفات لاریل سدیم که در بسیاری از خمیر دندان‌ها وجود دارد).
  •    تغییرات هورمونی (مثل تغییرات دوران قاعدگی)

    علائم


    علائم و نشانه‌های آفت دهان عبارتند از:

  •     وجود نقاط قرمز و دردناک که بزرگی آنها به دو سانت می رسد
  •    خارش محل به مدت چند روز قبل از آشکار شدن زخم‌ها
  •    تبدیل زخم‌ها به زخم‌های سفید مایل به خاکستری با سطح زرد یا سفید
  •    ظاهر شدن زخم‌ها به صورت تکی یا چندتایی
    به خاطر حساسیت و دردناک بودن آفت‌ها، کودکان نوپا و کودکانی که در سنین پائین‌تر هستند باید چیزی نخورند. در برخی از کودکان و نوجوانان ممکن است تب، التهاب غدد لنفاوی و خستگی یا احساس کسالت نیز دیده شود.

    چه زمانی آفت دهان جدی است؟


    اگر علائم زیر را مشاهده‌ کردید، با پزشک یا بخش مراقبت‌های پزشکی تماس بگیرید:

  •     علائم عفونت در کودک دیده شد. برخی از علائم عفونت عبارتند از
  •     افزایش درد، التهاب، احساس گرما یا قرمزی.
  •     ظاهر شدن رگ‌های قرمز در محل.
  •     ترشح عفونت از محل.
  •     تب.
    به دقت تغییرات ایجاد شده در وضعیت سلامت کودک را بررسی کرده و در صورتی که کودک طبق آنچه انتظار می‌رود بهبود نیافت، با پزشک تماس گرفته و او را مطلع سازید.

    درمان



    در برخی از مواقع، آفت دهان به خودی خود بهبود می‌یابد و نیاز به درمان و مداخله پزشک ندارد. اگر کودک بیش از 2 تا 3 آفت داشته باشد و مرتب در دهان او آفت بزند، والدین می‌توانند او را به یک پزشک نشان دهند.
    ممکن است پزشک یک دهانشویه آنتی باکتریال برای کودک تجویز کند تا رشد باکتری‌های دهان را کاهش داده و روند بهبود آفت‌ها را بهبود بخشد. همچنین ممکن است پزشک داروهای موضعی خاصی تجویز کند که باید توسط یک گوش پاک کن مستقیما روی آفت‌ها قرار داده شوند.

    درمان خانگی


    اگر کودک آفت دهان دارد، درمان مداوم و صبوری باعث بهبود آفت‌ها خواهد شد. والدین می‌توانند با اجازه‌ی پزشک از روش‌های درمانی خانگی و مراقبت در منزل برای کاهش درد آفت‌ها و تسریع روند بهبود استفاده کنند. والدین باید در درمان‌های خانگی نکات زیر را رعایت تا بتوانند کنترل بیشتری بر درمان داشته باشند.

  •    اطمینان داشته باشند که آب کافی به بدن کودک می‌رسد. اگر نوشیدن آب برای کودک دردناک است، می‌تواند از یک نی استفاده کند. به کودک غذاهای نرم و کم فیبر که راحت جویده و قورت داده می‌شوند، بدهید. غذاهای نرم شامل بستنی، فرنی، سس سیب، پنیر دلمه شده، ماکارونی و پنیر، تخم مرغ پخته و نرم، ماست و سوپ خامه است.
  •     غذاها را به قطعات کوچک تقسیم کرده، یا آنها را خرد، له، میکس، یا پوره کنید. این کار باعث می‌شود جویدن و قورت دادن غذا برای کودک راحت‌تر شود.
  •     قرار دادن چای سیاه کیسه‌ای مرطوب بر روی آفت می‌تواند مفید باشد. چای سیاه دارای تانن است و تانن که در برخی از داروها نیز وجود دارد، باعث کاهش درد می‌شود. مدت زیادی است که از چای‌های کیسه‌ای به عنوان درمان خانگی در دندان درد استفاده می‌شود.
  •     هنگامی که آفت بهبود یافت، کودک نباید شکلات، غذاهای شور و ادویه دار، مرکبات، آجیل، تخمه و گوجه فرنگی بخورد.
  •     برای تسکین آفت و کمک به بهبود آن:
  •    از داروهای بی حسی که بدون تجویز پزشک به فروش می‌رسند، مانند انبسول یا اورابیس استفاده کنید. اگر سن کودک کمتر از 2 سال است، با پزشک در مورد استفاده از داروی بی حسی برای کودک مشورت کنید.
  •    برای کاهش درد، روی آفت را یخ بگذارید.
  •     برای رفع درد، به کودک استامینوفن (تیلنول) یا ایبوپروفن (ادویل، موترین) بدهید. برای مصرف این داروها، دستورالعمل آنها را مطالعه کرده و طبق دستور دارو را مصرف کنید. به کودکان کمتر از 18 ماه، آسپرین ندهید زیرا باعث بیماری خطرناکی به نام سندرم ری می‌شود.
  •     دهانشویه‌های دارای تتراسایکلین درد را کاهش داده، روند بهبود را سرعت بخشیده و مانع ایجاد عفونت باکتریایی در زخم‌ها می‌شوند. تتراسایکلین باید توسط پزشک تجویز شود و ممکن است لکه‌هایی روی دندان‌های کودک ایجاد کند. ممکن است پزشک توصیه کند که با استفاده از 56 گرم پراکسید هیدروژن، 56 یا 113 گرم آب، یک قاشق چایخوری نمک و یک قاشق چایخوری جوش شیرین، یک دهانشویه خانگی برای کودک تهیه کنید. چهار مرتبه در روز دهان کودک را با این دهانشویه بشویید. چندین بار شستشوی روزانه دهان با یک فنجان آب گرم و نصف قاشق چایخوری نمک نیز مفید است.
  •     همزمان دو یا چند داروی ضد درد به کودک ندهید مگر اینکه پزشک این طور تجویز کرده باشد. اکثر داروهای ضد درد در خود استامینوفن دارند. استامینوفن نوعی تیلنول است و مصرف زیاد آن خطرناک می‌باشد.
  •    از یک مسواک با موهای نرم استفاده کنید. مطمئن شوید که کودک دندان‌های خود را با دقت مسواک می‌زند.
  •     آفت‌های دهان واگیردار نبوده و به دیگران سرایت نمی‌کنند. کودکانی که تب دارند باید قبل از برگشت به مدرسه، توسط پزشک معاینه شوند. همچنین، کودکانی که زخم‌های زیادی در دهانشان دارند باید قبل از برگشت به مدرسه معاینه شوند.